Паліндром

Паліндром — слова, выраз, лік ці нейкая іншая пасьлядоўнасьць элемэнтаў, якая супадае з сваім люстэркавым адлюстраваньнем, чытаецца аднолькава і зьлева направа і справа налева. Пры гэтым прагалы і знакі пунктуацыі звычайна не зважаюць.

Слова паліндром паходзіць ад грэцкага palin (παλιν) — «назад» і dromos (δρóμος) — «шлях, накірунак». Паліндромы вядомыя з даўніх часоў. Старажытныя грэкі на фантанах зьмяшчалі надпіс «Νίψον ανομήματα μη μόναν όψιν» (мыйце свае грахі так сама як і твар). Ад грэкаў паліндромы перайшлі да рымлян. Найвядомейшы лацінскі паліндром «Sator Arepo Tenet Opera Rotas» (магчымы пераклад: Сейбіт Арэпа ў працы трымае колы) можна разьмясьціць у квадрат, і ён чытаецца як па радках, так і па слупках:

 S A T O R
 A R E P O
 T E N E T
 O P E R A
 R O T A S

Прыклады паліндромаў

• ангельская: Race fast, safe car (гані хуткі, бясьпечны аўтамабіль)
• габрэйская: ילד כותב בתוך דלי (хлопчык піша ўнутры вядра)
• італьянская: Autore, ero tua (аўтар, я твой)
• кітайская: 我愛媽媽,媽媽愛我 (я люблю маці, маці любіць мяне)
• лацінская: Ave, Eva! (радуйся, Эва)

Sum summus mus (я — наймацнейшы мыш)

• марацкая: नवजीवन (новае жыцьцё)
• нямецкая: Reit nie tot ein Tier (ніколі не заганяй жывёлу да сьмерці)
• польская: Kobyła ma mały bok (кабыла мае малы бок)
• расейская: Кит на море — романтик (кіт на моры — рамантык)
• эспэранта: Ora trovo: vortaro! (залатая знаходка: слоўнік!)

У паліндрамічны дзень 20 лютага 2002 году Пэтэр Норвіг стварыў кампутарную праграму, якая згенэравала найдаўжэйшы паліндром на ангельскай мове. Ён складаецца з 17 259 словаў.

Вонкавыя спасылкі

• Віктар Жыбуль. «Гісторыя і тэорыя паліндрому»: лекцыя 1, лекцыя 2

 Паліндром — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў