Аснова (хімія)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку

Асно́вы — кляса хімічных злучэньняў, складаныя рэчывы, малекулы якіх складаюцца з іёнаў мэталаў і гідроксагруп (-OH). Рашчынныя асновы зьяўляюцца электралітамі. Гідраксіды шчолачных мэталаў (калю, натру, літу) завуцца шчолачамі. Асновы маюць горкі густ, зьмяняюць колер індыкатараў (напрыклад, пачырваненьне лакмусавай сіняй паперы), уступаюць у рэакцыю з кісьлямі, утвараючы солі, а таксама спрыяюць пэўным хімічным рэакцыям, як то асноўны каталіз.

Асновы можна разглядаць як хімічную супрацьлегласьць кісьляў, паколькі эфэкт пры ўзаемадзеяньні кісьлі й вады ёсьць павышэньне канцэнтрацыі іёну гідраксонія (H3O+), у той час калі ўзаемадзеяньне з асновай памяншае гэтую канцэнтрацыю. Асновы й кісьлі звычайна знаходзяцца ў вадкай форме, рэакцыя паміж імі называецца нэўтралізацыяй. Водныя растворы асноваў рэагуюць з воднымі рошчынамі кісьляў ствараючы пры гэтам воду й солі ў водных рошчынах, у якіх солі падзяляюцца на кампанэнтныя іёны.

Для таго каб рэчыва клясыфікавалася як арэніюсавая аснова, янопавінна вырабляць іёны гідраксіду ў рошчыне. Арэніюс лічыў, што асновы павінны ўтрымліваць гідраксід ў сваёй формуле. Гэта робіць мадэль Арэніюса абмежаванай, бо яна ня можа растлумачыць асноўныя ўласьцівасьці водных рошчынаў аміяку (NH3) або ягоныя арганічныя вытворныя (аміны)[1]. У больш агульнай кісьлотна-шчолачнай тэорыі Брэнстэда—Лоўры, асновы ўяўляе сабой рэчыва, якое можа прымаць іёны вадароду (H+) — інакш вядомых як пратонаў. У мадэлі Льюіса, асновы ўяўляе сабой электронныя пары донараў[2].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Chemistry, 9th Edition. Kenneth W. Whitten, Larry Peck, Raymond E. Davis, Lisa Lockwood, George G. Stanley. (2009). стар. 363. ISBN 0-495-39163-8
  2. ^ Chemistry. стар. 349

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • А. П. Ельніцкі, А. I. Шарапа Хімія. — Мн.: Народная асвета, 2008. — 278 с. — ISBN 78-985-12-2029-4