Гексозы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку

Гексо́зы — агульная хімічная назва класа шасцівугляродных монасахарыдаў, гэта значыць, монасахарыдаў, агульнай формулай якіх зяўляецца C6(H2O)6, або C6H12O6. Тыповымі прыкладамі гексозаў з'яўляюцца D-глюкоза, D-маноза, D-фруктоза, сарбітол, D-глюказамін.

Яны маюць або альдэгідную функцыянальную групу ў пазыцыі 1 (альдагексозы), або кетонавую функцыянальную групу ў пазіцыі 2 (кетагексозы).

Альдагексозы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Альдагексозы маюць чатыры хіральныя цэнтры і, такім чынам, 16 магчымых стэрэаізамэраў. З іх толькі 3 трапляюцца ў прыродзе — D-глюкоза, D-галактоза і D-маноза.

Спіс усіх D-альдагексозаў[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

   CH=O            CH=O            CH=O             CH=O
   |               |               |                |
  HC-OH         HO-CH             HC-OH          HO-CH
   |               |               |                |
  HC-OH           HC-OH         HO-CH            HO-CH
   |               |               |                |
  HC-OH           HC-OH           HC-OH            HC-OH
   |               |               |                |
  HC-OH           HC-OH           HC-OH            HC-OH
   |               |               |                |
   CH2-OH          CH2-OH          CH2-OH           CH2-OH
 D-алоза        D-альтроза       D-глюкоза        D-маноза
   CH=O            CH=O            CH=O             CH=O
   |               |               |                |
  HC-OH         HO-CH             HC-OH          HO-CH
   |               |               |                |
  HC-OH           HC-OH         HO-CH            HO-CH
   |               |               |                |
HO-CH           HO-CH           HO-CH            HO-CH
   |               |               |                |
  HC-OH           HC-OH           HC-OH            HC-OH
   |               |               |                |
   CH2-OH          CH2-OH          CH2-OH           CH2-OH
 D-гулоза        D-ідоза         D-галактоза      D-талоза

Кетагексозы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Кетагексозы маюць 3 хіральныя цэнтры і, такім чынам, 8 магчымых стэрэаізамэраў. З іх у прыродзе трапляюцца толькі 4 D-ізамэры — D-фруктоза, D-псікоза, D-сарбоза і D-тагатоза.

Спіс усіх D-кетагексозаў[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

   CH2OH           CH2OH           CH2OH           CH2OH
   |               |               |               |
   C=O             C=O             C=O             C=O
   |               |               |               |
HO-CH             HC-OH           HC-OH         HO-CH
   |               |               |               |
  HC-OH         HO-CH             HC-OH         HO-CH
   |               |               |               |
  HC-OH           HC-OH           HC-OH           HC-OH
   |               |               |               |
   CH2OH           CH2OH           CH2OH           CH2OH
 D-фруктоза      D-сарбоза       D-псікоза       D-тагатоза

Толькі натуральныя гексозы могуць ферментавацца дражджамі.