Ачакаў

	Ачакаў
	Очаків
Герб Ачакава
Першыя згадкі:	1396
Горад з:	1968
Былыя назвы:	Дашаў
Вобласьць:	Мікалаеўская
Раён:	Ачакаўскі
Плошча:	12,49 км²
Насельніцтва:	15 047 (2008)
Часавы пас:; • летні час:	UTC+2; UTC+3
Тэлефонны код:	+380 5154
Паштовы індэкс:	57500
Геаграфічныя каардынаты:	46°37′7″ пн. ш. 31°32′21″ у. д. / 46.61861° пн. ш. 31.53917° у. д.Каардынаты: 46°37′7″ пн. ш. 31°32′21″ у. д. / 46.61861° пн. ш. 31.53917° у. д.
	Ачакаў на мапе Ўкраіны Ачакаў
	Ачакаўская меская рада

Ача́каў (па-ўкраінску: Очаків) — места ў Мікалаеўскай вобласьці, на ўзьбярэжжы Чорнага мора, побач з утокай Дняпра. Адміністрацыйны цэнтар Ачакаўскага раёну.

Знаходзіцца за 69 км на паўднёвы захад ад Мікалаева і найбліжэйшай чыгуначнай станцыі. Марскі порт.

[рэдагаваць] Гісторыя

[рэдагаваць] Дашаў

Асноўны артыкул: Дашаў

Я. Сухадольскі «Штурм Ачакава»

У 1396^[1] року вялікі князь літоўскі Вітаўт заснаваў на месцы сучаснага Ачакава новае места-фартэцыю.

Места Дашаў упершыню згадваецца ў дамове, складзенай паміж вялікім князем літоўскім Сьвідрыгайлам і каралём польскім Ягайлам у 1431 року. У 1480-я рокі Дашаў захапілі крымскія татары.^[1]

У 1492 року крымскі хан Мэнглі-Гірэй пабудаваў на месцы зруйнавага вялікалітоўскага Дашава фартэцыю Кара-Кэрмэн, якая неўзабаве перайшла да Турэччыны і атрымала назву Ачы-Кале. Пазьней фартэцыю пераўтварылі ў вайскова-марскую базу — апору турэцкага панаваньня ў Паўночным Прычарнамор’і.

Падчас расейска-турэцкай вайны 1735—1739 рокаў расейскія войскі 2 ліпеня 1737 року занялі, аднак паводле Бэлградзкага замірэньня 1739 року места засталося за Турэччынай. Падчас расейска-турэцкай вайны 1787—1791 рокаў падчас аблогі Ачы-Кале расейскі флёт нанёс паразу турэцкаму флёту ў лімане, а расейскае войска пад камандаваньнем Р. Пацёмкіна 6 сьнежня 1788 року штурмам авалодала цьвердзю.

[рэдагаваць] Ачакаў

Згодна з Яскай мірнай дамовай 1791 року места адышло да Расейскай імпэрыі, дзе было ўлучана ў Хэрсонскую губэрню. Турэцкую назву адапатавалі да расейскай мовы праз суфікс -ов.^[2]

У 1795 року Ачакаў увайшоў у склад Вазьнясенскага намесьніцтва, а ў наступным року — у Наварасейскую, з 1802 — Мікалаеўскую губэрню (у 1803 року пераназваная ў Хэрсонскую). З 1803 року Ачакаў — пазаштатнае мястэчка, з 1825 року — цэнтар Ачакаўскага павету. У 1855 року Ачакаў захапілі англа-францускія войскамі, але затым места вярнулі Расеі.

У савецкі час у месьце знаходзіліся вайскова-марская і вайсковая гэлікоптэрная база.

З 1991 року ў складзе незалежнай Украіны, курорт і вайскова-марская база.

[рэдагаваць] Насельніцтва

2-я пал. XIX ст. — 5347 чал.^[3]
1974 — 14,2 тыс. чал.^[4]
1991 — 19,7 тыс. чал.^[5]
2008 — 15 047 чал.^[6]

[рэдагаваць] Турыстычная інфармацыя

Музэй Р. Судкоўскага

У Ачакаве знаходзіцца музэй марыністычнага жывапісу імя мастака Р. Судкоўскага (філія Мікалаеўскай мастацкай галерэі).

