Гімн Фінляндыі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку

Maamme — дзяржаўны гімн Фінляндыі.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У пэрыяд панаваньня Расейскай Імпэрыі над Фінляндыяй разгарнуўся фінскі нацыянальны рух. Нацыянальная самасьвядомасьць фінаў выявілася, у прыватнасьці, у тым, што ў вялікай колькасьці сталі зьяўляцца фінскія вершы пра любоў да бацькаўшчыны. Сярод шматлікіх іншых, фінскі паэт Ёган Людвіґ Рунэбэрґ (Johan Ludvig Runeberg) стаў аўтарам вялікай колькасьці патрыятычных твораў. У 1846 годзе ён напісаў на швэдзкай мове верш «Vårt land» («Наш край»). Фрэдрык Пацыюс (Fredrik Pacius) паклаў яго на музыку, і 13 траўня 1848 году песьня ўпершыню прагучала на публіцы ў выкананьні акадэмічнага хору. Верш шматкроць спрабавалі перакласьці на фінскую мову. Сучасны варыянт «Maamme», аўтарам якога стаў Паава Каяндэр (Paavo Cajander), зьявіўся ў 1889 годзе. Гэтая песьня часта гучала на розных мерапрыемствах і па радыё і паступова ператварылася ў гімн Фінляндыі (звычайна выконваюцца першая і апошняя строфы). Сьлед зазначыць, што ў арыгінальным тэксьце Рунэбэрга ня згадвалася ўласна Фінляндыя, але проста «паўночная краіна», і таму песьня была папулярнай таксама ў Даніі, Нарвэгіі, Швэцыі і Эстоніі. Праз гэта сёньня некаторыя фіны лічаць, што нацыянальны гімн сьлед зьмяніць на твор Яна Сыбэліюса «Фінляндыя», як больш патрыятычны, тым больш што Пацыюс быў немцам, а Сібэліюс зьяўляецца фінскім нацыянальным кампазытарам.

Тэкст[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Maamme[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

(сучасны фінскі тэкст П. Каяндэра)

Oi maamme, Suomi, synnyinmaa,
soi sana kultainen!
Ei laaksoa, ei kukkulaa,
ei vettä rantaa rakkaampaa,
kuin kotimaa tää pohjoinen,
maa kallis isien!

On maamme köyhä, siksi jää,
jos kultaa kaivannet
Sen vieras kyllä hylkäjää,
mut meille kallein maa on tää,
sen salot, saaret, manteret,
ne meist on kultaiset.

Ovatpa meille rakkahat
koskemme kuohuineen,
ikuisten honkain huminat,
täht'yömme, kesät kirkkahat,
kaikk'kuvineen ja lauluineen
mi painui sydämeen.

Täss auroin, miekoin, miettehin
isämme sotivat,
kun päivä piili pilvihin
tai loisti onnen paistehin,
täss Suomen kansan vaikeimmat
he vaivat kokivat.

Tään kansan taistelut ken voi
ne kertoella, ken?
Kun sota laaksoissamme soi,
ja halla näläntuskan toi,
ken mittasi sen hurmehen
ja kärsimykset sen?

Täss on sen veri virrannut
hyväksi meidänkin,
täss iloaan on nauttinut
ja murheitansa huokaillut
se kansa, jolle muinaisin
kuormamme pantihin.

Tääll' olo meill on verraton
ja kaikki suotuisaa,
vaikk onni mikä tulkohon,
maa isänmaa se meillä on.
Mi maailmass on armaampaa
ja mikä kalliimpaa?

Ja tässä, täss' on tämä maa,
sen näkee silmämme.
me kättä voimme ojentaa
ja vettä rantaa osoittaa
ja sanoa: kas tuoss' on se,
maa armas isäimme.

Jos loistoon meitä saatettais
vaikk' kultapilvihin,
mis itkien ei huoattais,
vaan tärkein riemun sielu sais,
ois tähän köyhäänkotihin
halumme kuitenkin.

Totuuden, runon kotimaa
maa tuhatjärvinen
miss' elämämme suojan saa,
sa muistojen, sa toivon maa,
in ollos, onnes tyytyen,
vapaa ja iloinen.

Sun kukoistukses kuorestaan
se kerran puhkeaa,
viel lempemme saa hehkullaan
sun toivos, riemus nousemaan,
ja kerran, laulus synnyinmaa
korkeemman kaiun saa.

