Малако

Шклянка малака

Малако́ — выдзяленьне малочных залозаў, якое вырабляецца падчас ляктацыі са́мак сысуноў і служыць кормам для нованароджаных малых.

Хімічны склад

Склад малака некаторых сысуноў

Складнікі	Чалавек	Карова	Авечка	Каза	Кабыла	Паўночны алень
Вада	87,2 %	87,5 %	82,7 %	86,6 %	90,1 %	66,9 %
Вугляводы	7,0 %	4,8 %	6,3 %	3,9 %	5,9 %	2,8 %
Тлушчы	4,0 %	3,5–4,2 %	5,3 %	3,7 %	1,5 %	16,9 %
Бялкі	1,5 %	3,5 %	4,6 %	4,2 %	2,1 %	16,9 %
Мікраэлемэнты	0,3 %	0,7 %	0,9 %	0,8 %	0,4 %	1,2 %

У страваваньні

Малако — самая распаўсюджаная ежа сярод усходнiх славян, сыравiна для прыгатаваньня сьмятаны, сыру, тварагу i г. д.

Народныя павер’і

Ад колькасьцi малака залежаў дабрабыт сям’i. У той жа час малако вельмi часта выкарыстоўвалi ў магiчных дзеяньнях, зарыентаваных на захаваньне здароўя i дабрабыту.

• Лiчылася, калi ўвесну, са зьяўленьнем першай ластаўкi, памыцца малаком, твар будзе белым, чыстым i прыгожым.
• Каб дзiця не сурочылi, пры яго першым рытуальным купаньнi ў ваду дадавалi невялiкую колькасьць малака.
• Паўсюдна на Беларусi малако выкарыстоўвалi як магiчны сродак для спыненьня пажару, асаблiва калi ён пачынаўся ад удару маланкi.
• У той жа час у паўсядзённым жыцьцi гаспадыня павiнна была строга сачыць за тым, каб малако не «зьбягала» на адкрытае полымя — iнакш у каровы яно знiкне ўвогуле.
• Пралiваць малако на зямлю катэгарычна забаранялася. І калi крыху малака ўсё ж пралiвалася, каб пазьбегнуць «малочных сурокаў», яго трэба было хутка затаптаць у зямлю.
• Калi малаком частавалi нейкую пабочную асобу, у кружку абавязкова клалi некалькi драбiнак солi. Гэта рабiлася для таго, каб «чужыя вочы» не сурочылi карову i ў яе не знiкла малако.
• У народнай медыцыне малаком адпойвалi тых, хто быў атручаны, кiслае малако выкарыстоўвалi для лячэньня тых, каго ўкусiла зьмяя.

Глядзіце таксама

• Пастаялка
• Спрэд

Вонкавыя спасылкі

 Малако — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў