Новая Каледонія
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: - | |||||
![]() |
|||||
| Афіцыйная мова | француская | ||||
| Сталіца | Нумеа | ||||
| Найбуйнейшы горад | Нумеа | ||||
| Урад | залежная тэрыторыя Нікаля Сарказі Гаральд Марцін |
||||
| Плошча - Агульная - % вады |
154-е месца ў сьвеце 18 575 км² - |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2008) - Шчыльнасьць |
176-е месца ў сьвеце 244 600 13/км² |
||||
| СУП - Агульны (2006) - на душу насельніцтва |
- месца ў сьвеце 6,813 млрд.$ 28 568 $ |
||||
| Валюта | Францускі ціхаакіянскі франк (CFP) |
||||
| Часавы пас - улетку |
UTC+11 (UTC+11) +11 (UTC+11) |
||||
| Незалежнасьць - |
- | ||||
| Дзяржаўны гімн | «"La Marseillaise"» | ||||
| Аўтамабільны знак | NCL | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .nc | ||||
| Тэлефонны код | +687 |
||||
Новая Каледо́нія (па-француску: Nouvelle Calédonie) – француская залежная тэрыторыя ў заходняй частцы Ціхага акіяна ў Меланэзіі. Знаходзіцца ў 1400 км на ўсход ад Аўстраліі і ў 1500 км на паўночны захад ад Новай Зэляндыі.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
Выспы былі заселеныя прыкладна 1500 гадоў да н.э. Прыкладна ў ХІ стагодзьдзі сюды прыбылі палінэзійцы і перамяшаліся з мясцовым насельніцтвам. Новая Каледонія была адкрытая для эўрапейцаў ў 1774 годзе Джэймсам Кукам. Назва выспы мае паходжаньне ад старажытнай назвы Шатляндыі – Каледонія.
З 1853 года выспа перайшла пад францускае кіраваньне. З 1864 да 1894 года тут знаходзілася турэмнае паселішча, дзе адбывалі пакараньне камунары. Пад час Другой Суьветнай вайны тут знаходзілася база саюзных войскаў.
З 1946 года выспы атрымалі статус заморскай тэрыторыі Францыі. У 1980-х г.г. пачаўся рух за атрыманьне незалежнасьці выспаў. У 1998 годзе Новая Каледонія атрымала поўную ўнутраную аўтаномію. Зараз яна мае сваіх прадстаўнікоў у францускім парлямэнце.
[рэдагаваць] Палітыка
[рэдагаваць] Геаграфія
У склад тэрыторыі ўваходзіць выспа Новая Каледонія разам з невялікімі прылягаючымі выспамі. Агульная плошча галоўнай выспы складае 16,8 км², з насельніцтвам 179 тыс. чалавек.
Паверхня выспы Новая Каледонія гарыстая, самая высокая кропка ўздымаецца на 1628 м над узроўнем мора. Клімат трапічны, з выражанымі сэзонамі ападкаў. Колькасьць ападкаў вагаецца ад 1500 мм на навакольных выспах да 4000 мм у горных раёнах выспы Новая Каледонія.
Выспа новая Каледонія вельмі старажытная. Прыкладна 85 млн. гадоў таму яна адзьдзялілася ад Аўстраліі, а 65 млн. гадоў ад Новай Зэляндыі. Ізаляцыя ад іншых рэгіёнаў прывяла да таго, што на высьпе сфарміравалася унікальная экасыстэма, якая захавала шмат відаў жывёлаў і птушак якія не захаваліся ў іншых рэгіёнах.
[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел
Новая Каледонія дзеліцца на 3 правінцыі, якія ў сваю чаргу дзеляцца на 33 раёна.
Правінцыі Новай Каледоніі гэта:
- Провінс Суд (Паўднёвая правінцыя), са сталіцай Нумэа
- Провінс Норд (Паўночная правінцыя), са сталіцай Канэ
- Провінс дес іль-Лоятэ (правінцыя выспаў Ляяльнасьці), са сталіцай Ліфоў
[рэдагаваць] Эканоміка
На выспах новай Каледоніі знаходзяцца багатыя радовішчы нікелю (прыкладна 12% сусьветнай здабычы і ¼ сусьветных запасаў) і кобальту (8% сусьветнай здабычы). Аднак інтэнсіўная здабыча карысных выкапняў прывяла да пагаршэньня экалягічнага становішча на выспах.
Значную долю у эканоміцы грае турызм (прыкладна 100 тыс. чалавек у год).
[рэдагаваць] Дэмаграфія
Насельніцтва тэрыторыі складаецца з мэлянэзійцаў (42,5%), эўрапейцы (37,1%), палінэзійцаў (11,8%), азіяты (8,6%). Большасьць насельніцтва хрысьціяне (каталікі – 60%, пратэстанты – 30%), мусульмане складаюць каля 4% насельніцтва.
[рэдагаваць] Культура
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
| Краіны Акіяніі | |
|---|---|
| Аўстралія · Вануату · Кірыбаці · Маршалавы выспы · Фэдэратыўныя Штаты Мікранэзіі · Науру · Новая Зэляндыя · Палаў · Папуа-Новая Ґвінэя · Саламонавы выспы · Самоа · Тонґа · Тувалу · Фіджы | |
| Іншыя рэгіёны: Амэрыканскае Самоа · Выспа Бэйкера · Выспы Кука · Выспы Піткейрна · Выспы Ўоліс і Футуна · Выспа Гоўланда ·
Атол Джонстана · Кліпэртан · Выспа Норфалк · Выспа Пасхі · Выспа Джарвіс · Ўэйк · Гуам · Какосавыя выспы · Ніуе · Новая Каледонія · Пальміра · Паўночныя Марыяны · Рыф Кінгмана · Такелаў · Француская Палінэзія |



