Прага

Прага
Praha
Герб Прагі Сьцяг Прагі
Першыя згадкі:	IX стагодзьдзе
Мэр:	Багуслаў Свабода
Плошча:	496 км²
Насельніцтва (2010) • колькасьць: • шчыльнасьць:	1 251 072 2522,3
Часавы пас: • летні час:	UTC+1 UTC+2
Тэлефонны код:	2
Паштовы індэкс:	100 00 — 199 00
Геаграфічныя каардынаты:	50°05′ пн. ш. 14°25′ у. д.
Прага на мапе Чэхіі Прага
Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons
www.praha.eu

Прага (па-чэску: Praha, мянушка: Прага, маці гарадоў) — сталіца і найбуйнейшы горад Чэхіі. Горад месьціцца на рацэ Вэлтава ў гістарычным рэгіёне Багемія. Насельніцтва складае 1,2 мільёну жыхароў на 31 сьнежня 2007 году. Да цяперашняга выгляду разьвівалася адзінаццаць стагодзьдзяў. Цяпер месьціцца на тэрыторыі ў 496 квадратных кілямэтраў. Прага ўтварае адзін з чэскіх адміністрацыйных рэгіёнаў — край Прагу, а таксама зьяўляецца сталіцай Цэнтральначэскага краю. Гістарычны цэнтар гораду знаходзіцца пад абаронай ЮНЭСКО.

Дэмаґрафія

Па стане на 2011 год у Празе налічвалася 1 288 696 жыхароў, зь якіх 149 544 іншаземцы.

Сёння Прага зьяўляецца 14 па велічыні местам у Эўрапейскім зьвязе. Прыкладна ад другой паловы 90 гадоў выразна ўзросла колькасьць міґрантў: каля 50 000 украінцаў, 20 000 чалавек з быўшага СССР (у асноўным Расейцы й Беларусы), 15 000 іншаземцаў з Віетнаму, а таксама 10 000 прыезджых зь быўшай Югаславіі.

Дэмаґрафія Прагі ад 1378 да 2010 гады (ў тысячах)

Год	1378	1500	1610	1702	1798	1850	1883	1884	1901	1918	1922	1930	1960	1965	1968	1970
Колькасьць жыхароў	40	30	60	60–65	79	155	160	171	216	223	667	849	1 005	1 025	1 102	1 080
Год	1975	1980	1985	1990	1995	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010
Колькасьць жыхароў	1 167	1 190	1 193	1 215	1 210	1 181	1 160	1 162	1 166	1 171	1 181	1 188	1 212	1 233	1 249	1 257

Ґеаґрафія

Прага знаходзіцца на поўнач ад цэнтра Чэхіі, пасярод тэрыторыі Сярэднечэскага краю (па-чэску: Středočeský kraj), аднак стварае самотную тэрытарыяльную адзінку сталіца Прага (па-чэску: Hlavní město Praha). Праз Прагу цячэ рака Вэлтава (па-чэску: Vltava), уздоўж якой знаходзіцца гістарычны і сучасны цэнтар места.

Надвор’е

Месяц	Сту	Лют	Сак	Кра	Тра	Чэр	Ліп	Жні	Вер	Кас	Ліс	Сьн	За год
Максымальная тэмпэратура	1,4°C	3,1°C	7,7°C	13,4°C	18,7°C	21,2°C	23,6°C	23,5°C	18,6°C	12,8°C	5,5°C	2,1°C	12,7°C
Мінімальная тэмпэратура	−3,6°C	−3,3°C	−0,1°C	3,5°C	8,4°C	11,3°C	13,4°C	13,0°C	9,1°C	4,9°C	0,3°C	−2,2°C	4,5°C
Ападкі	23,6мм	23,1мм	28,1мм	38,2мм	77,2мм	72,7мм	66,2мм	69,6мм	40,4мм	30,5мм	31,9мм	25,3мм	526,6мм

Культура

Прага традыцыйна зьяўляецца вельмі папулярным местам сярод турыстаў. У сучансай Празе працуе вялікая колькасьць музэяў, тэатраў, кінатэатраў, ґалерэй і інш. Але галоўнай спакусай зьяўляецца гістарычны цэнтар места.

Помнікі праскай помнікавай рэзэрвацыі

Цэрквы і капліцы

Выгляд на Праскі замак

Выгляд на Праскі град

Сабор сьвятога Віта альбо Праскі град

Сабор сьвятога Віта

Выгляд на стары горад

• На тэрыторыі Праскага Замку (па-чэску: Pražský hrad)
  • Сабор сьвятога Віта
  • Базіліка сьвятога Йіржы
  • Капліца сьятога Кражу
  • Касцёл усіх Сьвятых
• На Старамескай плошчы (па-чэску: Staroměstské náměstí)
  • Тынскі храм
• На Вышэграду (па-чэску: Vyšehrad)
  • Ратонда сьвятога Марціна
  • Касцёл сьятых Пятра і Паўла

