Малако

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Шклянка малака

Малако́ — выдзяленьне малочных залозаў, якое вырабляецца падчас ляктацыі са́мак сысуноў і служыць кормам для нованароджаных малых.

Хімічны склад[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Склад малака некаторых сысуноў
Складнікі Чалавек    Карова     Авечка   Каза   Кабыла   Паўночны алень 
Вада 87,2% 87,5% 82,7% 86,6% 90,1% 66,9%
Вугляводы 7,0% 4,8% 6,3% 3,9% 5,9% 2,8%
Тлушчы 4,0% 3,5-4,2% 5,3% 3,7% 1,5% 16,9%
Бялкі 1,5% 3,5% 4,6% 4,2% 2,1% 16,9%
Мікраэлемэнты 0,3% 0,7% 0,9% 0,8% 0,4% 1,2%

У страваваньні[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Малако — самая распаўсюджаная ежа сярод усходніх славян, сыравіна для прыгатаваньня сьмятаны, сыру, тварагу і г. д.

Народныя павер’і[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ад колькасьці малака залежаў дабрабыт сям’і. У той жа час малако вельмі часта выкарыстоўвалі ў магічных дзеяньнях, зарыентаваных на захаваньне здароўя і дабрабыту.

  • Лічылася, калі ўвесну, са зьяўленьнем першай ластаўкі, памыцца малаком, твар будзе белым, чыстым і прыгожым.
  • Каб дзіця не сурочылі, пры яго першым рытуальным купаньні ў ваду дадавалі невялікую колькасьць малака.
  • Паўсюдна на Беларусі малако выкарыстоўвалі як магічны сродак для спыненьня пажару, асабліва калі ён пачынаўся ад удару маланкі.
  • У той жа час у паўсядзённым жыцьці гаспадыня павінна была строга сачыць за тым, каб малако не «зьбягала» на адкрытае полымя — інакш у каровы яно зьнікне ўвогуле.
  • Праліваць малако на зямлю катэгарычна забаранялася. І калі крыху малака ўсё ж пралівалася, каб пазьбегнуць «малочных сурокаў», яго трэба было хутка затаптаць у зямлю.
  • Калі малаком частавалі нейкую пабочную асобу, у кружку абавязкова клалі некалькі драбінак солі. Гэта рабілася для таго, каб «чужыя вочы» не сурочылі карову і ў яе ня зьнікла малако.
  • У народнай медыцыне малаком адпойвалі тых, хто быў атручаны, кіслае малако выкарыстоўвалі для лячэньня тых, каго ўкусіла зьмяя[1].

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Малакосховішча мультымэдыйных матэрыялаў