Гётэборг

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Гётэборг
Göteborg
Göteborg vapen.svg
Герб Гётэборгу
Першыя згадкі: 1621
лэн: Вэстра Ёталянд
Плошча: 198,16 км²
Насельніцтва: 549 839 (2010)
Часавы пас: UTC+1
Геаграфічныя каардынаты: 57°42′ пн. ш. 11°58′ у. д. / 57.7° пн. ш. 11.967° у. д. / 57.7; 11.967Каардынаты: 57°42′ пн. ш. 11°58′ у. д. / 57.7° пн. ш. 11.967° у. д. / 57.7; 11.967
Гётэборг на мапе Швэцыі
Гётэборг
Гётэборг
Гётэборг
www.goteborg.se

Гётэборг (па-швэдзку: Göteborg) — другі па велічыні горад Швэцыі й галоўны порт краіны, разьмешчаны на яе заходнім узьбярэжжы. Насельніцтва складае 549 839 жыхары (на 31 сьнежня 2010)[1], з прадмесьцямі 926 654 жыхары[2]. Зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам лэну Вэстра Ёталянд і найбуйнейшым горад ляндзкапу Вэстэр’ётлянд. Яго паўночныя ўскраіны належаць да ляндзкапу Бохуслэн. Найбольшая частка гораду належыць да камуны Гётэборг, а невялічкія часткі — да камунаў Партыле й Мёльндаль.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гётэборг. Порт «Малы шлягбаўм» (па-швэдзку: Lilla Bommen)
Гётэборг. Пляц Ётапляцэн з фантанам Пасэйдону працы Карла Мілеса — сымбаль гораду.

У пачатку XIII стагодзьдзя на месцы сучаснага Гётэборгу было адзінае выйсьце Швэцыі да Паўночнага мора, шырынёй у 15 км — з поўначы была Нарвэгія, а з поўдня — Данія. У XIV стагодзьдзі тут была заснаваная фартэцыя Эльўсборг. У самым пачатку швэдзкі кароль Карл IX заснаваў у вусьці ракі Гётаэльў, насупраць Эльўсборгу, горад, які атрымаў прывілеі спачатку ў 1603 годзе, а потым у 1607. Аднак першы Гётэборг праіснаваў нядоўга, бо ў 1611 годзе быў спалены датчанамі. У 1621 годзе швэдзкі кароль Густаў II Адольф зноў заснаваў Гётэборг, запрасіўшы для яго будаўніцтва галяндзкіх спэцыялістаў. Зь сярэдзіны XVIII да пачатку XIX стагодзьдзя горад моцна разьвіваецца, дзякуючы Ост-Індыйскай кампаніі, а затым становіцца важным індустрыйным і партовым цэнтрам.

Прамысловасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Цяпер Гётэборг зьяўляецца адным з галоўных прамысловых цэнтраў Швэцыі: тут разьмешчаны штаб-кватэры такіх прадпрыемстваў як Volvo, SKF, Victor Hasselblad AB.

Культура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гётэборг зьяўляецца значным музычным цэнтрам: акрамя Сымфанічнага аркэстру й поп-гурта Ace of Base, ён набыў вядомасьць і як сталіца Death Metal. Акрамя гэтага, горад вядомы стадыёнам «Улеві» (Ullevi).

Выдатныя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гётэборскі сабор (Сабор Густава).

Адным з сымбаляў Гётэборгу зьяўляецца фантан Пасэйдон працы Карла Мілеса, які знаходзіцца на пляцы Гёта (Göta platsen), у самым цэнтры гораду. На іншым пляцы — пляцы Густава Адольфа стаіць помнік гэтаму каралю-заснавальніку гораду, там жа знаходзіцца й Ратуша. Над гандлёвым кварталам Хага ўзвышаецца фартэцыя Карона (Skansen Kronan). Цікавым зьяўляецца таксама порт, а сярод рэлігійных пабудоваў варта адзначыць кірхі Оскара Фрэдрыка (Oscar Fredrikskyrka) й Мастхугет (Masthuggskyrka). Назву кірхі мае й яшчэ адна выдатная мясьціна гораду: так званая «Рыбная кірха» (Feskekörka), якая насамрэч зьяўляецца рыбным рынкам. У Гётэборгу таксама шмат музэяў: мараплаваньня, марскі, прыродна-гістарычны, музэй гораду, музэй дызайну (Röhsska). Акрамя таго, у горадзе знаходзіцца адзін з буйнейшых у Скандынавіі паркаў забаваў Лісэбэрг (Liseberg).

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Гётэборгсховішча мультымэдыйных матэрыялаў