Варкута

	Варкута
	рас. Воркута, комі-зыр. Вöркута
	; Варкута, будынак ААТ «Воркутауголь»
Герб Варкуты	Сьцяг Варкуты
Першыя згадкі:	1936 (заснаваньне)
Былыя назвы:	Руднік
Рэспубліка:	Комі
Меская акруга:	Варкуцінская
Насельніцтва; • этнічны склад:	70 500 (2010); расейцы, комі-зыране
Тэлефонны код:	+7 82151
Паштовы індэкс:	169900
Аўтамабільны код:	11, 111
Геаграфічныя каардынаты:	67°30′ пн. ш. 64°02′ у. д. / 67.5° пн. ш. 64.033° у. д.Каардынаты: 67°30′ пн. ш. 64°02′ у. д. / 67.5° пн. ш. 64.033° у. д.
	Варкута на мапе Расеі Варкута
	Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Варкута́ (рас. Воркута, комі-зыр. Вöркута) — горад у мескай акрузе Варкута рэспублікі Комі, Расея. Зьяўляецца адміністратыўным цэнтрам акругі. Разьмешчаны за Паўночным палярным кругам на берагох ракі Варкута. Буйныя аўтамаґістралі, што зьвязвалі б горад з цэнтральнай Расеяй, адсутнічаюць. Паўночнай чыгункай Варкута зьвязаная з астатнімі гарадамі рэспублікі.

Адлегласьць да сталіцы рэспублікі — Сыктыўкару — 904 км.

Гісторыя [рэдагаваць]

Працоўны пасёлак Ру́днік на месцы Варкуты быў заснаваны ў пачатку 1930-ых гадоў геаляґічнай экспэдыцыяй. Пасёлак знаходзіўся ў Большазямельскай тундры ў раёне выведаных запасаў вуглю. У 1943 годзе пасёлак атрымаў статус гораду, а напрыканцы 1970-ых колькасьць жыхароў пераўзышла 100 000 чалавек.

Пасьля распаду СССР назіраецца вялікае зьмяншэньне колькасьці жыхароў гораду, што зьвязана з агульным заняпадам вугальнае прамысловасьці, якая зьяўляецца местаўтваральнай галінай прамысловасьці Варкуты. Шырока вядомы пікет варкуцінскіх шахтараў, якія прыязджалі мітынґаваць у Маскву.

Агульныя зьвесткі [рэдагаваць]

Горад знаходзіцца на берагох ракі Варкута. Варкута знаходзіцца на 150 км на поўнач ад Паўночнага палярнага кругу. Да сталіцы рэспублікі — 904 км. Горад падпарадкоўваецца маскоўскаму часу (GMT +4).

Клімат субарктычны. Сярэдняя тэмпэратура студзеня дасягае амаль -20 °C, сярэдняя тэмпэратура ў ліпені — 13,1 °C. Працягласьць зімы складае прыкладна 8 месяцаў, замаразкі магчымыя нават улетку. Сярэднегадавая тэмпэратура паветра — -5,3 °C.

Рэпрэсійныя органы ў Варкуце [рэдагаваць]

Сярод жыхароў колішняга Савецкага Саюзу Варкута вядомая як сынонім месца ляґернага пакараньня, у якіх дасылалі асоб, што зазналі на сабе наступствы сталінскіх рэпрэсіяў.

З 1930-ых па 1950-ыя гады ў Варкуце дзейнічаў Ухтпечляг (пасьля 1938 — Варкутляг), які зьяўляўся найбуйнешай часткай сыстэмы ГУЛАГ. У пэрыяд свайго росквіту у Варкутлягу знаходзілася прыкладна 73 000 чалавек^[2].

Пасьля ліквідацыі ГУЛАГу Варкута заставалася месцам канцэнтрацыі выпраўленчых установаў да 1980-ых гадоў.