Палацы

• Палац Кінскіх
• Вальдштэйнскі палац
• Чэрнінскі палац

Будынкі культуры і адукацыі

• Каролінум
• Нацыянльны тэатар
• Нацыянальны музэй
• Клеменцінум
• Рудольфінум

Іншыя вядомыя будынкі

• Карлаў мост
• Старамеская ратуша
• Грамадзкі дом

Дзяленьне Прагі

Мапа мікрараёнаў Прагі

Прага дзеліцца на раёны (па-чэску: Obvod), якіх на сёняшні момант налічваецца 22. Назвы яны маюць па сваіх нумарах: Прага 1, Прага 2, ..., Прага 22. Варта заўважыць, што меньшы нумар не азначае блізкасць да цэнтра. Раёны ў сваю чаргу падзяляюцца на мікрараёны (па-чэску: Městská část), іх у Празе 112. Яны ўжо маюць сваі назвы, большай часткай гэта назвы вёсак ці мястэчак, якія тут знаходзіліся раней: Вышэград, Вінаграды, Мала Страна і інш.

Транспарт

Прага зьяўляецца важным транспартым вузлом не толькі ў самой Чэхіі, але і для Цэнтральнай Эўропы. Праскі аэрапорт Рузіне (па-чэску: Ruzyně) зьяўляецца самым вялікім у Чэхіі. Вялікую ролі у местскай інфраструктуры адыгрывае галоўны вакзал (па-чэску: Hlavní nádraží), адкуль можна дабрацца да вялікіх мест заходняй і ўсходняй Эўропы. Рачны транспарт ў Празе, у асноўным, мае вызнам толькі ў якасьці забаўкі для турыстаў.

Аплата за праезд

Звычайны базавы квіток (талён, (па-чэску: jízdenka)) на грамадскі транспарт каштуе 32 чэскія кроны. Гэты квіток перасадачны, ён дзейнічае на працягу 90 хвілінаў, днём ці ноччу, на ўсіх відах гарадскога транспарту (ў мэтро, трамваі, аўтобусе, фунікулёры, на пароме, а таксама ў прыгарадных цягніках у межах гораду), незалежна ад таго, колькі перасадак зрабіў пасажыр. Можно набыць таксама квіток са зьніжкай, які каштуе 24 кроны і дзейнічае толькі 30 хвілінаў. Квіток павінны быць пазначаны з дапамогай кампосьцера жоўтага колеру пры пасадцы ў транспартны сродак ці перад эскалатарам мэтро, альбо на чыгуначным вакзале (калі паездка пачынаецца на цягніку). Таксама існуюць квіткі на суткі, трое сутак, на месяц і г. д...

Сучасны праскі трамвай

Праскі мэтрапалітэн

Станцыя мэтро Маластранская

Першая частка мэтро ў Празе пачала працаваць у 1974 годзе. Гэта быў атрэзак чырвонай лініі Флорэнц - Качараў (9 станцый). Паступова сістэма праскага мэтрапалітэна пашырылася ў тры лініі, і на сёняшні дзень мае 53 станцыі. Самая доўгая -- жоўтая лінія, самая кароткая -- зялёная, але апошняя заложана пад самым цэнтрам места.

Начны транспарт

Вялікай перавагай грамадскага транспарту ў Празе зьяўляецца наяўнасьць начнога транспарту. Мэтро ноччу не працуе, аднак трамваі і аўтобусы ходзяць цэлую ноч. Інтэрвал, зразумела, значна паніжаны, але не будзе складаць праблем дабрацца да любой часткі места.

Беларусы ў Празе

Магіла М. Забэйды-Суміцкага на Альшанскіх могілках

У Празе працаваў беларускі першадрукар Францішак Скарына, навучаліся, працавалі ды жылі Ларыса Геніюш і Янка Геніюш, Мікола Вяршынін. У Празе знаходзіцца беларуская рэдакцыя Радыё Свабода. На Альшанскіх могілках у Празе пахаваныя прэзыдэнты БНР Пётра Крэчэўскі і Васіль Захарка, а таксама сьпявак Міхась Забэйда-Суміцкі.

У Празе існуе некалькі аб’яднаньняў беларусаў Прагі і Чэхіі:

• Беларуская суполка «Скарына»
• Зьвяз беларусаў замежжа
• Аб’яднаньне беларусаў «Пагоня»
• Свабодная Беларусь
• Грамадзянская Беларусь

Выдаецца беларуская газэта «Крывія». Выдаўцом зьяўляецца аб’яднаньне «Пагоня», якое з 2006 году ў Празе адчыніла беларускую клюбоўню, якая зьбірае беларускую грамаду падчас розных культурных і грамадзкіх мерапрыемстваў.

Вонкавыя спасылкі

 Прага — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

• Афіцыйная старонка ^(анг.)
• Інфармацыйны сайт праскай радніцы
• Партал Прагі
• Інфармацыйны партал аб Празе
• Беларуская Прага
• Газэта «Крывія»
• Свабодная Беларусь
• Грамадзянская Беларусь
• Чэскі статыстычны ўрад