Станіслаў Лем

	Станіслаў Лем
	Stanisław Lem
	;
	Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся:	12 верасьня 1921; Львоў, Польшча
Памёр:	27 сакавіка 2006; Кракаў, Польшча
Грамадзянства:	Польшча
	Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці:	пісьменьнік, філёзаф
Жанр:	фэнтэзі
Дэбют:	«Чалавек з Марсу»
Прэміі:	Эўрапейская літаратурная прэмія (1986)
	Афіцыйны сайт

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Перайсьці да: навігацыі, пошук

Станіслаў Лем (па-польску: Stanisław Lem; 12 верасьня 1921 — 27 сакавіка 2006) — польскі пісьменьнік, сатырык, філёзаф, фантаст і футуроляг.

Лічыцца польскім пісьменьнікам, творы якога перакладаюць найчасьцей, а ў пэўныя часы быў найбольш чытаным неангельскамоўным пісьменьнікам навуковай фантастыкі. Кнігі перакладаліся на 41 мову, агульны наклад 27 млн. асобнікаў.^[1]. Значная частка яго пісьменьніцкай працы займае філязофія і футуралёгія, прысьвечаных разважаньням на тэмы тэхналёгіі, прыроды інтэлігенцыі, цяжкасьцям у пераказе інфармацыі і ўзаемным паразуменьні інтэлігэнтных істот, абмежаванасьці чалавека і месцы чалавека ў Сусьвеце. Вялікая частка тых разважаньняў зьмешчана ў навукова-фантастычных творах, што робіць больш цяжкім іх разуменьне. Адначасова гэткі спосаб пераказу філязофскіх думак палягчае іх паразуменьне. Таму часта ў сусьветнай літаратуры Лем бываў недаацэнены як філёзаф і лічыцца галоўным чынам аўтарам навуковай фантастыкі. Уплыў Лема на сусьветную навукова-фантастычную літаратуру крытыкі параўноўваюць зь дзейнасьцю такіх клясыкаў як Гербэрт Джордж Уэлс ці Олаф Стэплдон^[2].

Зьмест

1 Жыцьцяпіс
- 1.1 Сьмерць
2 Творчасьць
- 2.1 Уступ
- 2.2 Пачаткі кар’еры пісьменьніка
3 Пераклады на беларускую мову
- 3.1 Мастацкая
- 3.2 Філязофія
4 Фільмы па творах
5 Узнагароды
6 Зноскі
7 Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць] Жыцьцяпіс

Лем паходзіць з жыдоўскай сям’і, якая жыла ў Львове. Сабіна Волер і Самуэль Лем (ці Лехм) заручыліся яшчэ напярэдадні І Сусьветнай вайны. Шлюбам пабраліся толькі пасьля вайны. Пад час вайны бацька быў патрапіў да расейскага палону, зьмешчанага ў крэпасьці Перамышль, а пасьля ў лягэр ваеннапалонных у Сярэдняй Азіі. Па вяртаньні з вайны ў Львоў Самуэль стаў асыстэнтам у Мэдыцынскім Унівэрсытэце Яна Казімера, а пасьля ларынголягам.

[рэдагаваць] Сьмерць

Станіслаў Лем хварэў на сэрца. Памёр ў клінічным шпіталі Collegium Medicum Ягэлёнскага ўнівэрсытэту ў Кракаве, маючы 84 гады. Згодна зь яго воляю урна з парэшткамі была пахавана 4 красавіка 2006 году на Сальваторскіх могілках ў Кракаве. Была праведзена каталіцкая імша пахаваньня па жаданьню сям’і^[3]^[4]^[5].

Прозьвішча пісьменьніка атрымаў Астэроід Лем, а ў Кракаве імя пісьменьніка нададуць адной з вуліц^[6]^[7]^[8].

[рэдагаваць] Творчасьць

[рэдагаваць] Уступ

Польскі аўтар, якога найчасьцей перакладаюць. Яго кнігі перакладзены на 41 мову, агульным накладам больш 30 мільёнаў асобнікаў^[9]. Сам аўтар сьцьвярджаў пра 44 мовы (некаторыя пераклады — пірацкія) і лічбу адзінкавых выданьняў паміж 1350 ды 1400^[10].

[рэдагаваць] Пачаткі кар’еры пісьменьніка

Першымі творам Лема былі апавяданьні і вершы пра акупацыю, якія друкаваліся ў 1946 на старонках «Kuźnicy», «Żołnierza Polskiego» і «Tygodnika Powszechnego». Як аўтар фантастыкі дэбютаваў у «Tygodniku Powszechnym» апавяданьнямі Obcy і Dzieje jednego odkrycia.

