Бранск (Польшча)

Бранск
Brańsk
Герб Бранску
Магдэбурскае права:	18 студзеня 1493
Ваяводзтва:	Падляскае
Павет:	Бельскі
Плошча:	32,43 км²
Насельніцтва:	3822 (2007)
Тэлефонны код:	+48 85
Паштовы індэкс:	17-120
Геаграфічныя каардынаты:	52°45′ пн. ш. 22°50′ у. д.
Бранск на мапе Польшчы Бранск
Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Бранск, Бранск-Падляскі (па-польску: Brańsk) — места ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы, на рацэ Нурэц. Сядзіба сельскай гміны Бранск. Насельніцтва 3822 чал. (2007).

Знаходзіцца за 69 км на паўднёвы захад ад Беластоку. Побач зь местам праходзіць заходняя мяжа этнічнай тэрыторыі беларусаў.

Гісторыя

• ХІ ст.: разам зь іншымі гарадамі Падляшша трапіў пад уладу Яраслава Мудрага.
• ХІІІ—ХІV стст.: увайшоў у склад Вялікага Княства Літоўскага.
• ХV ст.: другі цэнтар Бельскай зямлі пасьля Бельску.
• 2-я пал. ХV ст.: у Бельскім павеце.
• 18 студзеня 1493: атрымаў Магдэбурскае права.
• 1513: у Падляскім ваяводзтве.
• ХVІ ст.: атрымаў герб «у чырвоным полі выява рыцара на кані»; значны асяродак гандлю, у месьце існавалі касьцёл і царква.
• ХVІ—ХVІІІ стст.: цэнтар староства.
• сяр. ХVІ ст. — 1768: у Бранску адбываліся пасяджэньні земскага суду Бранскай зямлі, а таксама праводзіліся соймікі шляхты (апошні прайшоў 27 траўня 1793).
• 1569: паводле ўмоваў Люблінскай уніі перайшоў да Каралеўства Польскага.
• ХVIII ст.: пасьля Паўночнай вайны пачаў прыходзіць у заняпад.
• 1795: у выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай апынуўся ў складзе Прусіі, з 1807 — у Расейскай імпэрыі.
• 1921: паводле ўмоваў Рыскай мірнай дамовы, апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі.
• 1939: у складзе БССР.
• 1940: цэнтар Бранскага раёну Беластоцкай вобласьці
• 1941—1944: знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.
• 16 жніўня 1945: улады СССР перадалі Бранск Польшчы.

Насельніцтва

• 1580-я — каля 1800 чал., у тым ліку шмат шляхты і каля 50 рамесьнікаў.
• 1889 — 2834 чал. (1373 мужчыны і 1461 жанчына), у тым ліку 1316 юдаістаў.
• 2007 — 3822 чал.

Транспарт

Бранск — вузел аўтамабільных шляхоў: № 66 (Замбраў — Бранск — Бельск-Падляскі) і № 681 (Лапы — Бранск — Цеханавец)

Турыстычная інфармацыя

Выдатныя мясьціны

• Гарадзішча (XI ст.)
• Забудова XIX — пач. ХХ ст.
• Капліца (XIX ст.)
• Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьв. Панны Марыі (1859—1862)
• Могілкі габрэйскія
• Могілкі старыя каталіцкія
• Могілкі старыя праваслаўныя
• Царква Сьв. Сімеона

Страчаная спадчына

• Сынагога

Вядомыя асобы

Маёнтак Калінава каля Бранску напрацягу амаль ста гадоў быў у валоданьні продкаў К. Каліноўскага.

Літаратура

• Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — 684 с.: іл. ISBN 985-11-0314-4.
• Бранск-Падляшскі // Цітоў А. Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998.— 287 с. ISBN 985-07-0131-5.
• Brańsk // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom I: Aa — Dereneczna. — Warszawa, 1880. S. 353

Вонкавыя спасылкі

 Бранск (Польшча) — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

• м. Бранск на Radzima.org