Кіеўская Русь
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
Кіeўская Русь — паняцьце, уведзенае ва ўжытак пазьнейшымі гісторыкамі, якое абазначае пэрыяд існаваньня старажытнарускай (усходнеславянскай) дзяржавы Русь ва Ўсходняй Эўропе ад канца IX ст. у выніку пераносу сталіцы з Ладагі ў Кіеў (у 882 годзе князем Алегам) і аб'яднаньня пад уладаю князёў дынастыі Рурыкавічаў большасьці ўсходніх славян, у тым ліку зямель, якія ляжалі на шляху з вараг у грэкі. Гэтая дзяржава праіснавала да падзеньня Кіева пад націскам войск манголаў. У Сярэднявеччы гэтая дзяржава мела найбольшую плошчу сярод усіх дзяржаў у Эўропе.
[рэдагаваць] Гісторыя
Да сярэдзiны IX ст. на ўсей тэрыторыi, заселенай усходнiмi славянамi, пачалi фармавацца раньнефэадальныя княствы. У канцы IX ст. тут узьнiкла палiтычнае ўтварэньне – Кiеўская Русь з цэнтрам у Кiеве. Землi крывiчоў, дрыгавiчоў, радзiмiчаў увайшлi ў склад Кiеўскай Русі. Кiеўская Русь зьяўлялася раньнефэадальнаю дзяржаваю, на чале якой стаяў вялiкi кiеўскi князь. У склад дзяржавы ўваходзiлi асобныя землi на чале са сваiмi князямi. Мясцовыя князi знаходзiлiся ў васальнай залежнасьцi ад вялiкага кiеўскага князя. Яны павiнны былi зьяўляцца з дружынай па патрабаваньнi вялiкага князя з мэтай ажыццяўленьня ваенных паходаў. Падуладнае мясцовым князям насельнiцтва плацiла данiну вялiкаму князю кiеўскаму. У той жа час мясцовыя князi карысталiся амаль неабмежаванай уладай у сваiх княствах.
На тэрыторыі Беларусi склалася два раньнефэадальныя княствы – Полацкае i Тураўскае, якiя ўваходзiлi ў склад Кiеўскай Русі. Геаграфiчнае становiшча Полацкага княства стварала спрыяльныя ўмовы для развiцьця эканомiкi, перш за ўсе гандлю, а таксама абумовiла значэньне княства як аднаго з ваенных фарпостаў Русi. У Полацку iснавала мясцовая княжацкая дынастыя. Полацкiя князi iмкнулiся праводзiць незалежную ад Кiева палiтыку. У пачатку XII ст. Полацкае княства ўступiла ў перыяд фэадальнае раздробленасьцi i распалася на шэраг удзельных княстваў: Полацкае, Менскае княства, Вiцебскае княства, Друцкае княства, Iзяслаўскае княства, Лагойскае княства i iнш. Другое раньнефэадальнае княства на Беларусi – Тураўскае – утварылася ў канцы IX ст. Тураўскае княства належала то Полацку, то Кiеву ў якасьцi часткi вялiкакняскiх уладаньняў. У другой палове XII ст. тут усталявалася самастойная княская дынастыя, аднак ужо ў канцы XII – пачатку XIII ст. на тэрыторыi Тураўскага княства ўтварыўся шэраг дробных фэадальных княстваў: Тураўскае, Пiнскае княства, Слуцкае княства, Клецкае княства, Дубровiцкае княства.
У пачатку XIII стагодзьдзя пачынаецца экспансiя нямецкiх рыцараў-крыжаносцаў у Прыбалтыку. Рыцары захапiлi вусце ракi Дзьвiны i такiм чынам паставiлi пад свой кантроль важны для Полацка гандлёвы шлях. Полацкае княства ўступiла ў барацьбу з крыжакамi, абапiраючыся на дапамогу лiтоўскiх плямён i Ноўгарада. У пачатку XIII ст. з усходу на рускiя землi накiравалiся татара-манголы. Беларускiя землi засталiся ў баку ад асноўнага напрамку руху татара-манголаў. Летапiсы ўпамiнаюць аб разбурэньнi захопнiкамi Бярэсьця i асобных бiтвах з татара-манголамi на Беларусi.
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
| Старажытная Гісторыя (ад 300 пасьля Р.Х.) |
Палеаліт • Мэзаліт • Нэаліт • Трыпольская культура • Кімэрійцы • Скіфы • Сарматы • Антычныя гарады Паўночнага Прычарнамор'я | |
| |
Раньняе Сярэднявечча (300—1240) |
Ґоты • Анты • Гуны • Вэнэды • Усходнія славяне • Хазарскі каганат • Кіеўская Русь • Полаўцы • Княства Феадора • Херсонэс |
| |
Позьняе Сярэднявечча (1240—1569) |
Галіцка-Валынскае княства • Кіеўскае княства • Вялікае княства Літоўскае • Каралеўства Польскае • Залатая Арда • Крымскае ханства |
| |
Казаччына (1569 — 1775) |
Запароская Сеч • Рэч Паспалітая • Хмяльніччына • Гэтманшчына • Калііўшчына |
| |
Новы час (1775—1917) |
Расейская імпэрыя: Маларосія • Слабажаншчына • Наварасея • Кубань Асманская імпэрыя: Чартамліцкая Сеч • Алешкіўская Сеч • Задунайская Сеч Аўстра-Вугоршчына: Галічына • Букавіна |
| |
Найноўшы час (1917—1991) |
Рэвалюцыя: УНР • Украінская Дзяржава • ЗУНР • Кубанская Народная Рэспубліка СССР: УССР • Галадамор • Карпацкая Ўкраіна |
| |
Сучаснасьць (пасьля 1991) |
Незалежная Ўкраіна • Аранжавая рэвалюцыя |
Кіеўская Русь — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

