Сафійскі сабор (Полацак)

Полацкая Сафія

Гісторыя

Сучасны выгляд Сафійскага сабора

• Сярэдзіна XI стагодзьдзя — пабудова Усяславам Чарадзеям.
• 1494—1501 — грунтоўная перабудова ў абарончы храм з чатырма нарожнымі вежамі.
• Канец XVI стагодзьдзя — перайшоў да уніятаў.
• 1607 — будынак пацярпеў ад пажару
• 1618 — адбудаваны пасьля пажараў.
• 1643 — пажар у Сафійскім саборы
• 1705, 11 ліпеня — забойства Пятром I ў Сафійскім саборы 6 уніяцкіх сьвятароў ды манахаў.
• 1710 — узарваны расейскім войскам.
• 1738—1750 — адбудаваны ў стылі віленскага барока уніятам Янам Гляўбіцам.
• канец 1970-х — рэстаўрацыя Сафійскага сабору
• 1985 — разьмяшчэньне ў Сафійскім саборы новага аргану «Рыгер-Клос» работы чэскіх майстроў

Сёньня Сафійскі сабор зьяўляецца музэем, канцэртнай заляй з арганам.

Архітэктура

Сафійскі сабор, у выглядзе абарончага храма, Ст. Палахавіцкі

Полацкі Сафійскі сабор быў першым мураваным храмам на тэрыторыі Беларусі. Збудаваны ў 1040-я — 1060-я гады — часы росквіту незалежнага Полацкага княства храм, па меркаваньні шэрагу навукоўцаў (першы гэтую вэрсію выказаў Міхась Ткачоў), быў у часы найбольш вострых сутыкненьняў з Маскоўскім княствам перабудаваны ў абарончы храм, які падобна вежы-данжону стаў апошнім пунктам абароны места. Перабудаваная Сафія з чатырма абарончымі нарожнымі вежамі, магчыма, была прататыпам абарончага храму, пачынальніцай усяе традыцыі абарончага храмабудаўніцтва ў Вялікім княстве.

Літаратура

• Арлоў У. А.. Таямніцы Полацкай гісторыі. — Менск: «Беларусь», 1994. — 463 с. — ISBN 5-338-01005-4 (перавыданьні 2000 ды 2002).
• Лазука Б. А. Беларускае барока. — Менск: «Беларусь», 2001.
• Страчаная спадчына / Уклад. Габрусь Т. В. — Менск: «Беларусь», 2003.

Вонкавыя спасылкі

 Сафійскі сабор (Полацак) — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

• Здымкі на Radzima.org
• Здымкі на Globus.tut.by