Хатаевічы

Хатаевічы
Вобласьць:	Менская
Раён:	Лагойскі
Сельсавет:	Акцябарскі
Тэлефонны код:	+375 1774
Геаграфічныя каардынаты:	54°25′36″ пн. ш. 27°44′7″ у. д.
Хатаевічы на мапе Беларусі Хатаевічы
Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons

Хатаевічы (з 1939 — Акцябар) — вёска ў Беларусі, цэнтар сельсавету Лагойскага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва 569 чал. (1990). Знаходзяцца за 36 км ад Лагойску.

Хатаевічы — даўняе мястэчка гістарычнай Меншчыны.

Гісторыя

У пач. XVI ст. Хатаевічы разам з суседнім маёнткам Плешчаніцы знаходзіліся ў валоданьні князя Васіля Саламярэцкага (памёр у 1540). У 1558 паселішча згадваецца пры падзеле маёнткаў паміж ягонай удавой і дзецьмі. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) мясьціна ўвайшла ў склад Менскага павету Менскага ваяводзтва.

Царква

Пад 1567 Хатаевічы значацца як сяло, шляхецкая ўласнасьць. У 1681 тут заснавалі кляштар дамініканаў. Каля 1752 збудавалі касьцёл Прасьвятой Тройцы.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Хатаевічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Барысаўскім павеце Менскай губэрні. У 1803 у мястэчку збудавалі новы касьцёл. У гэты час склад маёнтку Хатаевічы (уладаньне дамініканскага кляштару) уваходзіла 15 вёсак, у мястэчку меліся карчма, бровар, хлебазапасная крама. Станам на 1812 у Хатаевічах было 29 мяшчанскіх і 18 шляхецкіх дамоў, пазьней у ліку іншых каталіцкіх уладаньняў мястэчка канфіскавалі расейскія ўлады. На 1861 — 19 двароў, касьцёл. У 1870 расейскія ўлады збудавалі царкву Сьв. Мікалая, прыход якой ахопліваў 38 вёсак і хутароў, 2727 прыхаджанаў, царкве належала 112 дзесяцінаў зямлі. Дзейнічала царкоўнапрыходзкая школа. На 1886 — 9 двароў, царква, касьцёл, капліца, сынагога, пры ёй габрэйская малітоўная школа, шэраг крамаў, карчма. У 1893 у мястэчку заснавалі мукамольнае і крупяное прадпрыемствы (у 1895 працавалі 6 работнікаў, мелася паравая машына).

Станам на 1908 у Хатаевічах было 82 двары, 2 царкоўнапрыходзкія школы (для хлопчыкаў і дзяўчынак), на 1909 існавалі аднайменныя мястэчка (61 двор) і маёнтак (1 двор).

У 1919 Хатаевічы ўвайшлі ў БССР, дзе 20 жніўня 1924 зрабіліся цэнтрам сельсавету Плешчаніцкага раёну (з 25 сьнежня 1962 у Лагойскім раёне). Станам на 1926 існавалі аднайменныя мястэчка (52 двары), вёска (39 двароў) і хутар (2 двары). У 1938 статус паселішча панізілі да вёскі. На 1941 — 127 двароў, на 1969 — 142, на 1990 — 204, на 1 студзеня 2003 — 230.

• Мястэчка на старых здымках
• 

  Стары касьцёл

• 

  Стары касьцёл, інтэр'ер

• 

  Новы касьцёл

• 

  Новы касьцёл, інтэр'ер

Насельніцтва

• XIX стагодзьдзе: 1811 — 118 муж.; 1886 — 84 чал.
• XX стагодзьдзе: 1908 — 466 чал.; 1909 — 322 чал. у мястэчку Хатаевічы і 18 чал. у маёнтку Хатаевічы; 1926 — 198 чал. у мястэчку Хатаевічы, 172 чал. у вёсцы Хатаевічы, 12 чал. на хутары Хатаевічы; 1941 — 463 чал., 1969 — 489 чал.; 1990 — 569 чал.
• XXI стагодзьдзе: 1 студзеня 2003 — 651 чал.

Інфраструктура

У Хатаевічах працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, фэльчарска-акушэрскі пункт, дом культуры, бібліятэка, пошта.

Турыстычная інфармацыя

Страчаная спадчына

• Касьцёл Сьвятога Дамініка (1907)
• Капліца Сьвятога Дамініка (XVIII ст.)
• Царква Сьвятога Мікалая (1870)

Літаратура

• Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Лагойскага раёна. У 2 кнігах.Кн. 2-я. / Рэд. кал. Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э.Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2004. — 488 с.
• Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 1993. — 494 с., [8] к.: іл. ISBN 5-85700-074-2.
• Chotajewicze // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom I: Aa — Dereneczna. — Warszawa, 1880. S. 637.

Вонкавыя спасылкі

 Хатаевічы — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў