Гальмстад

Гальмстад
Halmstad
Карабель Наядэн ля Гальмстадзкага замку.
Насельніцтва (2010) • колькасьць: • шчыльнасьць:	58 577 17,16
Часавы пас: • летні час:	UTC+1 UTC+2
Геаграфічныя каардынаты:	56°40′ пн. ш. 12°51′ у. д.
Гальмстад на мапе Швэцыі Гальмстад
Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Гальмстад (па-швэдзку: Halmstad) — горад на паўднёвым захадзе Швэцыі, у лэне Галянд, у аднайменным ляндзкапе, цэнтар аднайменнай камуны і яе найбуйнейшы горад. Насельніцтва 58 577 чалавек (2010). Порт пры ўпадзеньні ракі Нісан у Лягольмскую бухту.

Гісторыя

Гальмстад узьнік у X стагодзьдзі — XI стагодзьдзі, аб чым сьведчаць знаходкі ў раёне руінаў царквы Эўрабю. Аднак першыя згадкі адносяцца толькі да 1231, у г.зв. Земляной кнізе дацкага караля Вальдэмара. Першы гарадзкі прывілей які атрымаў Гальмстад, датуецца 1307 годам. У XIII стагодзьдзі дамініканы заснавалі тут кляштар, а ў XV стагодзьдзі была пабудавана царква Сьвятога Мікалая, якая сёньня зьяўляецца найстарэшым будынкам гораду. Напрыканцы XV стагодзьдзя ў горадзе зьявіліся й францішкане, аднак ужо ў 1530–я гады абодва ордэны спынілі сваё існаваньне ў горадзе ў сувязі з Рэфармацыяй. У 1534 годзе Гальмстад быў узяты ў аблогу швэдамі (да сярэдзіны XVII стагодзьдзя ўвесь поўдзень і паўднёвы захад сучаснае Швэцыі быў дацкім). У 1598–1605 гадах па загадзе дацкага караля Крыстыяна IV ў Гальмстадзе былі пабудаваныя новыя абарончыя збудаваньні: фартэцыя з чатырма брамамі, шасьцю бастыёнамі і двума месцамі зручнымі для разьмяшчэньня гарматаў. У 1645 годзе, як вынік Брэмсэбрускага міру, Галянд адыходзіць да Швэцыі, а ўжо праз 13 гадоў, у Роськіле яна канчаткова замацавала за сабою гэтыя тэрыторыі. Падчас Сконскай вайны, у 1676 годзе пад Гальмстадам адбылася бітва паміж швэдамі і датчанамі. У 1678 годзе ў горадзе зьбіраўся швэдзкі рыксдаг. У 1734 годзе большая частка гарадзкіх умацаваньняў была зьнішчана. З 1823 году адбываецца індустрыялізацыя гораду. У 1837–1840 быў перабудаваны порт, што спрыяла разьвіцьцю горада. Напрыканцы XIX стагодзьдзя Гальмстад хутка расьце, а с пачатку XX стагодзьдзя зноў становіцца важным гарнізонным горадам. У 1931 годзе ў горадзе мелі месца сутыкненьні паміж партовымі працаўнікамі і работадаўцамі. У 1956 годзе быў пабудаваны Замкавы мост (па-швэдзку: Slottsbron).

Выдатныя мясьціны

• Руіны царквы ў раёне Эўрэбю (XII стагодзьдзе)
• Царква Сьвятога Мікалая (XV стагодзьдзе)
• Замак (пачатак XVII стагодзьдзя)
• Паўночная брама (па-швэдзку: Norre Port, 1601 год)
• Фантан «Эўропа і тур» Карла Мілеса (1926)
• Галяндзкі (т.б. Галянду) Музэй мастацтваў
• Парк Пікаса

Вядомыя асобы

Музыкі

• Пэр Гэсьле — музыка, між іншым удзельнік гуртоў Gyllene Tider і Roxette
• Матс Пэрсан — музыка, удзельнік Gyllene Tider, заснавальнік музычнай студыі Tits & Ass і Halmstad Records
• Мікаэль Амат — гітарыст (Arch Enemy, Spiritual Beggars)
• Лінэя Гэнрыксан — поп– і джазавая сьпявачка
• Рікард Сёдэрбэрг — опэрны сьрявак

Палітыкі

• Карл Більт — швэдзкі палітык, у 1991—1994 — прэм’ер-міністар Швэцыі

Пісьменьнікі

• Крыстафэр Карлсан — пісьменьнік
• Эльза Гравэ — пісьменьніца
• Свэн Нурдквіст — дзіцячы пісьменьнік

Спартоўцы

• Сафія Арвідсан — тэнісістка
• Фрэдрык Юнгбэрг — футбаліст
• Уля Ліндгрэн — гандбаліст, трэнер па гандболе

Галерэя

• 

  Фантан «Эўропа і тур» Карла Мілеса

• 

  Паўночная брама

• 

  Царква Сьвятога Мікалая

• 

  Руіны сярэднявечнай царквы ў Эўрабю

• 

  Гальмстадзкі замак

• 

  Фахвэркавы Мэльгрэнскі дом

• 

  Заходні пляж (на заднім пляне: порт)

• 

  Парк Норэкатспарк

• 

  Гарадзкая бібліятэка

Вонкавыя спасылкі

 Гальмстад — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў