Каракалпакстан

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка
Рэспубліка Каракалпакстан
Qaraqalpaqstan Respublikasi’
Qoraqalpog`iston Respublikasi
Coat of arms of Karakalpakstan.svg
Flag of Karakalpakstan.svg
Герб Сьцяг
Гімн: Qaraqalpaqstan Respublikasi’ni’n’ ma’mleketlik gimni
Агульныя зьвесткі
Краіна Узбэкістан
Статус рэспубліка
Сталіца Нукус
Улучае 14 раёнаў
Найбольшы горад Нукус
Іншыя буйныя гарады Кунград, Хаджэйлі, Бэруні, Турткуль, Чымбай
Дата ўтварэньня 16 лютага 1925 году
Прэзыдэнт Муса Эрніязаў
Афіцыйныя мовы каракалпацкая ды ўзбэцкая
Мовы ва ўжытку каракалпацкая, ўзбэцкая, расейская
Насельніцтва (2013)
1 711 800 (10-е месца)
Шчыльнасьць 101,5 чал./км² (13-е месца)
Нацыянальны склад каракалпакі, ўзбэкі, казахі, туркмэны, карэйцы, татары
Канфэсійны склад мусульмане, хрысьціяне
Плошча 165 600 км² (36,84%, 1-е месца)
Месцазнаходжаньне Рэспублікі Каракалпакстан
Рэспубліка Каракалпакстан на мапе
Мэдыя-зьвесткі
Часавы пас UTC +5
Скарачэньне UZ-QR
Код ISO 3166-2 UZ-QR
Афіцыйны сайт

Рэспу́бліка Каракалпакста́н (Каракалпа́кія, па-каракалпацку: Qaraqalpaqstan Respublikasi', Қарақалпақстан Республикасы, па-ўзбэцку: Qoraqalpog`iston Respublikasi, Қорақалпоғистон Республикаси) — сувэрэнная[1][2] рэспубліка ў складзе Ўзбэкістану.

Рэспубліка разьмешчаная на паўночным захадзе краіны. Асаблівасьць юрыдычнага статусу — права на выхад са складу Ўзбэкістану. Утвораная ў першай палове ХХ ст. як аўтаномная вобласьць ў складзе РСФСР, пазьней у рамках савецкае палітыкі г.зв. нацыянальнага разьмежаваньня трапіла ў склад Казаскай АССР, пазьней атрымлівае статус аўтаномнае рэспублікі й уключаецца ў склад Узбэцкай ССР. У часы Расейскай імпэрыі тэрыторыя будучай аўтаномнай вобласьці была падзеленая між Бухарскім эміратам (васал Расеі) і губэрнямі Туркестанскага генэрал-губэрнатарства. Па рэвалюцыі кастрычніка 1917 году ўключаная ў склад залежнай ад Расеі Бухарскай Народнай Савецкай Рэспублікі, якая, нягледзячы на сваю фармальную незалежнасьць, неўзабаве была ўключаная ў склад РСФСР і пазьней паслужыла пры ўтварэньні аўтаномнага Каракалпакстану.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

33% насельніцтва складаюць каракалпакі, трохі менш — казахі і ўзбэкі. Астатнюю частку насельніцтва складаюць прадстаўнікі іншых нацыянальнасцяў — расейцы, ўкраінцы, туркмэны, карэйцы, татары і іншыя. Прыкладна палова насельніцтва пражывае ў гарадах і пасёлках гарадзкога тыпу, астатняя частка — у сельскай мясцовасьці. Афіцыйныя мовы — каракалпацкая і ўзбэцкая.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]