Карлікавая дзяржава

«Карлікавая дзяржава» — невялікая незалежная дзяржава. Пры гэтым крытэры, па якіх адносяць у гэтую катэгорыю, могуць адрознівацца.

Пры клясыфікацыі па плошчы карлікавымі завуць, як правіла, дзяржавы, якія саступаюць па плошчы Люксэмбургу. Сам Люксэмбург часам таксама прылічаюць да карлікавых дзяржаў.

Часта ў якасьці крытэра выкарыстоўваецца таксама колькасьць насельніцтва. Пры гэтым у тэрміналёгіі ААН і Сусьветнага банка карлікавымі лічацца дзяржавы, насельніцтва якіх не перавышае 1 млн чалавек. У дакладах Садружнасьці выкарыстоўваецца тэрмін малыя краіны і парог насельніцтва 1,5 млн чалавек. Нарэшце, часам карлікавымі завуць дзяржавы з насельніцтвам меней за 500 тыс. чалавек.

Зьмест

1 Карлікавая краіна
2 Сьпіс карлікавых дзяржаў пры клясыфікацыі па плошчы
3 Эўропа
- 3.1 Залежныя тэрыторыі і адміністрацыйныя аўтаноміі Эўропы
4 Азія
- 4.1 Залежныя тэрыторыі і адміністрацыйныя аўтаноміі Азіі
5 Афрыка
- 5.1 Залежныя тэрыторыі і адміністрацыйныя аўтаноміі Афрыкі
6 Амэрыка
- 6.1 Залежныя тэрыторыі і адміністрацыйныя аўтаноміі Амэрыкі
7 Акіянія
- 7.1 Залежныя тэрыторыі і адміністрацыйныя аўтаноміі Акіяніі
8 Самыя густанаселеныя карлікавыя краіны сьвету
9 Глядзіце таксама
10 Крыніцы
11 Вонкавыя спасылкі

Карлікавая краіна [рэдагаваць]

Шматлікія карлікавыя дзяржавы зьяўляюцца параўнальна маладымі ўтварэньнямі (Сынгапур, Бахрэйн і іншыя). У той жа час большасьць карлікавых дзяржаў Эўропы маюць шматвяковую гісторыю. Напрыклад, Сан-Марына лічыцца самай старой дзяржавай Эўропы.

Часам таксама выкарыстоўваецца паняцьце карлікавая краіна, у лік якіх уключаюць не толькі невялікія незалежныя дзяржавы, але і іншыя невялікія геаграфічна і гістарычна адасобленыя (часьцей за ўсё астраўныя) тэрыторыі — залежныя тэрыторыі, адміністрацыйныя аўтаноміі і т. п. Прыклады — выспа Мэн, Гэрнсі, Борнхальм, Гібральтар, Маёта, Гуам, Ніўэ, Гельголанд, Афон і т. п.

Сьпіс карлікавых дзяржаў пры клясыфікацыі па плошчы [рэдагаваць]

Эўропа [рэдагаваць]

Люксэмбург (2 586 км²) ^[1]
Андора (468 км²)
Мальта (316 км²)
Ліхтэнштайн (Княства Ліхтэнштайн) (157км²)
Сан-Марына (61 км²)
Манака (1,95 км²)
Ватыкан (0,44 км²)
Сувэрэнны Мальтыйскі ордэн (сёньняшняя тэрыторыя старажытнага дзяржавы — усяго адзін асабняк у Рыме)

Залежныя тэрыторыі і адміністрацыйныя аўтаноміі Эўропы [рэдагаваць]

Гэрнсі (Валоданьне Брытанскай кароны)
Гібральтар (тэрыторыя Вялікабрытаніі)
Джэрсі (валоданьне Брытанскай кароны)
Выспа Мэн (валоданьне Брытанскай кароны)
Фарэрскія выспы (частка Каралеўства Даніі)

Азія [рэдагаваць]

Сынгапур (648 км²) ^[2]
Бахрэйн (620 км²)
Мальдывы (Мальдыўская Рэспубліка)(300 км²)

Залежныя тэрыторыі і адміністрацыйныя аўтаноміі Азіі [рэдагаваць]

Брытанская Тэрыторыя ў Індыйскім акіяне (Архіпэляг Чагос) (Калёнія Ангельшчыны). Плошча — 67км². Карэннае насельніцтва выселена ангельскімі каланізатарамі на Маўрыкій.
Ганконг (Спэцыяльны адміністрацыйны раён Ганконг)
Какосавыя выспы (Тэрыторыя Какосавых Выспаў)
Макао (Спэцыяльны адміністрацыйны раён Макао)
Выспа Каляд (Тэрыторыя Выспы Каляд)

Афрыка [рэдагаваць]

Маўрыкій (1 860 км²) ^[1] ^[2]
Сан Том і Прынсэп (1 001 км²)
Сэйшэльскія выспы (455 км²)
Каба-Вэрдэ(Рэспубліка Каба-Вэрдэ) Тэрыторыя 4033 кв. км. Насельніцтва 418,2 тыс. чал. (2005).
Каморскія выспы(Зьвяз Каморскіх выспаў) Тэрыторыя 2 170 кв. км. Насельніцтва 671,2 тыс. чал. (2005).

