Антоніё Табукі

Антоніё Табукі
Antonio Tabucchi
Антоніё Табукі, 2008 год
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся	24 верасьня 1943 Піза, Італія
Памёр	25 сакавіка 2012 Лісабон, Партугалія
Грамадзянства	Італія
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці	пісьменьнік, філёляг, перакладчык
Гады творчасьці	1975 — цяперашні час
Напрамак	раманіст
Жанр	раман, кароткі аповед
Дэбют	«Пляц Італіі» (Piazza d’Italia), 1975
Прэміі	Эўрапейская літаратурная прэмія (1998)

Антоніё Табукі (па-італьянску: Antonio Tabucchi; 24 верасьня 1943 — 25 сакавіка 2012) — італьянскі пісьменьнік, перакладчык і партугаліст. Выкладае партугальскую мову й літаратуру ва ўнівэрсытэце Сіены. Ягоныя кнігі выйшлі ў 18 краінах сьвету, уключна зь Японіяй.

Біяграфія

Антоніа Табукі нарадзіўся ў Пізе 24 верасня 1943 года, але вырас у доме бабулі і дзядулі ў Век'яна (Vecchiano), вёсцы недалёк ад горада. Падчас вучобы ва універсітэце ён здзейсніў шматлікія вандроўкі ў Еўропу, па слядах улюбёных аўтараў, з чыімі творамі пазнаёміўся ў багатай бібліятэцы свайго дзядзькі па матчынай лініі. Падчас падарожжа у Парыж,на лаўцы ля Ліёнскага вакзала, знайшоў кнігу, падпісаную Альвара дэ Кампас. Гэта быў адзін з псеўданімаў партугальскага паэта Фернанда Песоа, які паўплываў на мастацкі светапогляд Табукі.

У 1969 годзе абараніў дысертацыю на тэму сюррэалізму ў Партугаліі. Працягнуў навучанне ў Scuola Normale Superiore ў Пізе ў сямідзесятых гадах і ў 1973 годзе пачаў выкладаць партугальскую мову і літаратуру у Балонскім універсітэце.

У 1973 годзе напісаў "Piazza d'Italia" ("Пляц Італіі") (Бамп'яні,1975), "народную казку ў трох частках". У 1978 годзе, калі яму прапанавалі выкладаць ва універсітэце Генуі, выдае "Il piccolo naviglio" ("Караблік"). У 1981 годзе ён выдае "Il gioco del rovescio e altri racconti" ("Гульні навыварат і іншыя апавяданні"), пасля чаго "Donna di porto Pim" ("Жанчына з порта Пім") (Sellerio, 1983). У 1984 ягоны раман "Notturno indiano" ("Індыйскі нактурн") мае вялікі поспех ( экранізацыя ў 1989 годзе) Галоўны герой рамана - чалавек, які спрабуе адшукаць зніклага без вестак сябра ў Індыі, але на самой справе знаходзіцца ў пошуку сваёй ідэнтычнасці.

У 1985 годзе выдае "Piccoli equivoci senza importanza" ("Нязначныя памылачкі"), а ў 1986 годзе "Il filo dell'orizzonte" ("Лінія далягляду").

З 1985 па 1987 год А.Табукі займаў пасаду дырэктара Італьянскага інстытута культуры ў Лісабоне. У 1987 годзе ён выдаў "I volatili del Beato Angelico" ( "Птушкі святога Анжэліка") і "Pessoana Mínima" ("Мінімальная песоана") (Imprensa Nacional, Лісабон), атрымаў прыз Медычы за лепшы замежны раман "Начны нактурн". У 1988 годзе ён напісаў камедыю "I dialoghi mancati" ("Згубленыя дыялогі"). У 1989 годзе прэзідэнт Партугальскай Рэспублікі даў А.Табукі Ордэн інфанты дона Энрыке і ў тым жа годзе пісьменніку быў выдадзены ордэн мастацтва і літаратуры ад французскага ўрада. У 1990 годзе ён надрукаваў "Un baule pieno di gente" ("Куфар, поўны людзей") і эсэ пра Фернанда Песоа, а ў наступным годзе "L'angelo nero" ( "Чорны анёл"). У 1992 годзе ён напісаў раман "Requiem" ("Рэквіем") на партугальскай мове і выдаў "Sogni di sogni" ("Сны сноў").

1994 з'яўляецца вельмі важным годам у жыцці Антоніа Табукі. Гэта год выданьня "Gli ultimi tre giorni di Fernando Pessoa" ( "Апошнія тры дні Фернанда Песоа"), але таксама рамана, які праславіў Табукі ва ўсім сьвеце : "Sostiene Pereira" ( "Сьцвярджае Перэйра"). Галоўны герой гэтага рамана становіцца сімвалам абароны свабоды інфармацыі для палітычных апанентаў ўсіх антыдэмакратычных рэжымаў.

