Пецярбурскі мэтрапалітэн

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Пецярбурскі мэтрапалітэн
Лягатып
Інфармацыя
Месцазнаходжаньне Санкт-Пецярбург, Ленінградзкая вобласьць Расея
Пачатак працы 15 лістапада 1955
Лініі 5 лініяў
Даўжыня: 113,6 км
Колькасьць станцыяў 67
Пасажырапаток на дзень 2,14 млн. (сярэдні, 2012)
Пасажырапаток на год 783,9 млн. (2012)
Схема мэтрапалітэну
Saint Petersburg metro map RUS.png

Пецярбу́рскі мэтрапалітэ́н (да ліпеня 1992 — Ленінградзкі ордэну Леніна мэтрапалітэн імя У. І. Леніна) — хуткасная пазавулічная транспартная сыстэма Санкт-Пецярбургу й Ленінградзкае вобласьці. Мэтрапалітэн адкрыты 15 лістапада 1955 году; падземка стала другой у СССР пасьля маскоўскай. На сёньняшні дзень функцыянуе 5 лініяў, эксплюатацыйная даўжыня складае 113,6 км. Колькасьць станцыяў — 67 (сярод іх 7 перасадачных вузлоў).

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Праекты мэтро ў часы Імпэрыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ужо ў канцы XIX ст. у сталіцы Расейскае імпэрыі ўсур’ёз абмяркоўвалі перспэктывы будаўніцтва падземнае чыгункі. Аднак у той час у Пецярбургу не было нават электрычнага трамваю. Практычна ўсе дарэвалюцыйныя праекты адрозьніваліся пераважна эстакаднымі лініямі, па аналёгіі з Парыскім і Венскім мэтро, і, як паказаў досьвед эксплюатацыі ва ўмовах Пецярбургу, выкарыстаньне адкрытых лініяў было бы зьвязанае зь вялікімі цяжкасьцямі. А для будаўніцтва тунэльнага мэтрапалітэну глыбокага закладаньня не было ані матэрыяльных, ані тэхнічных рэсурсаў[1].

Праектаваньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Пытаньне пра праектаваньне падземнага мэтрапалітэну было ўзьнятае ў 1938 годзе па ініцыятыве старшыні Ленгарвыканкама А. М. Касыгіна.

Першым кіраўніком мэтро стаў начальнік Ленінградзкага мэтрабуду Іван Зубкоў. Першапачаткова распрацоўка праекту вялася маскоўскім інстытутам Мэтрагіпратранс, але 21 студзеня 1941 году была ўтворана «Дырэкцыя Будаўніцтва № 5 НКШЗ» (рас. «Дирекция Строительства № 5 НКПС»). Да красавіка 1941 году былі закрадзеныя ўсе 34 шахтных ствалы.

Перыяд вайны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Падчас вайны, празь недахоп рэсурсаў, пройдзенныя ствалы й выпрацоўкі былі вымушаныя затапіць. Мэтрабудаўнікі ў гэтыя гады займаліся будоўляй тупікоў, складаў, чыгуначных галін і партовых збудаваньняў у часы аблогі Ленінграду.

Першая чарга[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У 1946 годзе ствараецца «Ленмэтрапраект». У новым варыянце трасы адмыслоўцы вылучаюць два новых рашэньні:

  • будоўля станцыяў «на горках» (перагон ніжэй за станцыю);
  • памяншэньне дыямэтру тунэляў з 6 (маскоўскі стандарт) да 5,5 м.

3 верасьня 1947 году зноў пачалося будаўніцтва ленінградзкага мэтрапалітэну. У сьнежні 1954 году пастановай Савета Міністраў СССР быў створаны Ленінградзкі мэтрапалітэн. Яго ўзначаліў Іван Новікаў. 7 кастрычніка 1955 году запушчаны першы абкатачны электрацягнік. 5 лістапада 1955 году быў падпісаны акт пра здачу ў эксплюатацыю першае чаргі мэтро.

