Жарэс Алфёраў

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Жарэс Алфёраў
Zhores Alferov.jpg
Падчас наведваньня Уладзімерам Пуціным ды Гергарам Шрэдэрам Навукова-адукацыйнага цэнтра Фізыка-тэхнічнага цэнтру імя А.Ф.Ёфэ РАН 10 красавіка 2001 году
Нарадзіўся 15 сакавіка 1930 (83 гады)
Віцебск, БССР
Навуковая сфэра фізыка
Альма-матэр Санкт-Пецярбурскі дзяржаўны электратэхнічны ўнівэрсытэт
Вядомы як дасьледчык гетэрапераходу
Узнагароды і прэміі Нобэлеўская прэмія ў галіне фізыкі (2000)
Ордэн «За заслугі перад Айчынай» I ступені
Ордэн Леніна
Ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцягу
Ордэн «Знак Пашаны»
Ордэн Францішка Скарыны
Ордэн Князя Яраслава Мудрага V ступені
Афіцэр ордэна Ганаровага легіёна
Ляўрэат Дзяржаўнай прэміі Расеі
Ж. Алфёраў і У. Пуцін

Жарэ́с Іва́навіч Алфёраў (нарадзіўся 15 сакавіка 1930, Віцебск) — савецкі і расейскі фізык, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў галіне фізыкі ў 2000 годзе за распрацоўку паўправадніковых гетэраструктур і стварэньне хуткіх опта- і мікраэлектронных кампанэнтаў. Яго дасьледаваньні адыгралі вялікую ролю ў інфарматыцы. Дэпутат Дзяржаўнай Думы Расейскай Фэдэрацыі II—VI скліканьняў. Ініцыяваў заснаваньне прэміі «Глябальная энэргія» ў 2002 годзе. Да 2006 году ўзначальваў Міжнародны камітэт па прысуджэньні гэтай прэміі.

Зьмест

Біяграфія [рэдагаваць]

Нарадзіўся ў Віцебску. Бацька Іван Карпавіч беларус, маці Ганна Уладзіміраўна — габрэйка.[1] Скончыў з залатым мэдалём сярэднюю школу №42 у Менску. Быў залічаны на 1 курс Энэргетычнага факультэту Беларускага політэхнічнага інстытуту (цяпер Беларускі нацыянальны тэхнічны ўнівэрсытэт). Далей, на параду свайго настаўніка фізыкі Я. Б. Мельцэрзона паехаў паступаць у Ленінград. У 1952 годзе скончыў Ленінградзкі электратэхнічны інстытут імя У. І. Ульянава (ЛЭТІ). З 1953 году працуе ў Фізыка-тэхнічным інстытуце імя А. Ф. Ёфэ (з 1987 да траўня 2003 году быў дырэктарам, з траўня 2003 году да ліпеня 2006 году — навуковы кіраўнік). Кандыдат фізыка-матэматычных навук (1961). У 1965 уступіў у КПСС[2]. Доктар фізыка-матэматычных навук (1970). Прафэсар ЛЭТІ (1972). У 1990—1991 гадах — віцэ-прэзыдэнт АН СССР, старшыня Прэзыдыюму Ленінградзкага навуковага цэнтру. З 2003 году — старшыня Навукова-адукацыйнага комплекса «Санкт-Пецярбурскі фізыка-тэхнічны навукова-адукацыйны цэнтар» РАН. Акадэмік АН СССР (1979), потым РАН. Віцэ-прэзыдэнт РАН, старшыня прэзыдыюму Санкт-Пецярбурскага навуковага цэнтра РАН. Замежны член НАН Беларусі (1995), Акадэміі навук ГДР (1987), Польскай АН (1988)[3]Галоўны рэдактар «Лістоў у Часопіс тэхнічнай фізыкі», сябра рэдактарскай рады часопісу «Навука і жыцьцё».

Аўтар больш як 500 навуковых працаў, трох манаграфіяў і каля пяцідзесяці вынаходніцтваў.

У 2010 годзе стаў сустаршынём Кансультатыўнай навуковай Рады Фонду «Сколкава»[4]. Рэгулярна навудвае Беларусь зь лекцыямі[5][6]. У 2003 годзе наведваў ВДТУ[7]

Узнагароды і прэміі [рэдагаваць]

  • Нобэлеўская прэмія ў галіне фізыкі (2000)
  • Ордэн За заслугі перад Айчынай 1 ступені
  • Ордэн Леніна
  • Ордэн Кастрычніцкай рэвалюцыі
  • Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцягу
  • Ордэн Знак Пашаны
  • Ордэн Францішка Скарыны
  • Ордэн Князя Яраслава Мудрага V ступені
  • Афіцэр ордэна Ганаровага легіёна
  • Дзяржаўная прэмія Расеі
  • Агулам больш за 100 мэдалёў

Крыніцы [рэдагаваць]

  1. ^ Lenta.ru: : Алферов, Жорес(рас.)
  2. ^ Корнилович Э.А. Беларусь: созвездие политических имен. - Минск: ФУАинформ, 2009. ISBN 978-985-6721-98-7 - С.334.
  3. ^ Жарэс Алфёраў Belarus.by
  4. ^ Жарэс Іванавіч Алфёраў УсеБеларусы
  5. ^ Лаўрэату Нобелеўскай прэміі па фізіцы Жарэсу Іванавічу Алфёраву прысвоена званне «Ганаровы прафесар ГрДУ імя Янкі Купалы» «Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы» 10.05.2011
  6. ^ Форум «Россия — Беларусь — Сколково: единое инновационное пространство» EduBelarus.info(рас.)
  7. ^ Витебский государственный технологический университет - ВГТУ - Высшие учебные заведения Республики Беларусь(рас.)

Вонкавыя спасылкі [рэдагаваць]

Commons-logo.svg  Жарэс Алфёраўсховішча мультымэдыйных матэрыялаў