Каталіцтва ў Канадзе

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку

Каталіцкая Царква ў Канадзе зьяўляецца часткай сусьветнай Каталіцкай царквы ў Канадзе. Колькасьць каталікоў у краіне складае каля 13 мільёнаў чалавек[1]. Большаць каталікоў у Канадзе пражываюць у правінцыі Квэбэк, дзе яны складаюць каля 83% ад агульнай колькасьці насельніцтва.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На пачатку XVI стагодзьдзя на тэрыторыю сёньняшняй Канады разам з першымі эўрапейскімі пасяленцамі сталі прыбываць каталіцкія місіянэры. Пасьля заснаваньня горада Квэбэк у 1608 годзе ў Канадзе пачалася місіянэрская дзейнасьць Каталіцкай царквы. У краіну сталі прыбываць манахі францысканцы, аўгусцінцы, урсулінкі . У 1611 годзе ў Новую Францыю прыбылі айцы езуіты. Езуіты засноўвалі селішча сярод індзейцаў, самым вядомым з якіх была місія «Сьвятай Марыі сярод Гурон». Сталыя ўзброеныя канфлікты паміж Англіяй і Францыяй за новыя калоніі ў Паўночнай Амэрыцы істотна ўплывалі на прапаведніцкую дзейнасць езуітаў, якія былі ўцягнутыя ў войны супрацьстаялых індзейскіх плямёнаў. З 1642 па 1649 гг. ад рук індзейцаў загінулі восем айцоў езуітаў, якія ў 1933 годзе былі кананізаваныя.

Рымскі Папа Аляксандр VII у 1657 годзе заснаваў першую пастаянную каталіцкую структуру - Апостальскі вікарыят Паўночнай Амэрыцы з цэнтрам у горадзе Квэбэк, першым ардынарыям якой быў прызначаны біскуп Франсуа дэ Манмарансі-Лаваль. У 1674 г. Рымскі Папа Клімент X ператварыў Апостальскі вікарыят ў ранг архідыяцэзіі.

З паразай французскіх войскаў у 1759 г. Канада перайшла пад кіраванне Вялікабрытаніі, якая стала перашкаджаць прыезду з Францыі каталіцкіх місіянэраў. У Канадзе была забароненая дзейнасьць Ордэна Езуітаў. У 1774 годзе ў Канадзе быў выдадзены «Акт Квэбэка», які дазваляў рэлігійную свабоду. Падчас грамадзянскай вайны ў ЗША ангельскія ўлады, каб канадзкія католікі не падтрымлівалі барацьбу за незалежнасьць паўночна-амэрыканскіх штатаў, дазволілі прыяжджаць у Канаду каталіцкім сьвятарам.

У XIX ст. колкасьць каталікоў у краіне значна павялічвалася. У Канаду сталі прыбываць шматлікія эмігранты з Ірляндыі. У 1843 годзе ў Канаду вярнуліся езуіты. У 1844 годзе ў краіне ўжо было восем каталіцкіх дыяцэзій.

У 1867 г. Канада стала незалежнай. Каталіцкая царква пачала імкліва разьвівацца. Рымскі Папа Пій IX утварыў ў Канадзе новыя каталіцкія мітраполіі ў Галіфаксе , Таронта , архідыяцэзію сьвятога Баніфацыя ў Вініпегу, а таксама дзесяць іншых дыяцэзій. У 1886 годзе былі створаныя яшчэ тры архідыяцэзіі ў Манрэалі, Атаве і Кінгстане .

У канцы XIX ст. ў краіну сталі прыбываць ўкраінскія грэка-каталікі з Заходняй Украіны, для якіх у 1912 годзе быў утвораны асобны ардынары. У 1941 годзе ардынарыя была ператворана ў Апостальскі экзархат. У 1956 годзе Сьвятым Пасадам была заснавана Вініпегская мітраполія для грэка-каталікоў. У цяперашні час у Канадзе існуе свая ўкраінская грэка-каталіцкай сэмінарыя ў Робліне.

9 - 21 верасень 1984 Канаду наведаў з пастырскім візітам Рымскі Папа Ян Павел II .

XX стагодзьдзе[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У XX ст. Каталіцкая царква ў Канадзе прымала актыўны ўдзел у грамадзка-палітычным жыцьці краіны. У 20-ыя гады ствараліся каталіцкія прафсаюзы працоўных. У 1943 годзе была створана Канфэрэнцыя каталіцкіх біскупаў Канады. После II Мировой войны стали возникать многочисленные движения мирян, среди которых наиболее известно католическое движение « Дом Марии », основанное россиянкой Екатериной Дохерти . Пасьля II Сусьветнай вайны сталі ўзьнікаць шматлікія рухі, сярод якіх найбольш вядомы каталіцкія рух «Дом Марыі», заснаваны расіянкай Кацярынай Дохэрті .

В XX веке активно развивались католические периодические издания. У XX ст. актыўна разьвіваліся каталіцкія пэрыядычныя выданьні. У 1994 годзе выходзілі каля дзесяці газэт, 21 штотыднёвік і 11 часопісаў.

У Канадзе сёньня налічваецца 4963 парафіі, 136 біскупаў, 5670 сьвятароў, 3978 манахаў-сьвятароў, 2128 манахаў, 23079 манашак.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Католическая Энциклопедия, т. 2, изд. Францисканцев, М., 2005

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Сьцяг Канады Праект Канада