Гервяты
| Гервяты | |
Касьцёл Найсьвяцейшае Тройцы |
|
| Вобласьць: | Гарадзенская |
| Раён: | Астравецкі |
| Сельсавет: | Гервяцкі |
| Насельніцтва: | 494 (2006) |
| Тэлефонны код: | +375 1591[1] |
| Паштовы індэкс: | 231213[1] |
| Аўтамабільны код: | 4 |
| Геаграфічныя каардынаты: | 54°41′33″ пн. ш. 26°8′28″ у. д. / 54.6925° пн. ш. 26.14111° у. д.Каардынаты: 54°41′33″ пн. ш. 26°8′28″ у. д. / 54.6925° пн. ш. 26.14111° у. д. |
|
Гервяты на мапе Беларусі
Гервяты
|
|
Гервя́ты[2] — вёска ў Беларусі, на рацэ Лоша. Цэнтар сельсавету Астравецкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Насельніцтва 494 чал. (2006). Знаходзяцца за 24 км на паўночны ўсход ад Астраўца, за 20 км ад чыгуначнай станцыі Солы; на аўтамабільнай дарозе Варняны — Жодзішкі.
Гервяты — даўняе мястэчка гістарычнай Віленшчыны. У 1990-я тут праводзіліся беларуска-летувіскія сустрэчы на высокім узроўні, навуковыя канфэрэнцыі гісторыкаў.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Гервяты датуецца 1434. У 1536 біскуп віленскі Ян заснаваў тут драўляны касьцёл Сьвятой Тройцы. Пад 1563 Гервяты згадваюцца як мястэчка. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) мясьціна ўвайшла ў склад Віленскага павету Віленскага ваяводзтва.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Гервяты апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Віленскім павеце Віленскай губэрні. Станам на 1796 у мястэчку было 49 двароў. У XIX — пачатку XX стст. Гервяты знаходзіліся ў валоданьні Дамейкаў. На 1885 — 20 двароў. У 1899—1903 тут збудавалі мураваны Касьцёл Сьвятой Тройцы ў нэагатычным стылі, адзін з найпрыгажэйшых у краі.
За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 Гервяты занялі нямецкія войскі. Цягам 1919—1920 тут гаспадарылі польскае войска, бальшавікі. У 1920 мястэчка апынулася ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Віленскім павеце Віленскага ваяводзтва.
У 1939 Гервяты ўвайшлі ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 зрабіліся цэнтрам сельсавету Астравецкага раёну. Статус паселішча панізілі да вёскі. З 25 сьнежня 1962 да 6 студзеня 1965 Гервяцкі сельсавет уваходзіў у склад Смаргонскага раёну. Станам на 1970 у вёсцы было 132 двары, на 1993 — 200.
[рэдагаваць] Насельніцтва
- XIX стагодзьдзе: 1885 — каля 150 чал.
- XX стагодзьдзе: 1970 — 377 чал.; 1993 — 445 чал.[3].
- XXI стагодзьдзе: 2006 — 494 чал.
[рэдагаваць] Інфраструктура
У Гервятах працуюць сярэдняя і няпоўная сярэдняя школы, дом культуры.
[рэдагаваць] Турыстычная інфармацыя
Дзейнічае культурна-асьветніцкі цэнтар. Праз Гервяты праходзіць турыстычны маршрут «Касьцёлы Вялейскага краю» (Ашмяны — Гудагай — Астравец — Варняны — Міхалішкі — Гервяты — Солы — Смаргонь)[4].
[рэдагаваць] Выдатныя мясьціны
- Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (1903; помнік архітэктуры нэаготыкі, 61 м вышынёй)
- Млын водны (XIX ст.)
- Могілкі вайсковыя часоў I Cусьветнай вайны
[рэдагаваць] Крыніцы
- ^ a b Белпошта
- ^ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004. — 469 с. ISBN 985-458-098-9.
- ^ Валеры Шаблюк. Гервяты // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 3: Гімназіі — Кадэнцыя / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1996. С. 518.
- ^ Гервяты // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн., 2007.
[рэдагаваць] Літаратура
- Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1994. — 537 с., [8] к.: іл. ISBN 5-85700-142-0.
- Gierwiaty // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom II: Derenek — Gżack. — Warszawa, 1881. S. 565.
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Гервяты — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
| Гервяцкі сельсавет | |
|---|---|
| Цэнтар савету |
Гервяты
|
| Вёскі |
Ажулаўка · Антонішкі · Багданішкі · Бязданы · Вашкуны · Віктасіна · Вялікія Яцыны · Гайголі · Гальчуны · Гелюны · Гібірда · Гіры · Гродзі · Грэбалы · Гудзянікі · Дубок · Завельцы · Зарэчча · Керплашына · Керэлі · Ключнікі · Кністушкі · Малыя Яцыны · Мацкі · Мільцеі · Міцюны · Навасёлкі · Палесьціна · Пелегрында · Петрыкі · Попішкі · Пугавічы · Рымдзюны · Сакалойці · Соргаўцы · Старая Рудня · Чэхі · Шатэрнікі · Швяйляны
|
| Хутары | |
| Астравецкі раён | |
|---|---|
| Мястэчка | |
| Адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі базавага ўзроўню | |
| Месты і мястэчкі гістарычнай Віленшчыны | |
|---|---|
| — ¹ Вылучаным пазначаюцца месты; — ² У дужках прыводзіцца час атрыманьня Магдэбурскага права | |