Сэрбскахарвацкая мова
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
|
|
Гэта — накід артыкула. |
|---|
| Сэрбскахарвацкая (српскохрватски / hrvatskosrpski
hrvatski ili srpski / српски или хрватски) |
|
|---|---|
| Ужываецца ў: | Сэрбіі, Босьніі і Герцагавіне, Чарнагорыі, Харватыі (пад рознымі назвамі) і іншых краінах |
| Рэгіён: | Цэнтральная Эўропа, Паўднёвая Эўропа |
| Колькасьць карыстальнікаў: | каля 17 мільёнаў |
| Клясыфікацыя: | Індаэўрапейская Славянская |
| Афіцыйны статус | |
| Афіцыйная мова ў: | - |
| Рэгулюецца: | - |
| Код мовы | |
| ISO 639-1 | sh |
| ISO 639-2(B) | scr, scc |
| ISO 639-2(T) | - |
| SIL | - |
Сэрбскахарвацкая ці харвацкасэрбская мова (таксама сэрбская або харвацкая, харвацкая аб сэрбская) (у арыгінале srpskohrvatski/cрпскохрватски, hrvatskosrpski, hrvatski ili srpski, srpski ili hrvatski) — паўднёваславянская мова.
Тэрмін "сэрбскахарвацкая мова" выкарыстоўваўся для абагульненьня пад адной назвай сукупнасьці дыялектаў, якія ўжываюцца ў Сэрбіі, Чарнагорыі, Босьніі і Герцагавіне і Харватыі. Афіцыйная мова Югаславіі (разам са славенскай, пазьней і македонскай) з 1918 да 1991 году.
Літаратурны стандарт базаваўся на штокаўскім дыялекце і дапускаў экаўскі і іекаўскі варыянты (неафіцыйна яны лічыліся "ўсходнім" (сэрбскім) і "заходнім" (харвацкім) варыянтамі літаратурнай мовы). Да таго ж, фармальна дыялектамі сэрбскахарвацкай лічыліся кайкаўскі і чакаўскі дыялекты, але яны не былі ў афіцыйным ужытку.
Упершыню тэрмін "сэрбскахарвацкая мова" быў выкарыстаны славенскім філёлягам Ярнеем Копітарам у ліставаньні ў 1836 годзе, хоць нельга выключыць, што Копітар пазнаёміўся з гэтым тэрмінам, чытаючы рукапіс працы славацкага філёляга Шафарыка "Slovanské starožitnosti" ("Славянскія старажытнасьці"), якая была надрукаваная ў 1837 годзе.
З распадам Югаславіі афіцыйнымі мовамі новаствораных дзяржаў сталіся сэрбская, харвацкая, басьнійская, чарнагорская мовы. Тэрмін "сэрбскахарвацкая мова" пачаў зьнікаць з ужытку, спачатку з афіцыйных дакумэнтаў, пасьля паступова і зь лінгвістычнай літаратуры. Сёньня найменьне "сэрбскахарвацкая мова" зьяўляецца дыскусыйным гістарычна-палітычным пытаньнем. Шматлікія носьбіты лічаць тэрмін "сэрбскахарвацкая" палітычна некарэктным і нават абразьлівым. Іншыя працягваюць ужываць гэты тэрмін.
Сярод лінгвістаў няма адзінага погляду на лёс тэрміну. Ён усё яшчэ вырарыстоўваецца, дзякуючы ляканічнасьці пры абазначэньні сукупнасьці некалькі моваў. Альтэрнатыўная назва басьнійская/харвацкая/сэрбская мова (БХС) зьявілася ў афіцыйным ужытку ў замежжы. У рэгіянальнай лінгвістыцы існуе таксама тэрмін "цэнтральная паўднёваславянская дыясыстэма".
Узаемна зразумелыя формы сэрбскахарвацкай мовы працягваюць выкарыстоўвацца пад рознымі назовамі ў Сэрбіі, Чарнагорыі, Харватыі і Босьніі і Герцагавіне.