[рэдагаваць] Пераклады на беларускую мову

[рэдагаваць] Мастацкая

Прыгоды Піркса, 1992

Казка пра караля Мудраса (зборнік Байкі Робатаў)) — пер. Валеры Буйвал
Прыгоды Піркса - пер. Анатоль Бутэвіч (пад пс. Максім Валошка), Менск: Мастацкая лiтаратура, 1992, ISBN 5-340-00755-3
- Выпрабаванне
- Патруль
- Альбатрос
- Тэрмiнус
- Умоўны рэфлекс
- Паляванне
- Здарэньне
- Расказ Пiркса
- Дазнанне
Салярыс — пер. Анатоль Бутэвіч (пад пс. Максім Валошка), Менск, 1994
Уранавыя вушы (зборнік Байкі Робатаў) — пер. Руслан Равяка //Наша Ніва 31 сакавіка 2006
Непераможаны (раман), 2011, 2578 ст., пер. Анатоль Бутэвіч ^[11]
- Сябар
- 137 секунд
- Цемра і цвіль
- Казка пра вылічальную машыну, якая з цмокам змагалася

[рэдагаваць] Філязофія

Стварэньне сьвету. Спроба другая [Эсэ] (З польск. пер. А. Кудраўцаў) Крыніца № 11-12 (26) 1996
Сыльвічныя разважаньні XL (часопіс Odra, № 2 (408), 1995)— зборнік Быць (або ня быць) сярэднеэўрапейцам. Сучаснае польскае мысьленьне
Фэнамэналягічная тэорыя твору (зборнік Філязофія выпадку. Літаратура ў сьвеце эмпірыі) — зборнік Быць (або ня быць) сярэднеэўрапейцам. Сучаснае польскае мысьленьне

[рэдагаваць] Фільмы па творах

[рэдагаваць] Узнагароды

[рэдагаваць] Зноскі

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

Станіслаў Лем — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

[0] Старонка аўтара

[1] The Times, 2006-03-28

[2] Пра пахаваньне пісьменьніка ў Wprost 2006-04-04

[3] Пра пахаваньне пісьменьніка ў Gazecie Wyborczej 2006-04-04

[4] Фрагмэнт трасьляцыі з пахваньня на радыё RMF FM (mp3)

[5] Polska.pl, 2007-03-21

[6] UCHWAŁA NR VIII/122/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie nazw ulic. Par.1, pkt.1

[7] Ruszyła budowa ulicy Stanisława Lema

[8] FAQ. Tłumaczenia i nakłady. Lem.pl. 2009-01-28.

[9] Stanisław Lem. Opowieści Hoffmanna. „Tygodnik Powszechny”. 45 (2939)

[10] Станіслаў Лем па-беларуску. Новае выданне

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

Станіслаў Лем
Stanisław Lem

Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся:	12 верасьня 1921 Львоў, Польшча
Памёр:	27 сакавіка 2006 Кракаў, Польшча
Грамадзянства:	Польшча
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці:	пісьменьнік, філёзаф
Жанр:	фэнтэзі
Дэбют:	«Чалавек з Марсу»
Прэміі:	Эўрапейская літаратурная прэмія (1986)
Афіцыйны сайт

п • а • р Ляўрэаты Аўстрыйскай дзяржаўнай прэміі па эўрапейскай літаратуры

1965-1979	Зьбігнеў Гэрбэрт (1965) · Уістан Хью Одэн (1966) · Васка Попа (1967) · Вацлаў Гавэл (1968) · не ўручалася (1969) · Эжэн Ёнэско (1970) · Славамір Мрожак (1971) · Пэтэр Хухель (1972) · Гаральд Пінтэр (1973) · Шандар Вэрэш (1974) · Павел Кагаўт (1975) · Італё Кальвіна (1976) · Фульвіё Таміца (1977) · Сымона дэ Бавуар (1978) · не ўручалася (1979)

1980-1999	Сара Кірш (1980) · Дорыс Лесінг (1981) · Тадэвуш Ружэвіч (1982) · Фрыдрых Дзюрэнмат (1983) · Крыста Вольф (1984) · не ўручалася (1985) · Станіслаў Лем (1986) · Мілан Кундэра (1987) · Анджэй Шчыпёрскі (1988) · Маргерыт Дзюрас (1989) · Гельмут Гайсэнбютэль (1990) · Пэтэр Надаш (1991) · Салман Рушдзі (1992) · Чынгіз Айтматаў (1993) · Інгер Хрыстэнсэн (1994) · Ільзе Айхінгер (1995) · Аляксандар Цішма (1996) · Юрг Ледэрах (1997) · Антоніё Табукі (1998) · Дубраўка Угрэшыч (1999)

2000-2019	Антоніё Лоба Антунэш (2000) · Умбэрта Эка (2001) · Крыстоф Хайн (2002) · Сэйс Нотэбоом (2003) · Джуліян Барнс (2004) · Клаудыё Магрыс (2005) · Хорхэ Сэмпрун (2006) · А.Л. Кенэдзі (2007) · Агота Крыстоф (2008) · Пэр Улаў Энквіст (2009) · Паўль Нізон (2010) · Хаўер Марыяс (2011)

Станіслаў Лем

Зьмест

[рэдагаваць] Жыцьцяпіс

[рэдагаваць] Сьмерць

[рэдагаваць] Творчасьць

[рэдагаваць] Уступ

[рэдагаваць] Пачаткі кар’еры пісьменьніка

[рэдагаваць] Пераклады на беларускую мову

[рэдагаваць] Мастацкая

[рэдагаваць] Філязофія

[рэдагаваць] Фільмы па творах

[рэдагаваць] Узнагароды

[рэдагаваць] Зноскі

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

Асабістыя прылады

Прасторы назваў

Варыянты

Прагляды

Дзеяньні

Пошук

Навігацыя

Удзел

Інструмэнты

На іншых мовах