Язэп Варонка

Язэп Варонка
Старшыня ўраду й міністар унутраных і замежных справаў БНР
1918 — 1918
Міністар беларускіх справаў Летувы
Асабістыя зьвесткі:
Нарадзіўся:	4 красавіка 1891 Сакольскі павет, Расейская імпэрыя
Памёр:	4 ліпеня 1952 Чыкага, ЗША
Нацыянальнасьць:	беларус
Партыя:	Беларуская сацыялістычная грамада, Беларуская партыя сацыялістаў-фэдэралістаў

Язэп Якаўлевіч Варонка (4 красавіка 1891, Сакольскі павет — 4 ліпеня 1952, Чыкага, ЗША) — беларускі палітычны дзяяч.

Раньнія гады

Быў вольным слухачом юрыдычнага факультэту Санкт-Пецярбурскага ўнівэрсытэту. Выключаны з-за нясплаты (1914). Удзельнічаў у другім «Усерасейскім студэнцкім зборніку» (1911). Быў супрацоўнікам пецярбурскай газэты «Воскресная вечерняя газета» (па-беларуску: «Нядзельная вечаровая газэта»), часопісаў «Зритель» (па-беларуску: «Глядач»), «Театральное обозрение» (па-беларуску: «Тэатральны агляд»), быў сакратаром рэдакцыі газэты «Столичные вести» (па-беларуску: «Сталічныя весьці»).

Палітычная дзейнасьць

У 1917 годзе стаў сябрам ЦК Беларускай сацыялістычнай грамады, прадстаўляў беларускія інтарэсы ў Дзяржаўнай нарадзе, уваходзіў у Часовую раду Расейскай рэспублікі (Перадпарлямэнт), затым быў камісарам юстыцыі і ўнутраных справаў Вялікай беларускай рады (1917), старшынём і міністрам замежных справаў Народнага сакратарыяту БНР (1918); адзін з ініцыятараў абвяшчэньня БНР. З выхадам з ураду ў красавіку 1918 году Івана Макрэева ўзначаліў таксама міністэрства ўнутраных справаў. З расколам БСГ увайшоў у склад Беларускае партыі сацыялістаў-фэдэралістаў. У траўні-ліпені 1918 старшыня Рады Пяцёх, міністар унутраных і замежных справаў. У кастрычніку 1918 увайшоў у склад Рады Народных міністраў БНР як міністар унутраных справаў.

Быў рэдактарам часопісу «Варта», газэты «Беларускі народ».

З 1918 жыў у Коўне. Стаў міністрам беларускіх справаў ва Ўрадзе Летувіскай Рэспублікі (1918—1920), зь вясны 1921 старшыня беларускага Чырвонага Крыжа, з восені 1922 старшыня Беларускай грамады ў Коўне. Адначасова рэдактар беларускага часопісу «Часопісь» (Коўна, 1919—1920) і рэдактар-выдавец расейскамоўнай штодзённай газэты «Вольная Литва» (па-беларуску: «Вольная Літва») (чэрвень 1921 — люты 1922, зь перапынкамі) і яе дадатку — часопісу «Зеркало» (па-беларуску: «Люстэрка») (1921). Свае вершы ў расейскамоўных выданьнях падпісваў псэўданімам Юрий Вегов.

Аўтар брашураў «Белорусский вопрос к моменту Версальской мирной конференции. Историко-политический очерк» (па-беларуску: «Беларускае пытаньне да моманту Вэрсальскай мірнай канфэрэнцыі. Гістарычна-палітычны нарыс») (Коўна, 1919), «Беларускi рух ад 1917 да 1920 году. Кароткi агляд. 2 выд.» (Коўна, 1920), «Gudų klausimas» (па-беларуску: «Беларускае пытаньне»).

Позьнія гады

У 1923 зьехаў у ЗША, жыў у Чыкага. Узначальваў Беларуска-амэрыканскую нацыянальную асацыяцыю, быў адным з кіраўнікоў Беларуска-амэрыканскай нацыянальнай рады, выдаваў газэту «Беларуская трыбуна», вёў беларускія і расейскія праграмы на радыё.

Папярэднік —	Старшыня ўраду БНР 21 лютага 1918 — 22 ліпеня 1918	Наступнік Раман Скірмунт
Папярэднік —	Міністар замежных справаў БНР 21 лютага 1918 — 22 ліпеня 1918	Наступнік Антон Луцкевіч
Папярэднік Іван Макрэеў	Міністар унутраных справаў БНР красавік 1918—1918	Наступнік Кузьма Цярэшчанка
Папярэднік —	Міністар беларускіх справаў Летувы 1918—1920	Наступнік Дамінік Сямашка

Вонкавыя спасылкі

• Артыкул на slounik.org, бел.
• Язэп Варонка ў Балтыйскім архіве, руск.