У наш час на Ачакаўскім узьбярэжжы месьціцца больш за чатыры дзясяткі санаторыяў, дзе шторок адпачывае каля 100 тысячаў чалавек.

[рэдагаваць] Крыніцы

^ ^a ^b Станислав Власенко. «Первая от моря страна…» // Кiевскiй ТелеграфЪ №40 (230)
^ Добровольський О. А. Литовська топоніміка на Миколаївщині (XV ст.) [1] // Наукові праці. Науково-методичний журнал. Випуск: 1, Том: 4. ISSN 1609-7742
^ Oczaków // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom VII: Netrebka — Perepiat. — Warszawa, 1886. S. 372
^ Очаков // Большая советская энциклопедия, 3-е изд.: в 30 т. / Гл. ред. А.М. Прохоров. — М.: Сов. энциклопедия, 1969—1978.
^ Очаков // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.
^ Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2008 року»

[kt-0] Станислав Власенко. «Первая от моря страна…» // Кiевскiй ТелеграфЪ №40 (230)

[1] Добровольський О. А. Литовська топоніміка на Миколаївщині (XV ст.) [1] // Наукові праці. Науково-методичний журнал. Випуск: 1, Том: 4. ISSN 1609-7742

[2] Oczaków // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom VII: Netrebka — Perepiat. — Warszawa, 1886. S. 372

[3] Очаков // Большая советская энциклопедия, 3-е изд.: в 30 т. / Гл. ред. А.М. Прохоров. — М.: Сов. энциклопедия, 1969—1978.

[4] Очаков // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.

[5] Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2008 року»

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

п • а • р Мікалаеўская вобласьць

Раёны	Арбузінскі • Ачакаўскі • Баштанскі • Брацкі • Бэразанскі • Бэразнэгувацкі • Вазьнясенскі • Вэсялінаўскі • Даманеўскі • Еланэцкі • Жаўтнэвы • Казанкаўскі • Крываазэрскі • Мікалаеўскі • Новаадэскі • Навабузкі • Первамайскі • Сьнігураўскі • Ўрадзіеўскі

Гарады / Месты	Ачакаў¹ · Баштанка · Вазьнясенск · Мікалаеў · Новая Адэса · Новы Буг · Первамайск · Сьнігураўка · Южнаўкраінск ¹ абласное падпарадкаваньне

Мястэчкі	Альшанскае · Аляксандраўка · Арбузінка · Бэразанка · Бэразнэгуватае · Брацкае · Вэсялінавае · Даманеўка · Еланэц · Казанка · Канстантынаўка · Крывое Возера · Кудраціўка · Падгароднае · Уваскрасэнскае · Ўрадзіеўка

Ачакаў

Зьмест

[рэдагаваць] Гісторыя

[рэдагаваць] Дашаў

[рэдагаваць] Ачы-Кале

[рэдагаваць] Ачакаў

[рэдагаваць] Насельніцтва

[рэдагаваць] Турыстычная інфармацыя

[рэдагаваць] Крыніцы

Асабістыя прылады

Прасторы назваў

Варыянты

Прагляды

Дзеяньні

Пошук

Навігацыя

Удзел

Інструмэнты

На іншых мовах

п • а • р Вялікае Княства Літоўскае ў Паўночным Прычарнамор'і

Балаклей (Баланава ¹) • Вітаўка (Мікалаеў) • Вітаўтаў Мост (Первамайск) • Вітутаў (Брод) • Гедвілава (Крывое Возера) • Дашаў (Ачакаў) • Каравул (Рашкаў) • Кацюбееў (Адэса) • Маяк-Караул (Маякі) • Саколец (Вазьнясенск) • Сьвятога Яна (Бэрыслаў ²) • Чорны Горад (Белгарад-Днястроўскі ³)

- ¹ паводле адной з вэрсіяў; - ² згодна зь іншым меркаваньнем — на месцы сучаснага Хэрсона; - ³ цяпер у ягоных межах, сам Белгарад быў заснаваны значна раней;