Будаўніцтва лініяў[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Станция «Аўтава»

Першы працяг мэтрапалітэну адбыўся ў 1958 годзе, калі першая лінія (пазьней Кіраўска-Выбарская) прайшла пад Нявой; да Фінляндзкага вакзалу. Станцыя «Пушкінская» і выхад да Віцебскага вакзалу былі адкрыты ў 1956 годзе.

Будаўніцтва другой, Маскоўска-Петраградзкай лініі, пачалося адразу пасьля адкрыцьця мэтрапалітэну, у 1960 годзе — адкрыўся ўчастак Тэхналягічны інстытут — Парк Перамогі. Сёньня лінія злучае прамзону «Парнас» на поўначы гораду і жыльлёвы масіў «Купчына» на поўдні.

Трэцяя, Неўска-Васілевостраўская лінія, адкрылася ў 1967 годзе і да пачатку 1980-х злучыла Васільеўскі востраў, цэнтар гораду з буйнымі жыльлёвымі і прамысловымі раёнамі на левым беразе Нявы.

Чацьвертая, Правабярэжная лінія, зьявілася ў 1985 годзе, злучае паўднёвы ўсход гораду з Камэнданцкім праспэктам на поўначы.

Пятая лінія адкрыта ў сакавіку 2009 году і злучае паўднёвыя раёны з Садовай плошчай. 6 станцыяў.

Тэхнічныя характарыстыкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Пецярбурскае мэтро выкарыстоўвае шырыню каляіны, што і чыгункі СНД — 1520 мм. Для падачы току выкарыстоўваецца трэцяя (кантактная) рэйка: напружаньне на ёй складае ў сярэднім 825 В (ня больш за 975 В і ня менш за 550 В[2]).
  • Пецярбурскае мэтро мае пяць працоўных лініяў, якія абслугоўваюць шэсьць электрадэпо. На лініях разьмешчаныя 67 станцыяў, агульная даўжыня шляхоў складае 113,6 км[3].
  • У Пецярбурскім мэтрапалітэне маецца шэсьць падземных перасадачных вузлоў, якія зьвязваюць па дзьве станцыі, і адзін — які зьвязвае тры станцыі.
  • У Пецярбурскім мэтрапалітэне маецца 72 вэстыбюлі, 251 эскалятар, 856 турнікетаў.
  • Рухомы састаў прадстаўлены 1534 вагонамі. Мінімальны інтэрвал часу між цягнікамі — 2 хвіліны ўлетку і каля 1-й хвіліны ўзімку, а колькасьць цягнікоў на содні — 3106. Цягнікі Пецярбурскага мэтро ходзяць з эксплюатацыйнай хуткасьцю больш за 50 км/г, канструкцыйная хуткасьць 90 км/г, да якой разгон магчымы пры адпаведным блёк-участку АРС, максымальная хуткасьць уезду на станцыю складае 60 км/г.

Цікавыя зьвесткі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Пецярбурскае мэтро зьяўляецца адначасова самым паўночным (станцыя «Парнас») і самым заходнім (станцыя «Прыморская») у Расеі.
  • Да 1982 году мэтро ў Санкт-Пецярбургу лічылася самым паўночным ў сьвеце, пакуль не адкрылася мэтро ў Хэльсынкі.
  • Самай загружанай станцыяў мэтро ў Расеі зьяўляецца станцыя «Праспэкт Вэтэранаў» (блізка 193 тыс. пасажыраў/дзень за зімовыя содні).
  • Найглыбокае ў сьвеце мэтро паводле сярэдней глыбіне заляганьня: 60 з 67 станцыяў — глыбокага закладаньня (22—86 м). Станцыя «Адміралтэйская» — найглыбокая станцыя ў Расеі (блізка 86 м). Глыбіня перагонаў «Неўскі праспэкт» — «Горкаўская», «Чорная рэчка» — «Піянэрская» ды «Камэнданцкі праспэкт» — «Старая дзярэўня» дасягае 95—100 м.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Пецярбурскі мэтрапалітэнсховішча мультымэдыйных матэрыялаў