Футбольнае поле
Футбольнае поле — пляцоўка для гульні ў футбол. Яе памеры і разьметка рэгламентуюцца Правілам 1. Поле для гульні футбольных правілаў.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
- 1863 — Першыя ўказаньні ў правілах на памер футбольнага поля.
- 1875 — Пад ціскам Шэфілдской футбольнай асацыяцыі, ФА Ангельшчыны прымае правілы, якія прадпісваюць абсталяваць брамы цьвёрдай папярочкай і забараняльнае ўжываньне стужачкі. Усталёўваецца канчатковы памер брам.
- 1891 — Зьяўляецца сетка на брамах.
- 1901 — Зьяўленьне штрафной плошчы.
- 1912 — Брамнік мае права гуляць рукамі толькі ў сваёй штрафной плошчы. Раней яму дазвалялася гуляць па ўсім полі.
- 1937 — Апошняя зьмена ў разьметцы — дуга штрафной плошчы, у 10 ярдах ад кропкі пэнальці.
[рэдагаваць] Памеры
Поле для гульні ў футбол мае форму прастакутніка.
Гуляюць на траве або штучным пакрыцьці. Уласьцівасьці штучнага газона з кожным годам (з кожным «пакаленьнем») усё больш набліжаюцца да ўласьцівасьцяў натуральнай травы.
Даўжыня: мінімум 90 м (100 ярдаў), максімум 120 м (130 ярдаў)
Шырыня: мінімум 45 м (50 ярдаў), максімум 90 м (100 ярдаў)
Пры правядзеньні міжнародных матчаў даўжыня поля павінна быць 100—110 мэтраў (110—120 ярдаў), а шырыня — 64-75 мэтраў (70-80 ярдаў).
Рэкамэндуемыя значэньні: Даўжыня 105 мэтраў, Шырыня 68 мэтраў.
[рэдагаваць] Разьметка
Разьметка поля робіцца лініямі шырынёй не больш 12 см; шырыня лініі уваходзіць у плошчу, якую яна абмяжоўвае.
Лініі ўздоўж доўгіх бакоў поля завуцца бакавымі лініямі; лініі ўздоўж кароткіх бакоў — лініямі брамы.
Поле дзеліцца на дзьве паловы з дапамогай сярэдняй лініі. Пасярэдзіне сярэдняй лініі робіцца адзнака цэнтра поля, вакол якой праводзіцца акружнасьць радыюсам 9,15 м (10 ярдаў). Мяч ставіцца на кропку цэнтра поля ў пачатку таймаў і пасьля кожнага забітага гала (за выключэньнем сэрыі пэнальці). У момант уводзін мяча ў гульню з цэнтра поля ўсярэдзіне акружнасьцяў могуць нахадзіцца два гульца каманды, якая валодае мячом, і не аднаго — з каманды суперніка.
[рэдагаваць] Плошча брамы
На кожнай палове поля пазначаецца Плошча брамы.
З кропак на адлегласьці 5,5 м (6 ярдаў) ад унутранага боку кожнай стойкі брамы, пад прамым кутом да лініі брамы, углыб поля праводзяцца дзьве лініі. На адлегласьці 5,5 м (6 ярдаў) гэтыя лініі злучаюцца іншай лініяй, паралельнай лініі брамы.
Таксама яе завуць брамавай плошчай, паколькі ў гэтай зоне да брамніку нельга ўжываць сілавыя прыёмы.
[рэдагаваць] Штрафная плошча
На кожнай палове поля пазначаецца Штрафная плошча — зона, у якой брамнік можа гуляць рукамі.
З кропак на адлегласьці 16,5 м (18 ярдаў) ад унутранага боку кожнай стойкі брамы, пад прамым кутом да лініі брамы, углыб поля праводзяцца дзьве лініі. На адлегласьці 16,5 м (18 ярдаў) гэтыя лініі злучаюцца іншай лініяй, паралельнай лініі брамы. У межах штрафной плошчы, па цэнтры лініі брамы і на адлегласьці 11 м (12 ярдаў) ад яе, наносяць 11-мэтровую адзнаку. За межамі штрафной плошчы праводзяць дугу штрафной плошчы з радыюсам 9,15 м (10 ярдаў), цэнтр якой супадае з 11-мэтровай адзнакай. Гэтая лінія дапамагае судзьдзі правільна разьмясьціць гульцоў падчас прабіцьця пэнальці (усе гульцы акрамя таго хто б'е, павінны нахадзіцца на адлегласьці не бліжэй 9,15 м ад 11-мэтровай адзнакі).
