Жарэс Алфёраў
| Жарэс Алфёраў | ||||||||||
 Падчас наведваньня Уладзімерам Пуціным ды Гергарам Шрэдэрам Навукова-адукацыйнага цэнтра Фізыка-тэхнічнага цэнтру імя А.Ф.Ёфэ РАН 10 красавіка 2001 году |
||||||||||
| Нарадзіўся | 15 сакавіка 1930 (83 гады) Віцебск, БССР |
|||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Навуковая сфэра | фізыка | |||||||||
| Альма-матэр | Санкт-Пецярбурскі дзяржаўны электратэхнічны ўнівэрсытэт | |||||||||
| Вядомы як | дасьледчык гетэрапераходу | |||||||||
| Узнагароды і прэміі | Нобэлеўская прэмія ў галіне фізыкі (2000)
|
|||||||||
Жарэ́с Іва́навіч Алфёраў (нарадзіўся 15 сакавіка 1930, Віцебск) — савецкі і расейскі фізык, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў галіне фізыкі ў 2000 годзе за распрацоўку паўправадніковых гетэраструктур і стварэньне хуткіх опта- і мікраэлектронных кампанэнтаў. Яго дасьледаваньні адыгралі вялікую ролю ў інфарматыцы. Дэпутат Дзяржаўнай Думы Расейскай Фэдэрацыі II—VI скліканьняў. Ініцыяваў заснаваньне прэміі «Глябальная энэргія» ў 2002 годзе. Да 2006 году ўзначальваў Міжнародны камітэт па прысуджэньні гэтай прэміі.
Зьмест |
Біяграфія [рэдагаваць]
Нарадзіўся ў Віцебску. Бацька Іван Карпавіч беларус, маці Ганна Уладзіміраўна — габрэйка.[1] Скончыў з залатым мэдалём сярэднюю школу №42 у Менску. Быў залічаны на 1 курс Энэргетычнага факультэту Беларускага політэхнічнага інстытуту (цяпер Беларускі нацыянальны тэхнічны ўнівэрсытэт). Далей, на параду свайго настаўніка фізыкі Я. Б. Мельцэрзона паехаў паступаць у Ленінград. У 1952 годзе скончыў Ленінградзкі электратэхнічны інстытут імя У. І. Ульянава (ЛЭТІ). З 1953 году працуе ў Фізыка-тэхнічным інстытуце імя А. Ф. Ёфэ (з 1987 да траўня 2003 году быў дырэктарам, з траўня 2003 году да ліпеня 2006 году — навуковы кіраўнік). Кандыдат фізыка-матэматычных навук (1961). У 1965 уступіў у КПСС[2]. Доктар фізыка-матэматычных навук (1970). Прафэсар ЛЭТІ (1972). У 1990—1991 гадах — віцэ-прэзыдэнт АН СССР, старшыня Прэзыдыюму Ленінградзкага навуковага цэнтру. З 2003 году — старшыня Навукова-адукацыйнага комплекса «Санкт-Пецярбурскі фізыка-тэхнічны навукова-адукацыйны цэнтар» РАН. Акадэмік АН СССР (1979), потым РАН. Віцэ-прэзыдэнт РАН, старшыня прэзыдыюму Санкт-Пецярбурскага навуковага цэнтра РАН. Замежны член НАН Беларусі (1995), Акадэміі навук ГДР (1987), Польскай АН (1988)[3]Галоўны рэдактар «Лістоў у Часопіс тэхнічнай фізыкі», сябра рэдактарскай рады часопісу «Навука і жыцьцё».
Аўтар больш як 500 навуковых працаў, трох манаграфіяў і каля пяцідзесяці вынаходніцтваў.
У 2010 годзе стаў сустаршынём Кансультатыўнай навуковай Рады Фонду «Сколкава»[4]. Рэгулярна навудвае Беларусь зь лекцыямі[5][6]. У 2003 годзе наведваў ВДТУ[7]
Узнагароды і прэміі [рэдагаваць]
- Нобэлеўская прэмія ў галіне фізыкі (2000)
- Ордэн За заслугі перад Айчынай 1 ступені
- Ордэн Леніна
- Ордэн Кастрычніцкай рэвалюцыі
- Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцягу
- Ордэн Знак Пашаны
- Ордэн Францішка Скарыны
- Ордэн Князя Яраслава Мудрага V ступені
- Афіцэр ордэна Ганаровага легіёна
- Дзяржаўная прэмія Расеі
- Агулам больш за 100 мэдалёў
Крыніцы [рэдагаваць]
- ^ Lenta.ru: : Алферов, Жорес(рас.)
- ^ Корнилович Э.А. Беларусь: созвездие политических имен. - Минск: ФУАинформ, 2009. ISBN 978-985-6721-98-7 - С.334.
- ^ Жарэс Алфёраў Belarus.by
- ^ Жарэс Іванавіч Алфёраў УсеБеларусы
- ^ Лаўрэату Нобелеўскай прэміі па фізіцы Жарэсу Іванавічу Алфёраву прысвоена званне «Ганаровы прафесар ГрДУ імя Янкі Купалы» «Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы» 10.05.2011
- ^ Форум «Россия — Беларусь — Сколково: единое инновационное пространство» EduBelarus.info(рас.)
- ^ Витебский государственный технологический университет - ВГТУ - Высшие учебные заведения Республики Беларусь(рас.)
Вонкавыя спасылкі [рэдагаваць]
Жарэс Алфёраў — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
- Нобэлеўскія ляўрэаты па фізыцы
- Інфармацыя пра Жарэса Алфёрава на старонцы «Навукоўцы Расіі»(рас.)
- Алесь Bezuher Нашы нобэлеўскія ляўрэаты — Generation.by
|
||||||||
- Нарадзіліся 15 сакавіка
- Нарадзіліся ў 1930 годзе
- Кавалеры ордэна «За заслугі перад Айчынай»
- Кавалеры ордэна Леніна
- Кавалеры ордэна Кастрычніцкай рэвалюцыі
- Кавалеры ордэна Працоўнага Чырвонага Сьцягу
- Кавалеры ордэна «Знак Пашаны»
- Кавалеры ордэна Францішка Скарыны
- Кавалеры ордэна князя Яраслава Мудрага 5 ступені
- Афіцэры ордэна Ганаровага легіёну
- Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі Расеі
- Асобы па альфабэце
- Навукоўцы па альфабэце
- Нарадзіліся ў Віцебску
- Расейскія навукоўцы
- Дактары фізыка-матэматычных навук
- Акадэмікі АН СССР
- Акадэмікі РАН
- Чальцы і чальцы-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
- Ляўрэаты Нобэлеўскай прэміі ў галіне фізыкі
- Кавалеры ордэна «За заслугі перад Айчынай» 4 ступені
- Ляўрэаты Ленінскай прэміі
- Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі СССР
- Фізыкі
- Савецкія фізыкі
- Расейскія фізыкі
- Ганаровыя грамадзяне Санкт-Пецярбургу
- Ганаровыя грамадзяне Менску
- Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расейскай Фэдэрацыі
- Сябры КПСС
- Сябры КПРФ
