Запарожжа
| Запарожжа | |||||
| Запоріжжя | |||||
|
|||||
| Першыя згадкі: | 1770 | ||||
| Вобласьць: | Запароская | ||||
| Плошча: | 240 км² | ||||
| Насельніцтва (2012) • колькасьць: • шчыльнасьць: |
 770 461 [1]3 210,3 чал./км² |
||||
| Тэлефонны код: | +380-61(2) | ||||
| Паштовы індэкс: | 69000-499 | ||||
| Геаграфічныя каардынаты: | 47°50′16″ пн. ш. 35°08′18″ у. д. / 47.83778° пн. ш. 35.13833° у. д.Каардынаты: 47°50′16″ пн. ш. 35°08′18″ у. д. / 47.83778° пн. ш. 35.13833° у. д. | ||||
|
Запарожжа на мапе Ўкраіны
 Запарожжа
|
|||||
 Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons |
|||||
| Запароская меская рада | |||||
Запарожжа (па-ўкраінску: Запоріжжя) — места на паўднёвым усходзе Ўкраіны, на рацэ Дняпро. Адміністрацыйны цэнтар Запароскай вобласьці і Запароскага раёну. Плошча 330 км². Насельніцтва 770 461 чал. (2012).
Знаходзіцца за 444 км на паўднёвы ўсход ад Кіева. Чыгуначны вузел, рачны порт.
Зьмест |
Этымалёгія назвы [рэдагаваць]
Места атрымала назву Запарожжа з тае прычыны, што яно знаходзілася ніжэй за дняпроўскія парогі (затопленыя ў выніку будаўніцтва ДнепраГЭСа).
Гісторыя [рэдагаваць]
- 1770: заснаваньне Аляксандраўскай фартэцыі, зь якой зьвязваюць пачатак гісторыі сучаснага места; пачатковая назва паселішча — Аляксандраўскі пасад.
- 1806: атрымаў статус места і назву Аляксандраўск, цэнтар павету.
- 1919: у складзе ЎССР.
- 1921: перайменаваньне места на Запарожжа.
- 1939: цэнтар вобласьці.
- 18 жніўня 1941 — сьнежань 1943: знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.
Насельніцтва [рэдагаваць]
- 1885 — 6707 чал.[2]
- 1897 — 19 тыс. чал.[3]
- 1923 — 44 тыс. чал.
- 1939 — 289 тыс. чал.
- 1959 — 449 тыс. чал.
- 1971 — 676 тыс. чал.[4]
- 1991 — 896,6 тыс. чал.[5]
- 2001 — 817,9 тыс. чал.[6]
Эканоміка [рэдагаваць]
Прадпрыемсты чорнай (камбінат «Запарожсталь», завод «Днепраспэцсталь» і інш.) і каляровай (тытана-магніевы камбінат, алюмініевы завод і інш.) мэталюргіі, машынабудаваньня (электратэхнічнай прамысловасьці; вытворчыя аб’яднаньні «АЎТАЗАЗ», «Маторабудаўнік» і інш.), хімічнай і коксахімічнай, лёгкай, харчовай прамысловасьці.
Працуе Дняпроўская гідраэлектрастанцыя (ДнепраГЭС).
Выдатныя мясьціны [рэдагаваць]
- Хортыца — найбольшая выспа на Дняпры, на якой у XVII ст. месьцілася Запароская Сеч.
- ДнепраГЭС (1932, 1975)
- Масты Праабражэнскага (1952)
- Дзіцячая чыгунка — найдаўжэйшая ўва Ўкраіне (1972)
- Комплекс забудовы «Соцгорад» (1929—1937)
Галерэя [рэдагаваць]
-
Абласны тэатар
-
Краязнаўчы музэй
-
Вялікі мост Праабражэнскага
-
Выгляд ДнепраГЭС з выспы Хортыца
-
Скрыжаваньне бульвара Т. Шаўчэнкі і вул. Перамогі
-
Дзіцячая чыгунка
-
Будынак абласной адміністрацыі
.jpg)
Месты-сябры [рэдагаваць]
Лахці, Фінляндыя (1953)
Бэльфор, Францыя (1967)
Бірмінгэм, Вялікабрытанія (1973)
Лінц, Аўстрыя (1983)
Обэргаўзэн, Нямеччына (1986)
Ічан, Кітай (1997)
Новакузьнецк, Расея (1997)- Магдэбург, Нямеччына (2008)
Вядомыя асобы [рэдагаваць]
- Валянтын Налівайчанка (нар. 1966) — украінскі дзяржаўны дзяяч.
- Марыя Сокіл (1902—1999) — опэрная сьпявачка.
- Людміла Супрун (нар. 1965) — украінскі палітык.
Крыніцы [рэдагаваць]
- ^ Головне управління статистики у Запорізькій області (анг.)
- ^ Александровск // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. Санкт-Петербург, 1890—1907.
- ^ Запорожье // Историческая энциклопедия. В 16 т. — М.: Издательство «Советская энциклопедия», 1973—1982.
- ^ Запорожье // Большая советская энциклопедия, 3-е изд.: в 30 т. / Гл. ред. А.М. Прохоров. — М.: Сов. энциклопедия, 1969—1978.
- ^ Запорожье // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.
- ^ Про кількість та склад населення Запорізької області за підсумками Всеукраїнського перепису населення 2001 року (анг.)
Літаратура [рэдагаваць]
- Aleksandrówsk // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom I: Aa — Dereneczna. — Warszawa, 1880. S. 29
- Александровск // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. Санкт-Петербург, 1890—1907.
Вонкавыя спасылкі [рэдагаваць]
Запарожжа — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||||