Vårt land[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

(арыгінальны швэдзкі тэкст Ё. Рутэбэрга)
Vårt land, vårt land, vårt fosterland,
Ljud högt, o dyra ord!
Ej lyfts en höjd mot himlens rand,
Ej sänks en dal, ej sköljs en strand,
Mer älskad än vår bygd i nord,
Än våra fäders jord.
Vårt land är fattig, skall så bli
För den, som guld begär.
En främling far oss stolt förbi:
Men detta landet älska vi,
För oss med moar, fjäll och skär
Ett guldland dock det är.
Vi älska våra strömmars brus
Och våra bäckars språng.
Den mörka skogens dystra sus,
Vår stjärnenatt, vårt sommarlju.
Allt, allt, vad här som syn, som sång
Vårt hjärta rört en gång.
Här striddes våra fäders strid
Med tanke, svärd och plog.
Här, här, i klar som mulen tid.
Med lycka hård, med lycka blid.
Det finska folkets hjärta slog.
Här bars vad det fördrog.
Vem täljde väl de striders tal.
Som detta folk bestod.
Då kriget röt från dal till dal.
Då frosten kom med hungers kval.
Vem mätte allt dess spillda blod
Och allt dess tålamod?
Och det var här det blodet flöt,
Ja, här för oss det var,
Och det var här sin fröjd det njöt,
Och det var här sin suck det göt.
Det folk som våra bördor bar
Långt före våra dar.
Här är oss ljuvt, här är oss gott,
Här är oss allt beskärt;
Hur ödet kastar än vår lott.
Ett land, ett fosterland vi fått,
Vad finns på jorden mera värt
Att hållas dyrt och kärt?
Och här och här är detta land.
Vårt öga ser det här,
Vi kunna sträcka ut vår hand
Och visa glatt på sjö och strand
Och säga: se det landet där.
Vårt fosterland det är.
Och fördes vi att bo i glans
Bland guldmoln i det blå,
Och blev vårt liv en stjärnedans.
Där tår ej göts, där suck ej fanns.
Till detta arma land ändå
Vår längtan skulle stå.
O land, du tusen sjöars land,
Där sång och trohet byggt,
Där livets hav oss gett en strand,
Vår forntids land, vår framtids land.
Var för din fattigdom ej skyggt.
Var fritt, var glatt, var tryggt.
Din blomning , sluten än i knopp,
Skall mogna ur sitt tvång;
Se, ur vår kärlek skall gå opp
Ditt ljus, din glans, din fröjd, ditt hopp.
Och högre klinga skall en gång
Vår fosterländska sång.
Наш край — беларускі пераклад
Наш край, наш край, наш край радной, -
О, гук, усіх гучней слоў!
Чый камлюк, які расьце над зямлёй,
Чый брэг, які ўстае над вадой,
Каханей гор і берагоў
Роднай зямлі бацькоў?
Ідзі, напышлівы чужавер,
Ты звону злата рад!
Наш бедны край пануры і шэры,
Але нам узоры гор і шхэр -
Уцеха, саладзей усіх отрад,
Неацэнены скарб.
Нам люб струменяў нашых румз,
Раўчукоў беглых звон,
Аднастайны шум лясоў,
Сьвятло зорак, празрыстасьць вечароў,
Усё, усё, чым слых быў зьдзіўлены,
Чым погляд быў палонен.
Тут з думкай, з плугам і з мячом
Бацькі хадзілі ў бой,
Тут ноч за ночу, дзень за днём
Народны дух палаў агнём -
У згоду з лёсам,
У барацьбе з лёсам злым.
Хто лик народным бітвам вёў,
Калі ўсё ізноў і ізноў
Вайна неслася з дола ў дол,
Мароз і глад за ім прыйшоў, -
Хто мерак разьлітую кроў,
Цярпеньне і каханьне?
Так, тут, вось тут тая кроў цякла,
За нас цякла тады,
Душа народа тут квітнела
І цяжкім уздыхам выйшла
У даўно пройдзеныя гады
Пад цяжарам працы.
Тут - наша ўсё, тут - сьветлы рай,
Уцеха нашых дзён!
Як рок жорсткі ні катуй -
Ён усё пры нас, родны край.
Што ж нам кахаць яшчэ паўней,
Сьвяцей і гарачэй?
І тут, і тамака блукае погляд,
Я руку працягну -
Зірні на радасны прастор,
Прэч берагі, прэч рабізна азёр,
Зірні на ўсё, як я зірну
На мілую краіну. 
І хай на нас пральецца сьвятло
З цьвержы залатой,
Хай стане жыцьцё гульнёй плянэт,
Дзе сьлёз не льюць, дзе ўздыхаў няма,
А усё - убогі край радной
Мы ўспомнім з нудой.
О, край, шматазёрны край,
Дзе песьням няма ліку,
Ад бур апора, надзеі рай,
Наш стары край, наш вечны край,
І галеча твая сьветлая,
Адважней, не хмуры чала!
Ён заквітнее, твой бедны колер,
Стрэсшы ганьбу кайданоў,
І нашай пэўнасьці вота
Табе даруе бляск і сьвятло,
І наша песьня даімчыць свой кліч
Да будучых стагодзьдзяў.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Гімн Фінляндыісховішча мультымэдыйных матэрыялаў