Мухавец

Рака
Мухавец
Рака Мухавец
Агульныя зьвесткі
Выток	сутока рачулкі Муха і канала Вец
Вусьце	Заходні Буг
Краіны басэйну	Рэспубліка Беларусь
Даўжыня	150 км
Сярэднегадавы сьцёк	33,6 м³/с
Плошча басэйну	6350 км²
Нахіл воднай паверхні	0,2 ‰
Асноўныя прытокі
Леваруч	Трасьцяніца, Асіпоўка, Рыта, канал Бона
Праваруч	Дахлоўка, Жабінка
Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Му́хавец, Бе́лы Му́хавец — рака ў Берасьцейскай вобласьці (Рэспубліка Беларусь), правы прыток Заходняга Буга (басэйн Віслы). Даўжыня — 150 км, плошча басэйну — 6350 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,2‰. Сярэдні выдатак вады 33,6 м³/с.

Асноўныя прытокі

• Праваруч: Дахлоўка (даўжыня 24 км), Жабінка (даўжыня 25 км).
• Леваруч: Трасьцяніца (даўжыня 34,3 км), Асіпоўка, Рыта, канал Бона (даўжыня 20 км), Каменка.

На рацэ

• Месты: Пружана, Жабінка, Кобрынь, Берасьце.
• Выдатныя мясьціны: у вусьці — Берасьцейская фартэцыя.

Агульныя зьвесткі

Мухавец бярэ пачатак ад сутокі рачулкі Муха і канала Вец у месьце Пружана. Нясе свае воды пераважна па Палесьсі, у вусьці стаіць глухая грэбля.

Шырыня даліны Мухаўца ў яго сярэдняй плыні складае 400—600 м, ніжэй 1,5—2 км. Абалона двухбаковая, нізкая, месцамі забалочаная, шырыня да вёскі Шэбрын 200—400 м, ніжэй 1—1,5 км. Рэчышча каналізаванае. Берагі нізкія, вышынёй у 0,5—2 м, абрывістыя. Найвышэйшы ўзровень вады назіраўся ў сакавіку пры разводзьдзі.

Азёрнасьць не перавышае 2%. Азёры разьмешчаныя на поўдні вадазбору. Найвялікшыя зь іх — Сьвіцяскае, Пулямецкае, Астроўскае і Арэхаўскае.

Рака Мухавец у Берасьці

Рэльеф

Вадазбор разьмяшчаецца на паўночна-заходняй ускраіне Палескай нізіны (Берасьцейскае Палесьсе), які пераходзіць у Прыбускую раўніну.

Рэльеф дробнаўзгорысты зь дзялянкамі згладжаных канцова-марэнавых градаў і ўзгоркаў вышынёй 5—15 м. Больш прыпаднятая ўсходняя частка разьмешчаная на заходняй пэрыфэрыі плятопадобнай водна-ледавіковай раўніны Загародзьдзе.

Расьліннасьць

Лясы мяшаныя, сустракаюцца невялікімі гаямі або хваёвымі борамі, найбольш значныя зь іх у паўднёвай частцы левабярэжжа. Раўніннасьць рэльефу, недастатковая водапранікальнасьць верхняга пласту покрыўных пародаў спрыяюць шырокаму разьвіцьцю балотаў і забалочаных земляў, якія займаюць паўднёвую і паўднёва-ўсходнюю часткі вадазбору. Балоты нізінныя, зь іх значная частка асушаная.

Гаспадарчая дзейнасьць

Мухавец — судаходная рака (ад Кобрыня да Берасьцейскага рачнога порту, ніжэй якога разьмешчаная грэбля). Рака злучана Дняпроўска-Бускім каналам з ракой Прыпяць.

Значная плошча басэйну (27%) у межах Беларусі па стане на 1 студзеня 2006 року мэліяраваная, здадзеныя ў эксплуатацыю каля 8300 км адкрытай асушальнай сеткі каналаў.

У сувязі з тым, што рэчышча зашлюзаванае і каналізаванае, натуральны рэжым ракі скажоны.

Літаратура

• Блакiтная кнiга Беларусi: энцыкл. / Рэдкал.: Н. А. Дзісько, М. М. Курловіч, Я. В. Малашэвіч і інш.; Маст. В. Г. Загародні. — Мн.: БелЭн, 1994. — 415 с. ISBN 5-85700-133-1.
• Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.
• Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с, 40 л. ил.
• Государственный водный кадастр: Водные ресурсы, их использование и качество вод (за 2004 год) / М-во природных ресурсов и охраны окружающей среды. — Мн., 2005. — 135 с.

Вонкавыя спасылкі

• GeoTravel.ru: Рака Мухавец, фотаальбом (14 здымкаў)
• Анатоль Гладышчук, Муха + Вец
• А. Гладышчук, Мой родны кут (дакумэнтацыя роваравай экспэдыцыі ад вусьця да вытокаў ракі Мухавец)
• Muchawiec у Геаграфічным слоўніку Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў, том VI (Malczyce — Netreba) з 1885 року^(пол.)