Мглін

Мглін
Герб Мгліна
Першыя згадкі:	1389
Магдэбурскае права:	27 сакавіка 1626
Вобласьць:	Бранская
Раён:	Мглінскі
Плошча:	15 км²
Насельніцтва:	8219 (2009)
Часавы пас: • летні час:	UTC+3 UTC+4
Тэлефонны код:	+7 48339
Аўтамабільны код:	32
Геаграфічныя каардынаты:	53°03′ пн. ш. 32°51′ у. д.
Мглін на мапе Расеі Мглін
Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Мглін — места ў Бранскай вобласьці Расеі, на рацэ Судынка. Адміністрацыйны цэнтар Мглінскага раёну. Насельніцтва 8219 чалавек (2009).

Знаходзіцца за 167 км на захад ад Бранску, за 25 км ад чыгуначнай станцыі Ўнеча.

Гісторыя

• ХІІ: паводле археалягічных дадзеных, на месцы сучаснага Мгліна існавала паселішча.
• 1389: першы ўспамін пра Мглін у «Сьпісе гарадоў далёкіх і блізкіх», у складзе Вялікага Княства Літоўскага.
• ХV ст.: цэнатр воласьці Віленскага ваяводзтва.
• 1472: у Смаленскім ваяводзтве.
• 1502: трапіў пад уладу Масковіі.
• 1607: вызвалены войскамі Рэчы Паспалітай Абодвух Народаў.
• 1618: паводле ўмоваў Дэвулінскага замірэньня 1618 року перайшоў да Вялікага Княства Літоўскага; у Старадубскім павеце Смаленскага ваяводзтва.
• 27 сакавіка 1626: атрымаў Магдэбурскае права і герб «у блакітным полі сьвяты Фларыян з дрэвам вярбой у руцэ».
• 1652: захоплены войскамі Б. Хмяльніцкага.
• 1654: канчаткова перайшоў пад уладу Расеі.
• 1661: разрабаваны крымскімі татарамі.
• 1666: сярод іншых местаў атрымаў ад расейскага цара Аляксея Міхайлавіча грамату на аднаўленьне мескіх прывілеяў.
• 1708: быў абложаны войскамі швэдзкага караля Карла XII, які рухаўся да Палтавы.
• 1760: расейская імпэратарка Елізавета Пятроўна падаравала места графу К. Разумоўскаму.
• 1781: павятовае места Ноўгарад-Северскага намесьніцтва, з 1802 — Чарнігаўскай губэрні.
• 1861: у Мгліне працавалі 3 цагельні, 2 салатопныя ды скураныя заводы.
• 1918: увайшоў у склад абвешчанай Беларускай Народнай Рэспублікі.
• 1 студзеня 1919: адпаведна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ўваходзіў у склад Беларуская ССР, цэнтар Імглінскага павету («падраёну») Гомельскага раёну.
• 16 студзеня 1919: бальшавікі адабралі Мглін разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР, цэнтар павету Гомельскай губэрні.
• 1929: цэнтар раёну ў Заходняй вобласьці.
• 1937: у Арлоўскай вобласьці.
• 1941—1943: знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.
• 1944: у Бранская вобласьці.

Насельніцтва

• 1861 — 8668 чал.
• кан. ХІХ ст. — 11 072 чал. (5462 муж. і 5610 жан.), у тым ліку 4518 праваслаўных, 365 каталікоў, 88 пратэстантаў, 6016 юдаістаў, 85 іншай веры.
• 1939 — 7,3 тыс. чал.
• 1959 — 6,1 тыс. чал.
• 1979 — 6,5 тыс. чал.
• 1992 — 8,3 тыс. чал.
• 1998 — 9,0 тыс. чал.
• 2000 — 8,8 тыс. чал.
• 2008 — 8222 чал.

Эканоміка

Масласыраробны, крухмальны, асфальтавы заводы. Швацкая фабрыка. Лясгас.

Помнікі архітэктуры

Цэрквы Ўсьпеньня Прасьв. Багародзіцы і Сьв. Барбары, здымак каля 1910

• Царква Сьв. Барбары (1874).
• Царква Сьв. Мікалая (1863).
• Царква Ўсьпеньня Прасьв. Багародзіцы (1815—1830).

Вядомыя асобы

• Марыя Косіч (1850—1911) — беларуская пісьменьніца і фальклярыстка, дасьледніца беларусаў Браншчыны; нарадзілася ў в. Расуха колішняга Мглінскага павету.

Літаратура

• Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 3: Дадатак А — Я. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. — 690 с.: іл. ISBN 978-985-11-0487-7
• Мглін // Цітоў А. Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998.— 287 с. ISBN 985-07-0131-5.
• Андрэй Катлярчук. Беларусы Бранскага краю. Этнічная гісторыя і сучаснасць // ARCHE, 2-2001 (Народны нумар)
• Mglin // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom VI: Malczyce — Netreba. — Warszawa, 1885. S. 281
• Мглин // Гл. ред. Лаппо Г. М. Города России: энциклопедия. М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. С. 255

Вонкавыя спасылкі

 Мглін — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

• м. Мглін на Radzima.org
• Алег Трусаў. Беларуская Атлянтыда: Без бар’ераў. Северскія землі // Радыё Свабода, 19 кастрычніка 2007