Дысторшн

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Падключаная гітарная пэдаль «Distortion» ад Boss.

Дысторшн (па-ангельску: distortion — скажэньне) — гукавы эфэкт, які найбольш часта ўжываецца у такіх музычных жанрах, як мэтал, хард-рок, панк-рок пры дапамозе электрагітары.

Прынцып дзеяньня[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Па сваёй сутнасьці эфэкт зьяўляецца відам кліпінга. У аснове эфэкту ляжыць уласьцівасьць як лямпавых, так і транзыстарных узмацняльнікаў ураўноўваць па амплітудзе сыгнал на выхадзе, калі той блізкі да максымальна магчымага для пэўнага ўзмацьняльніка. Такім чынам, перагружаны ўзмацьняльнік гукавых частасьцяў скажае сынусоідную форму хвалі, згенэраванай ваганьнямі струны, прыводзячы яе да прастакутнай.

Характарыстыкі гучання[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Чаcтотныя характарыстыкі

У спэктры скажонага сыгналу ўзьнікае вялікая колькасьць гарамонік. Кожная гармоніка ўяўляе сабою сынусаідальнае ваганьне, з чашчынёй большай і кратнай чашчыні асноўнага тону. Гармонікі больш высокіх парадкаў знаходзяцца ўжо па-за гукавым дыяпазонам і маюць малую амплітуду ваганняў, таму імі можна занядбаць. У адпаведнасці з кратнасцю, гармонікі падпадзяляюць на цотныя і няцотныя. Цотныя гармонікі кансаніруюць адзін з адным і з асноўным тонам, тым самым надаючы тэмбру прылады аб’ём і глыбіню. Чашчыня, напрыклад, трэцяй гармонікі вышэй чашчыні асноўнага тону ў тры разу і адпавядае ноце, якая ляжыць ад асноўнага тону на адлегласці квінты праз актаву. У прынцыпе гэту гармоніку можна назваць кансаніруючай асноўнаму тону, аднак пры гранні некалькіх нот адначасова, яна можа дысанаваць з іншым асноўным тонам і яго гармонікамі. Такім чынам, няцотныя гармонікі больш высокіх парадкаў меней музычныя і ствараюць у гучанні «бруд».

Спэктар сыгналу транзыстарных «скажальнікаў» багаты менавіта няцотнымі гармонікамі, а музыкі характарызуюць падобныя прылады немілагучным «транзыстарным» гучаннем. Іншы эфэкт назіраецца у «скажальнікаў» на радыёлямпах. У спэктры іх сыгналу ўтрымоўваецца невялікая колькасць гарамонік (дамінуюць другая, трэцяя і чацвёртая), з-за чаго назіраецца «мякчэйшы» гук, ці як яго часта завуць — «лямпавы».

Нізкія ноты гучаць «перагружаней» высокіх. Апроч таго факту, што чым таўсцей струна, тым інтэнсіўней ад яе сыгнал, і адпаведна ён больш схільны скажэнню. Мае значэньне і вышыня тону. У высокіх гукаў гармонікі будуць усё мацней сыходзіць за межы чутнасці, у той час як у нізкіх яны знаходзяцца ў межах дыяпазону гітары. Варта таксама мець на ўвазе, што ваганні струн не зьяўляюцца чыстымі тонамі (хіба што натуральныя флажалеты максымальна да іх набліжаны) і самі па сабе багатыя гармонікамі. Такім чынам, складаны сыгнал скажаецца і яго гармонікі спараджаюць свае дадатковыя гармонікі. Відавочна, што ў гукаў, спараджальных тоўстымі струнамі адрозных гарамонік больш, і адпаведна больш спараджальных імі другасных гарамонік.

Таксама існуе такая зьява, як інтэрмадуляцыя. Дзве ноты, якія гучаць адначасова, пры скажэнні спараджаюць яшчэ адзін гук, вызначаны рознасцю іх чашчынь. У выпадку дзвюх нот гэты гук знаходзіцца ў гармоніі з дзьвюма асноўнымі, але тры ноты ўтвораць тры пары нот і спараджаюць тры другасныя гукі, якія уносяць дысананс.

Часавыя характарыстыкі

Працягласць гучання скажонага сыгналу можна разьбіць на некалькі характэрных частак. Пачатак сыгналу завецца нападам. Напад характарызуецца вызначаным узроўнем і спэктрам частот сыгналу. Так, у дысторшна напад фактычна не вылучаецца (па ўзроўні сыгналу), у адрозненне ад овэрдрайва, які валодае высокім узроўнем нападу. Спэктар частот дысторшна роўны, напад некалькі багацей высокімі гармонікамі ў параўнанні з фазай сустейна. Сустейн — цяглая частка гуку. Дысторшн мае доўгі сустейн, часта пераходзячы ў самаўзбуджэнне. Канец сыгналу пасьля сустейна завуць згасаннем, калі можна пачуць узровень уласных шумоў эфэкту, гітары і кабеля, ці спрацуе гейт. Узровень уласных шумоў эфэкту дысторшн, як правіла, высокі, з-за яго высокай адчувальнасці.

Уплыў[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Эфэкт дысторшн аказаў вялікі ўплыў на сучасную тэхніку гульні на электрагітары, зрабіўшы неабходным вывучэнне такіх прыёмаў як palm muting (прыглушэнне далонню) і дазволіў року, які выконваўся ў 1960-х гадах, даць жыццё мноству разнавіднасцяў сучаснага гэві-мэталу.

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Дысторшнсховішча мультымэдыйных матэрыялаў