Ковель

Ковель
Ковель
Герб Ковелю Сьцяг Ковелю
Першыя згадкі:	1310
Магдэбурскае права:	24 сьнежня 1518
Вобласьць:	Валынская
Плошча:	47,3 км²
Насельніцтва:	68 000 (2009)
Тэлефонны код:	+380 3352
Паштовы індэкс:	45000
Геаграфічныя каардынаты:	51°13′09″ пн. ш. 24°41′16″ у. д.
Ковель на мапе Ўкраіны Ковель
Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons
Ковельская меская рада

Ковель (па-ўкраінску: Ковель) — места абласнога падпарадкаваньня ў Валынскай вобласьці Ўкраіны, на рацэ Тур’я. Адміністрацыйны цэнтар Ковельскага раёну. Плошча 47,3 км². Насельніцтва 68 тыс. чал. (2009).

Знаходзіцца за 70 км на паўночны захад ад Луцку. Адзін з найбольшых чыгуначных вузлоў Заходняй Украіны. Празь места праходзяць аўтамабільныя шляхі E373, E85 эўрапейскага значэньня і М07, М19 дзяржаўнага значэньня.

Гісторыя

• XIV ст.: першыя згадкі пра паселішча, у Вялікім Княстве Літоўскім; меў замак.
• XV ст.: валоданьне Сангушак.
• 24 сьнежня 1518: атрымаў Магдэбурскае права.
• 1543: перайшоў да каралевы Боны.
• 1547: у Ковелі натуральную рэнту замянілі грашовай — па адным чырвонцы з кожнага будынка.
• 1556: выйшла каралеўская грамата, якая дазволіла мясцовым рамесьнікам ствараць цэхі; у Ковелі праводзілася два кірмашы на рок.
• 1564: вялікі князь Жыгімонт Аўгуст перадаў Ковель у валоданьне ўцекачу з Масковіі князю А. Курбскаму.
• 1565/66: у Валынскім ваяводзтве.
• 1569: паводле ўмоваў Люблінскай уніі перайшоў да Каралеўства Польскага.
• XVII ст.: буйны эканамічны і гандлёвы цэнтар заходняй Валыні.
• 1790: паводле інвэнтару, у Ковелі было больш за 400 дамоў.
• 1795: у выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, цэнтар павету Валынскай губэрні.
• 1893: у Ковелі дзейнічалі 4 праваслаўныя цэрквы, касьцёл, сынагога, 7 габрэйскіх малітоўных дамоў; працавалі мужчынская і жаночая, прыватная 2-клясная жаночая вучэльні, 2 лякарні (адна габрэйская), 2 аптэкі, 1 друкарня, 2 фатаграфіі.
• 1921: згодна з Рыскай мірнай дамовай увайшоў у склад міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Валынскім ваяводзтве.
• 1939: у складзе Ўкраінскай ССР.
• 28 чэрвеня 1941 — 7 ліпеня 1944: знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.

Насельніцтва

• 1863 — 3646 чал.
• 1881 — 4675 чал.
• 1893 — 15 116 чал, зь іх паводле веравызнаньня: праваслаўных 5498, рымска-каталікоў 3088, юдаістаў 5810, пратэстантаў 612, іншых 108; паводле стану: шляхты 696, мяшчанаў 13 032, сялянаў 1266, замежных падданых 65, іншых 57.
• 1972 — 36 тыс. чал.
• 1991 — 69,7 тыс. чал.
• 2009 — 69 тыс. чал.

Эканоміка

Завод сельскагаспадарчых машынаў, ільнозавод; дрэваапрацоўчы, будматэрыялаў, мясны камбінаты.

Выдатныя мясьціны

• Гістарычная забудова места (кан. XIX — пач. XX стст.)
• Касьцёл Сьв. Ганны (перавезены зь вёскі Вішанькі, 1771)
• Сынагога (XIX ст.)
• Царква Дабравешчаньня Прасьв. Багародзіцы (1877)
• Царква Сьв. Міхала (1903)
• Царква Ўваскрэшаньня Хрыстова (1877)

Галерэя

• 

  Касьцёл Сьв. Ганны

• 

  Царква Дабравешчаньня Прасьв. Багародзіцы

• 

  Царква Ўваскрэшаньня Хрыстова

• 

  Даўняя аптэка

Месты-сябры

Ліхтар з пазначэньнем адлегласьцяў да партнэрскіх местаў

• Хелм, Польшча (1995)
• Буча, Украіна (2001)
• Вальсродэ, Нямеччына (2003)
• Пінск, Беларусь (2003)
• Ржэў, Расея (2003)
• Легіянова, Польшча (2005)
• Уцяна, Летува (2005)
• Бжэг-Дольны, Польшча (2005)
• Ленчна, Польшча (2006)
• Сьмела, Украіна (2006)
• Краснастаў, Польшча (2008)
• Барзынгхаўзэн (2008)

Літаратура

• Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — 788 с.: іл. ISBN 985-11-0378-0.
• Kowel // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom IV: Kęs — Kutno. — Warszawa, 1883. S. 516—517
• Ковель // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. Санкт-Петербург, 1890—1907.

Вонкавыя спасылкі

 Ковель — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў