Вэстэрос

Вэстэрос
Вэстэроскі хмарачос
Герб Вэстэросу
Плошча:	52,9 км²
Насельніцтва (2010) • колькасьць: • шчыльнасьць:	110 877 2096 ас/км²
Часавы пас: • летні час:	UTC+1 UTC+2
Геаграфічныя каардынаты:	59°36′35″ пн. ш. 16°32′47″ у. д.
Вэстэрос на мапе Швэцыі Вэстэрос
Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons
www.vasteras.se

Вэстэрос (па-швэдзку: Västerås) — горад у Швэцыі, за 112 км на паўночны захад ад Стакгольму,цэнтар аднайменнай камуны і лэна Вэстманлянд. Разьмешчаны на возеры Мэлярэн ў вусьці ракі Свартан. Насельніцтва 110 877 чалавек (2010; пяты паводле колькасьці насельніцтва горад Швэцыі).

Назва

С пачатку свайго заснаваньня ў X стагодзьдзі горад называўся Арас (гэта азначала ў той час «вусьце ракі»), пазьней — Вэстра Арас (даслоўна «Заходні Арас» (каб адрозьніваць яго ад Усходняга Араса), і ў пачатку XVII стагодзьдзя набыў сучасную назву Вэстэрос (што ўжо можна перакласьці як «(Горад) на захад ад узгорку», т.б. ад узгорку Бадэлюндаосэн).

Гісторыя

Вэстэроскі сабор

Вэстэрос быў заснаваны ў 990 годзе і належыць да найстарэйшых гарадоў Швэцыі (разам з Сыгтунай, Люндам і Скарай, якая старэйшая за вышэйпералічаныя гарады ўсяго на два гады). У гэты час Вэстэрос быў другім паводле значнасьці горадам Швэцыі. З XII стагодзьдзя Вэстэрос становіцца значным цэнтрам хрысьціянства. У XIII стагодзьдзі ў ім быў узьведзены ўмацаваны замак. У 1521 годзе мела месца Бітва за Вэстэрос, у якой войскі Густава Вазы перамаглі датчанаў. У 1527 годзе ў Вэстэроскім замку адбыўся г.зв. Рэфармацыйны рыксдаг, на якім Густаў Ваза скасаваў каталіцтва ў якасьці афіцыйнай рэлігіі краіны. У 1623 годзе біскуп Юганэс Рудбэкіюс заснаваў у Вэстэросе першую ў Швэцыі гімназыю, а ў 1630 годзе — першую школу для дзяўчынак. У тым самым годзе ў Вэстэросе быў выяўлены першы выпадак паляндры. Горад таксама неаднаразова цярпеў ад пажараў, у т.л. у 1714 годзе. У 1907 годзе ў Вэстэросе быў пабудаваны Гарадзкі гатэль, які уключаў 40 пакояў, рэстарацыі, музычныя кавярні ды краму па продажы алкаголю. З канца XIX стагодзьдзя Вэстэрос становіцца значным прамысловым цэнтрам: тут пабачылі сьвет такія прадпрыемствы як электратэхнічнае ASEA (з 1988 — ABB), Nordiska Metall AB, а таксама першы супэрмаркет сеткі ICA.

Выдатныя мясьціны

• Сабор (XII стагодзьдзе)
• Старажытны квартал Чуркбакен (па-швэдзку: Kyrkbacken)
• Замак (XIII — XVIII стагодзьдзі)
• Гарадзкі гатэль (1907)
• Ратуша (1963)
• Хмарачос (1990)
• Музэй Джазу (першы ў Эўропе ў сваім родзе)

Вядомыя асобы

• Маркус Оскарсан — алімпійскі чэмпіён 2004 г. у веславаньні на байдарцы-двойцы, нарадзіўся ў Вэстэросе
• Стэфан Эрыксан — амбасадар Швэцыі ў Беларусі, нарадзіўся ў Вэстэросе
• Анэлі Магнусан, вядомая як Pandora — швэдзкая сьпявачка, нарадзілася ў Вэстэросе
• Тумас Транстрэмэр — швэдзкі паэт і нобэлеўскі ляўрэат, доўгі час жыў у Вэстэросе

Галерэя

• 

  Вэстэрос. Квартал Чуркбакен

• 

  Вэстэроскі замак

• 

  Вэстэрос. Гарадзкі гатэль

• 

  Вэстэроская ратуша

Вонкавыя спасылкі

 Вэстэрос — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў