Упсала

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Упсала
швэдз. Uppsala
Упсальскі сабор і цэнтар гораду
Упсальскі сабор і цэнтар гораду
Uppsala vapen.svg
Герб Упсалы
Краіна: Швэцыя
Плошча: 48,77 км²
Насельніцтва (2010)
колькасьць: 140 454 чал.
шчыльнасьць: 2879,93 чал./км²
Часавы пас: UTC+1
летні час: UTC+2
Геаграфічныя каардынаты: 59°51′30″ пн. ш. 17°39′0″ у. д. / 59.85833° пн. ш. 17.65° у. д. / 59.85833; 17.65Каардынаты: 59°51′30″ пн. ш. 17°39′0″ у. д. / 59.85833° пн. ш. 17.65° у. д. / 59.85833; 17.65
Упсала на мапе Швэцыі
Упсала
Упсала
Упсала
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы
www.uppsala.se

Упса́ла (па-швэдзку: Uppsala) — горад у Швэцыі.

Старажытны ўнівэрсытэцкі горад, адміністрацыйны цэнтар лэну Ўпсала, у ляндзкапе Уплянд, цэнтар аднайменнай камуны. Знаходзіцца за 67 км на поўнач ад Стакгольму, на беразе ракі Фюрыс. Стакгольмскі аэрапорт Арлянда, разьмешчаны прыкладна на паўшляху ў бок швэдзкай сталіцы, зьвязвае Ўпсалу са ўсёй Швэцыяй і рознымі краінамі Сьвету. Насельніцтва Ўпсалы складае 140 454 чалавек[1] (чацьвёрты паводле колькасьці насельніцтва горад Швэцыі, пасьля Стакгольму, Гётэборгу й Мальмё). Да 1719 году ва Ўпсале праходзілі важныя дзяржаўныя сходы, каранацыі швэдзкіх каралёў. Радзіма рэжысэра Інгмара Бэргмана.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Напачатку сваёй гісторыі (з 11641167 гадоў) Упсала мела назву Эстра Арас (па-швэдзку: Östra Aros), а Ўпсалай называлася цяперашняя Старая Ўпсала (па-швэдзку: Gamla Uppsala), у паўночнай частцы сучаснага гораду[2]. Аднак у 1280 цэнтар арцыбіскупства быў перанесены ў Эстра Арас (даслоўна «Усходні Арас», бо існуе яшчэ і «Заходні Арас»), а разам зь ім — і назва Ўпсала. У 1435 годзе быў пабудаваны Ўпсальскі сабор (аднак найстарэйшай царквой у горадзе зьяўляецца Царква Сьвятой Тройцы, вядомая з 1221). 6 красавіка 1520 году ва Ўпсале адбылася гэтак званая Бітва Страсной пятніцы, паміж войскамі дацкага караля Крыстыяна II і сялянамі–швэдамі, прыхільнікамі Стэна Стурэ Маладога, скончыўшаяся перамогаю датчанаў. Забудова гораду была доўгі час неўпарадкаваная, часта адбываліся пажары, і толькі з часоў кіраваньня каралевы Крыстыны (XVII стагодзьдзе) Упсала набыла пэўную пляніроўку. У XIX стагодзьдзі ў горад зь яго навакольляў быў пераведзены Ўпляндзкі полк, што станоўча паўплывала на адносны рост гораду. У нашыя дні Ўпсала — тыповы ўнівэрсытэцкі горад, у якім вучацца і працуюць 40 000 студэнтаў, 2 300 дактарантаў і 6 000 супрацоўнікаў унівэрсытэту[3].

Выдатныя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вядомыя асобы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Партнэрскія гарады[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Упсаласховішча мультымэдыйных матэрыялаў