Дзяленьне ядра

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Ілюстрацыя распаду ўрана-235

Дзяле́ньне ядра́ — працэс расшчапленьня атамнага ядра на два (радзей тры) ядры з блізкімі масамі, якія называюцца аскепкамі дзяленьня. У выніку дзяленьня могуць узьнікаць і іншыя прадукты рэакцыі: лёгкія ядры (у асноўным альфа-часьцінкі), нэўтроны і гамы-кванты. Дзяленьні ядра, якія сустракаецца ў сучасным сьвеце, як правіла, зьяўляюцца сьвядома створанымі чалавекам, індукуючыся ім нэўтрона. Радзей гэтая рэакцыя зьяўляецца натуральнай у форме спантанага радыёактыўнага распаду, яна адбываецца асабліва пры вельмі высокіх масавых ліках ізатопаў. Дзяленьне цяжкіх ядраў — экзатэрмічны працэс, у выніку якога вызваляецца большая колькасьць энэргіі ў выглядзе кінэтычнай энэргіі прадуктаў рэакцыі, а таксама выпраменьваньня. Для таго, каб дзяленьне прывяло да стварэньня энэргіі, поўная энэргія атрыманых элемэнтаў павінна быць большай, чым у зыходнага элемэнту. Дзяленьне зьяўляецца формай трансмутацыі ядраў, бо выніковыя фрагмэнты не зьяўляюццца тым жа элемэнтам, якім быў арыгінальныя атам.

Дзяленьне ядраў цяжкіх элемэнтаў было выяўлена 17 сьнежня 1938 году Ота Ганам і ягоным памочніцам Фрыцам Штрасманам. Тэарытычнае тлумачэньне гэтай зьявыбыло зроблена ў студзені 1939 году Лізай Майтнэр і ейным пляменьнікам Ота Робэртам Фрышам. Фрыш назваў гэты працэс па аналёгіі зь біялагічным дзяленьнем жывых вузаў. Колькасьць вольнай энэргіі, якая вырываецца пры выкарыстаньні ядзернага паліва ў мільёны разоў большая за колькасьць свабоднай энеэгіі, якая вылучаецца пры выкарыстаньні аналягічнай масы хімічнага паліва, як то бэнзіна, што робіць ядзернае дзяленьне вельмі багатай крыніцай энэргіі, з-за чаго яно служыць пры вылучньні энэргіі ў ядзерных рэактарах і ядзернай зброі. Аднак, прадукты дзяленьня ядраў у сярэднім значна больш радыёактыўныя, чым цяжкія элемэнтаў, якія звычайна расшчапляюцца ў якасьці паліва, што прыводзіць да праблемы ядзерных адходаў.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Дзяленьне ядрасховішча мультымэдыйных матэрыялаў