[рэдагаваць] Сьцяжкі
У кутах поля наносяць усталёўваюць сьцяжкі, на флагштоках, вышынёй не меней 1,5 мэтра, якія не маюць завастрэньняў. Там жа пазначаецца чвэрць акружнасьці, радыюсам 1 мэтар — кутні сэктар у якім павінен нахадзіцца мяч пры падачы кутняга.
Сьцяжкі можна ўсталяваць на абодвух канцах сярэдняй лініі, на адлегласьці не меней 1 мэтра.
[рэдагаваць] Брама
Брама павінна разьмяшчацца па цэнтры кожнай з ліній брамы.
Яны складаюцца з двух вэртыкальных стоек, злучаных гарызантальнай папярочкай, зьмешчаных на роўнай адлегласьці ад кутніх сьцяжкоў. Забараняецца ўжываць замест папярочкі вяроўку.
Адлегласьць паміж стойкамі — 7,32 м (8 ярдаў), а адлегласьць ад ніжняга контуру папярочкі да паверхні зямлі — 2,44 м (8 футаў).
Шырыня й вышыня сячэньня абедзьвюх стоек і папярочкі павінны быць аднолькавыя і не перавышаць 12 см (5 цаляў). Шырыня лініі варот роўная шырыні стоек і папярочкі. Да брамы і грунту за варотамі павінна прымацоўвацца сетка, якая павінна быць надзейна замацаваная і разьмешчаная так, каб ня мяшаць брамніку.
Стойкі й папярочкі брамы павінны быць белага колеру.
Брама павінны быць надзейна замацаваныя на зямлі. Выкарыстаньне пераносных брам дапушчальна толькі ў выпадку іх адпаведнасьці дадзенаму патрабаваньню.
[рэдагаваць] Дадатковыя зоны
Тэхнічная зона — адзначанае месца за межамі поля, у непасрэднай блізкасьці ад яго, у якой падчас матчу павінны разьмяшчацца трэнэры й запасныя гульцы каманды.
[рэдагаваць] Канструкцыя футбольнага поля
Футбольнае поле сусьветнага кляса — складаны шматслойны будынак. Футбольнае поле складаецца (зьверху ўніз) з такіх частак:
[рэдагаваць] Травяное пакрыцьцё
Травяное пакрыцьцё патрабуецца паліваць і ўгнойваць, а таксама засяваць «праплешыны». Трава не дазваляе праводзіць шмат гульняў: каб яна не вытоптвалася, колькасьць матчаў на натуральнай траве не павінна перавышаць двух у тыдзень.
На сучасных стадыёнах траву не выгадоўваюць, а прывозяць у выглядзе рулонаў дзёрану.
[рэдагаваць] Сынтэтычнае пакрыцьцё
Сынтэтычнаму пакрыцьцю патрэбныя толькі два тыпу сыходу:
- пасьля вызначанай колькасьці гульняў пакрыцьцё замяняюць новым;
- пасьля кожнага матчу спэцыяльнай машынай, падобнай на вялікі пыласос, пясок і гуму здымаюць, падзяляюць і ўкладваюць ізноў.
[рэдагаваць] Зьмяшанае пакрыцьцё
Зьмяшанае пакрыцьцё ўяўляе сабою дзёран, у які спэцыяльнай машынай ушытыя сынтэтычныя травінкі. Такое пакрыцьцё вельмі дорагое, але практычна не адрозніваецца ад травянога, і вытрымлівае значна больш матчаў. Сыход таксама абмяжоўваецца паліўкай, угнаеньнем і своечасовай заменай «пралысін». Першая расейская каманда, якая ўжыла на сваім стадыёне такі газон,— Лакаматыў Масква.
Усе Чэмпіянаты сьвету праводзяцца на травяным пакрыцьці (і на зьмяшаным, бо яно прыраўноўваецца да травянога).