Разбойнікі (п’еса)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Разбойнікі
Die Räuber
Schiller Die Räuber 1781.jpg
Першае (ананімнае) выданьне драмы, 1781
Жанр: драма
Аўтар: Фрыдрых Шылер
Мова арыгіналу: нямецкая
Год напісаньня: 1781
Wikisource-logo.svg Вікікрыніцы зьмяшчаюць поўны тэкст гэтага твору

Разбойнікі (ням. Die Räuber) — першая драма Фрыдрыха Шылера, напісаная ў 1781 годзе. Зьяўлецца яскравым узорам шцюрмерскае драматургіі. Прэм'ера «Разбойнікаў» адбылася 13 студзеня 1782 года ў Мангайме, Нямеччына. Яна была напісаная ў перыяд заняпаду нямецкага літаратурнага кірунку буры і націску і разглядалася некаторымі дасьледчыкамі, літаратурным творам, які паўплываў на разьвіцьцё эўрапейскае мэладрамы. П'еса шакіравала мангэймскую публіку. У гэтую ж ноч пастанова драмы Шылера стала сэнсацыяй.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Сюжэт «Разбойнікаў» быў падказаны Шылеру аповесьцю Шубарта «Да гісторыі чалавечага сэрца» (ням. Zur Geschichte des menschlichen Herzens, 1775). У Шубарта таксама выяўленыя два браты: старэйшы, Карл, вядзе разбэшчаны вобраз жыцьця, але пры гэтым зьяўляецца высакародным і сумленным юнаком, малодшы, Вільгэльм, — крывадушны і разважлівы злодзей, які носіць маску дабрадзейнасьці. Карл просіць айца дараваць яму яго правіны, але Вільгэльм хавае яго лісты і тым самым выганяе старэйшага брата з дому. У далейшым Карл выратоўвае бацьку ад нападу разбойнікаў, які падстроіў Вільгэльм, каб завалодаць бацькоўскае спадчынай.

Калі за аснову сюжэта драмы Шылер браў аповесьць свайго старэйшага сучасьніка, то вобраз разбойніка Моора і ягонай шайкі быў падказаны драматургу ангельскімі народнымі баладамі аб дабрачынным разбойніке Робіне Гудзе, дзе той выступае як народны мсьцівец за несправядлівасьці вышэйшых клясаў, як сябра маламожных і вораг несправядлівых кіраўнікоў, карысьлівых папоў і багацеяў.

Сюжэт[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Зь першых сцэнаў драмы ўзьнікае востры драматычны канфлікт. Франц Моор робіць падседы супраць свайго брата Карла, дабіваючыся таго, каб айцец скляў яго і адмовіў яму ў спадчыне. Карл Моор бачыць у гэтым новае праяўленьне несправядлівасьці, наогул пануючай у сьвеце, і калі раней ён толькі абураўся фактам існаваньня зла, то зараз паўстае супроць усяго чалавечага ўпарадкаваньня, — ён становіцца завадатарам разбойніцкае шайкі. У той час як адзін брат, Франц, пайшоў па шляху злачынства дзеля дасягеньня сваіх эгаістычных мэтаў, другі брат, Карл, таксама стаўшы на злачынны шлях, кіруецца не прагай уласнае адплаты, а жаданьнем зьдзейсьніць сацыяльную помсту ў дачыненьні да ўсіх прыгнятальнікаў.

Варажнеча паміж братамі ўдасканальваецца іх спаборніцтвам у каханьні да прыгожай Амаліі, якая кахае Карла, нягледзячы на ўсе наветы Франца, які імкнецца заваяваць яе прыхільнасьць. Франц даходзіць у сваёй злачыннасьці да таго, што хоча замарыць бацьку голадам.

Імкліва разьвіваючыяся падзеі завяршаюцца фіналям, у якім загінае Франц, Амалія, старык Моор (бацька двух братоў), а Карл выракаецца ад свайго бунту.

Пераклад на беларускую[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

«Разбойнікі» былі перакладезныя на беларускую мову Піменам Панчанкам.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Ф.П. Шиллер. Фридрих Шиллер. Жизнь и творчество, Гослитиздат, М. 1955.
  • В. Жирмунский. Очерки по истории классической немецкой литературы, изд. «Художественная литература», Ленинград 1972

Weblinks[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Разбойнікі (п’еса)сховішча мультымэдыйных матэрыялаў