Дзямідаў (горад)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Дзямідаў
Coat of Arms of Demidov (Porechie Smolensk oblast) (1780).png
Герб Дзямідава
Першыя згадкі: 1499
Вобласьць: Смаленская
Раён: Дзямідаўскі
Плошча: 33 км²
Насельніцтва: 7 895 (2009)
Тэлефонны код: +7 48147
Аўтамабільны код: 67
Геаграфічныя каардынаты: 55°16′ пн. ш. 31°31′ у. д. / 55.267° пн. ш. 31.517° у. д. / 55.267; 31.517Каардынаты: 55°16′ пн. ш. 31°31′ у. д. / 55.267° пн. ш. 31.517° у. д. / 55.267; 31.517
Дзямідаў на мапе Расеі
Дзямідаў
Дзямідаў
Дзямідаў

Дзямі́даў (да 1918 году — Парэ́чча) — места ў Смаленскай вобласьці Расеі, на сутоках рэчак Каспля і Гобза. Адміністрацыйны цэнтар Дзямідаўскага раёну. Насельніцтва 7 895 чалавек (2009).

Знаходзіцца за 92 км ад Смаленску, за 47 км ад чыгуначнай станцыі Рудня.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • 1499: першы пісьмовы ўспамін пра Парэчча, цэнтар воласьці ў Вялікім Княстве Літоўскім.
  • 1514: захопленае Масковіяй.
  • 1611: вярнулася ў склад Вялікага Княства Літоўскага, у Смаленскім павеце Смаленскага ваяводзтва.
  • 1654: зноў трапіла пад уладу Маскоўскай дзяржавы.
  • 1776: места, цэнтар павету Смаленскай губэрні.
  • 26 лютага 1863: распрацаваны праект мескага гербу «ў зялёным полі левая хвалястая срэбная перавязь, уздоўж якой чорная страла джалам на дол».[1]
  • 1918: увайшло ў склад абвешчанай Беларускай Народнай Рэспублікі.
  • лістапад 1918: у Парэччы адбылося антыбальшавіцкае паўстаньне, у выніку чаго места на адзін дзень вызвалілі з-пад савецкай улады.[2]
  • 20 сьнежня 1918: бальшавікі перайменавалі Парэчча ў гонар забітага паўстанцамі старшыні павятовага камітэту РКП(б) Я. Дзямідава.
  • 1 студзеня 1919: адпаведна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі — у складзе Беларускай ССР, цэнтар Парэцкага павету Смаленскага раёну.[3]
  • 16 студзеня 1919: бальшавікі адабралі места разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
  • 1921: у Дзямідаве быў расстраляны тутэйшы шавец Ігнат Курмель за заяву, што ён спадзяецца дажыць да таго часу, калі ягонае роднае места Парэчча скіне зь сябе чужацкую назву — Дзямідаў.[2]
  • 13 ліпеня 1941 — 22 верасьня 1943: знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • 1897 — 5 692 чал. (2 741 мужчынаў і 2 951 жанчын.).[4]
  • 1931 — 5,3 тыс. чал.
  • 1959 — 6,9 тыс. чал.
  • 1979 — 9,7 тыс. чал.
  • 1992 — 9,8 тыс. чал.[5]
  • 2009 — 7 895 чал.

Эканоміка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ільнозавод, прадпрыемствы харчовай прамысловасьці.

Выдатныя мясьціны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Царква Дабравешчаньня Прасьв. Багародзіцы.
  • Царква Покрыва Прасьв. Багародзіцы.
  • Царква Ўсьпеньня Прасьв. Багародзіцы.

Вядомыя асобы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Парэчча // Цітоў А. Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998.— 287 с. ISBN 985-07-0131-5.
  2. ^ а б Парэцкае (Дзямідаўскае) паўстаньне. Жыгалаўшчына // Віцьбіч, Ю. Антыбальшавіцкія паўстаньні і партызанская барацьба на Беларусі / Юрка Віцьбіч. — Вільня: Gudas, 2007. — 308 с.
  3. ^ А. Трусаў. Вялікае Княства Смаленскае // «Наша Слова» №34 (822) 5 верасня 2007
  4. ^ Поречье, уездный город Смоленской губернии // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб, 1890—1907.
  5. ^ Демидов // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Дзямідаў (горад)сховішча мультымэдыйных матэрыялаў