У 1997 годзе ён напісаў раман "La testa perduta di Damasceno Monteiro", заснаваны на рэальнай гісторыі пра чалавека, чыё цела было знойдзена ў парку. Было выяўлена, што чалавек быў забіты ў паліцэйскім участку Нацыянальнай рэспубліканскай гвардыі каля Лісабона. У 1997 годзе выдаў "Marconi, se ben mi ricordo" ("Марконі, калі я добра памятаю", а ў наступным годзе "L'Automobile, la Nostalgie et l'Infini" (" Аўтамабіль, Настальгія і Бясконцасьць").

У 1998 годзе атрымаў прэмію Nossack Лейбніца. У 1999 годзе ён напісаў "Gli Zingari e il Rinascimento" ("Цыгане і Адраджэньне" і "Ena poukamiso gemato likedes" ("Кашуля з плямамі"). Сумневы, як плямы на свежа вымытай, белай кашулі. Місія кожнага інтэлектуала і кожнага пісьменніка - выклікаць сумневы ў дасканаласці, таму што дасканаласць спараджае ідэалогіі, дыктатараў і таталітарныя ідэі.

У 2001 годзе выдаў эпісталярны раман "Si sta facendo sempre più tardi" ( "Робіцца ўсё болей позна") . За гэтую кнігу ў 2002 годзе атрымаў прэмію France Culture для замежнай літаратуры. У 2004 годзе пісьменьнік выдаў раман "Tristano muore" ("Трыстан памірае").

Пісьменьнік жыве кожныя паўгады ў Лісабоне ў родным горадзе сваёй жонкі, разам з двума дзецьмі. А другія паўгады ў Таскане, выкладаючы літаратуру ў Універсітэце Сіены. Табукі не лічыў літаратуру прафесіяй, а тым, што ўключае ў сябе жаданні, мары і фантазіі."

Антоніа Tabucchi ўносіць свой уклад у культурныя старонкі Corriere della Sera, El Pais.

Памёр 25 сакавіка 2012 ў Лісабоне пасля працяглай хваробы.

Творы

• Piazza d’Italia («Пляц Італіі», 1975)
• Il piccolo naviglio («Караблік», 1978)
• Il gioco del rovescio e altri racconti («Гульня ў наадварот і іншыя апавяданьні», 1981)
• Donna di Porto Pim («Жанчына з Порта-Пім», 1983)
• Notturno indiano («Індыйскі нактурн», 1984)
• Piccoli equivoci senza importanza (1985) («Нязначныя памылачкі»,1985)
• Il filo dell’orizzonte («Лінія далягляду», 1986)
• I volatili del Beato Angelico («Пярнатыя Бэата Анджэліка», 1987)
• Pessoana mínima (1987)
• I dialoghi mancati ("Згубленыя дыялогі"1988)
• Un baule pieno di gente. Scritti su Fernando Pessoa («Куфар, поўны людзей. Нататкі пра Фэрнанда Пэсоа», 1990)
• L’angelo nero («Чорны анёл», 1991)
• Sogni di sogni ("Сны сноў",1992)
• Requiem ("Рэквіем",1992)
• Gli ultimi tre giorni di Fernando Pessoa («Тры апошнія дні Фэрнанда Пэсоа», 1994)
• Sostiene Pereira. Una testimonianza («Сьцьвярджае Пэрэйра. Сьведчаньне», 1994)
• Dove va il romanzo («Куды ідзе раман», 1995)
• Carlos Gumpert, Conversaciones con Antonio Tabucchi (1995)
• La testa perduta di Damasceno Monteiro ("Згубленая галава Дамашэну Мантэйру, 1997)
• Marconi, se ben mi ricordo («Марконі, калі не памыляюся», 1997)
• L’Automobile, la Nostalgie et l’Infini («Аўтамабіль, настальгія і бясконцасьць», фр. 1998)
• La gastrite di Platone («Плятонаў гастрыт», 1998)
• Gli Zingari e il Rinascimento («Цыганы і Адраджэньне», 1999)
• Autobiografie altrui. Poetiche a posteriori («Чужыя аўтабіяграфіі», 2003)
• Brescia piazza della Loggia 28 maggio 1974—2004
• Tristano muore. Una vita («Трыстан памірае. Адно жыцьцё», 2004)
• Racconti («Апавяданьні», 2005)
• L’oca al passo ("Гусіны крок",2006)
• Il tempo invecchia in fretta ("Час хутка старыць", Feltrinelli, 2009)
• Viaggi e altri viaggi ("Падарожжы і іншыя падарожжы", Feltrinelli, 2010)
• Racconti con figure ("Апавяданьні з фігурамі", Sellerio, 2011)
• Girare per le strade ("Блуканьне па вулках",Sellerio, 2012)

Пераклады на беларускую мову

• Стомленая маска, Мінск : Кнігазбор, 2010, ISBN 978-985-6976-15-8, пераклад Вольгі Колас паводле выданьняў A.Tabucchi Piccoli equivoci senza importanza ( Feltrinelli,

2006 )i A.Tabucchi Si sta facendo sempre più tardi ( Feltrinelli, 2003 )

Вонкавыя спасылкі

• Навэла А. Табукі «Цягнікі, што ідуць у Мадрас» у часопісе «Дзеяслоў» (пераклад Аксаны Данільчык)
• Урывак з кнігі «Становіцца ўсё пазьней і пазьней…» (пераклад Аксаны Данільчык)