Залежныя тэрыторыі і адміністрацыйныя аўтаноміі Афрыкі [рэдагаваць]

Маёта (Заморская тэрыторыя Францыі). Тэрыторыя 374 кв. км. Насельніцтва 193,6 тыс. чал. (2005).
Рэюньён (заморскі дэпартамэнт Францыі). Тэрыторыя 2 517 кв. км. Насельніцтва 776,9 тыс. чал. (2005).
Выспа Сьвятой Алены (заморская тэрыторыя Вялікабрытаніі). Тэрыторыя 410 кв. км. Насельніцтва 7,4 тыс. чал. (2005).
Гішпанская Паўночная Афрыка (аўтаномныя гарады Сэута і Мэлілья (з падпарадкаванымі выспамі: Велес-дэ-ла-Гамэра, Алусэмас і Чафарынас)). Плошча — 31 кв. км.

Амэрыка [рэдагаваць]

Залежныя тэрыторыі і адміністрацыйныя аўтаноміі Амэрыкі [рэдагаваць]

Ангілья (Заморская тэрыторыя Вялікабрытаніі). Тэрыторыя 91 кв. км. Насельніцтва 13,2 тыс. чал. (2005).
Аруба (Частка Каралеўства Нідэрляндаў). Тэрыторыя 193 кв. км. Насельніцтва 71,5 тыс. чал. (2005).
Бэрмудзкія выспы (заморская тэрыторыя Вялікабрытаніі). Тэрыторыя 58,8 кв. км. Насельніцтва 65,3 тыс. чал. (2005).
Брытанскія Віргінскія выспы (заморская тэрыторыя Вялікабрытаніі). Тэрыторыя 153 кв. км. Насельніцтва 22,6 тыс. чал. (2005).
Віргінскія выспы (кіраваная тэрыторыя ЗША). Тэрыторыя 352 кв. км. Насельніцтва 108,7 тыс. чал. (2005).
Гвадэлупа (Дэпартамэнт Гвадэлупа). Тэрыторыя 1 780 кв. км. Насельніцтва 448,7 тыс. чал. (2005).
Кайманавы выспы (заморская тэрыторыя Вялікабрытаніі). Тэрыторыя 262 кв. км. Насельніцтва 44,2 тыс. чал. (2005).
Мансэрат (заморская тэрыторыя Вялікабрытаніі). Тэрыторыя 102 кв. км. Насельніцтва 9 341 чал. (2005)
Мартыніка (Дэпартамэнт Мартыніка). Тэрыторыя 1 100 кв. км. Насельніцтва 432,9 тыс. чал. (2005).
Нідэрляндзкія Антыльскія выспы (частка Каралеўствы Нідэрляндаў). Тэрыторыя 960 кв. км. Насельніцтва 219,9 тыс. чал. (2005).
Сэн-Бартэльмі (калёнія Францыі). Плошча — 21 км², насельніцтва ў 1999 — 6852 чалавек.
Сэн-Мартэн (калёнія Францыі). Плошча — 53,2 км², насельніцтва ў 2004 — 33102 чалавек.
Сьвяты П’ер і Міквэлон (Тэрытарыяльнае валоданьне Сьвяты П’ер і Міквэлон). Тэрыторыя 242 кв. км. Насельніцтва 7 тыс. чал. (2005).
Выспы Теркс і Кайкос (Заморская тэрыторыя Вялікабрытаніі). Тэрыторыя 430 кв. км. Насельніцтва 20,5 тыс. чал. (2005).

Акіянія [рэдагаваць]

Тонга (748 км²)
Кірыбаці (717 км²) ^[3]
Фэдэратыўныя Штаты Мікранэзіі (702 км²) ^[3]
Палаў (458 км²)
Маршалавы выспы (181 км²)
Тувалу (26 км²)
Наўру (21 км²) Насельніцтва 13 тыс. чал.
Самоа (Незалежнае Дзяржава Самоа). Тэрыторыя 2 944 кв. км. Насельніцтва 177,2 тыс. чал. (2005).

Залежныя тэрыторыі і адміністрацыйныя аўтаноміі Акіяніі [рэдагаваць]

Амэрыканскае Самоа (Тэрыторыя Амерыканскага Самоа). Тэрыторыя 199 кв. км. Насельніцтва 57,8 тыс. чал. (2005).
Гуам (Тэрыторыя Гуам). Тэрыторыя 549 кв. км. Насельніцтва 168,5 тыс. чал. (2005).
Выспы Кука. Тэрыторыя 240 кв. км. Насельніцтва 21,3 тыс. чал. (2005).
Ніўе (Выспа Ніўе). Тэрыторыя 260 кв. км. Насельніцтва 2 166 чал. (2005).
Выспа Норфалк (Тэрыторыя астравоў Норфалк). Тэрыторыя 34,6 кв. км. Насельніцтва 1 828 чал. (2005).
Піткэрн (заморская тэрыторыя Вялікабрытаніі). Тэрыторыя 47 кв. км. Насельніцтва 46 чал. (2005).
Паўночныя Марыянскія Выспы (Садружнасьць Паўночных Марыянскіх Выспаў). Тэрыторыя 477 кв. км. Насельніцтва 82 400 чал. (2006).
Такелаў (тэрыторыя Новай Зэляндыі). Тэрыторыя 10 кв. км. Насельніцтва 1 405 чал. (2005).
Ўальліс і Футуна (заморская тэрыторыя Францыі). Тэрыторыя 274 кв. км. Насельніцтва 16 тыс. чал. (2005).
Француская Палінэзія (тэрыторыя Францускай Палінэзіі). Тэрыторыя 4 167 кв. км. Насельніцтва 270,4 тыс. чал. (2005).