Дзятлаўскі раён

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка
Дзятлаўскі раён
Зьдзецельскі раён
Краіна Беларусь
Уваходзіць у Гарадзенская вобласьць
Адміністрацыйны цэнтар Дзятлава
Дата ўтварэньня 15 студзеня 1940
Насельніцтва (2009) 29 703[1]
Шчыльнасьць 23,5 чал./км²
Плошча 1542,67[2] км²
Месцазнаходжаньне Дзятлаўскага раёну
Дзятлаўскі раён на мапе
Мэдыя-зьвесткі
Часавы пас UTC +2
Тэлефонны код +375-15-63
Паштовыя індэксы 231 4хх
Афіцыйны сайт
Commons-logo.svg   Дадатковыя мультымэдыйныя матэрыялы

Дзя́тлаўскі раён, Зьдзе́цельскі раён[3][4] — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Плошча раёну складае 1,5 тыс. км². Насельніцтва — 29 703[1] чалавекі (2009). Адміністрацыйны цэнтар — места Дзятлава.

Зьмест

[рэдагаваць] Геаграфічнае становішча

Дзятлаўскі раён мяжуе з Наваградзкім, Шчучынскім, Лідзкім, Мастоўскім, Зэльвенскім і Слонімскім раёнамі Гарадзенскай вобласьці, на паўднёвым захадзе — зь Берасьцейская вобласьцю.

[рэдагаваць] Рэльеф і карысныя выкапні

Дзятлаўскі раён знаходзіцца ў заходнебеларускай фізыка-геаграфічнай правінцыі. Тэрыторыя раёну разьмяшчаецца ў межах Нёманскай нізіны на поўначы і захадзе, на ўсходзе — у падножжа Наваградскага ўзвышша. Рэльеф узьнёсла-раўнінны. Пераважаюць вышыні 140—200 мэтраў над узроўнем мора. Найвышэйшы пункт — 283 мэтры (на паўночны ўсход ад места Дзятлава).

Карысныя выкапні: торф, пяскова-жвіровы матэрыял, будаўнічыя пяскі, крэйда, гліны, бузы, радонавыя воды.

[рэдагаваць] Клімат і расьліннасьць

Клімат умерана кантынэнтальны. Сярэдняя тэмпэратура студзеня -6,1 °С, ліпеня 17,6 °С. Сярэднярочная колькасьць ападкаў складае 620 мм. Працягласьць вэгетацыйнага пэрыяду 193 дні.

Пад лесам, пераважна хваёвым, 42% тэрыторыі. У раёне знаходзіцца частка ляндшафтавага заказьніку дзяржаўнага значэньня Ліпічанская пушча.

[рэдагаваць] Гідраграфія

Галоўная рака — Нёман з прытокамі Моўчадзь зь Дзятлаўкай і Шчара з Пад'яворкай. На тэрыторыі раёну разьмешчанае Гезгальскае вадасховішча.

[рэдагаваць] Насельніцтва

Насельніцтва раёну — 29 703[1] чалавекі (2009), гарадзкое насельніцтва складае 43 %. Сярэдняя шчыльнасьць — 23 чалавекі на 1 км².

Колькасьць насельніцтва раёну на 1 студзеня 2008 року складала 33 200 чалавек.

[рэдагаваць] Нацыянальны склад

[рэдагаваць] Канфэсійны склад

Дзейсныя рэлігійныя супольнасьці:

  • 12 праваслаўных рэлігійных супольнасьцяў, 9 праваслаўных сьвятароў;
  • 10 рымска-каталіцкіх рэлігійных супольнасьцяў, 6 ксяндзоў, 2 зь іх грамадзяне Польшчы;
  • 4 супольнасьці Хрысьціянаў Веры Эвангельскай;
  • 2 супольнасьці Эвангельскіх Хрысьціянаў Баптыстаў.

[рэдагаваць] Гаспадарчая дзейнасьць

Сельскую гаспадарку раёну прадстаўляюць 15 сельскагаспадарчых вытворчых каапэратываў. Асноўныя галіны сельскай гаспадаркі: мяса-малочная жывёлагадоўля, вырошчваюць збожжавыя, бульбу, кармавыя культуры, лён.

На тэрыторыі раёну дзейнічаюць прадпрыемствы: харчовай і лёгкай прамысловасьці, будаўнічых матэрыялаў, дрэваапрацоўчай прамысловасьці.

Па тэрыторыі раёна праходзіць чыгуначная лінія Ліда — Баранавічы, аўтамагістраль Ліда — Слонім — Быцень, аўтамабільная дарога дзяржаўнага значэньня Дзятлава — Наваградак — Любча.

[рэдагаваць] Турыстычная інфармацыя

Захаваліся помнікі архітэктуры і садова-паркавага мастацтва: каталіцкая капліца (1928) ў в. Азяраны, сядзіба Пратасевічаў (пач. ХХ ст.) у в. Боркі, Сьвята-Петра-Паўлаўская царква (1875) у в. Вензавец, Сьвята-Крыжаўзьвіжанская (Траецкая) царква (1897) у в. Вайневічы, Сьвята-Георгіеўская царква (1866) у в. Вялікая Воля, Сьвята-Духаўская царква (пач. ХХ ст.) у в. Горка, Сьвята-Пакроўская царква (пач. ХХ ст.) і касьцёл Сьвятога Антонія (пач. ХХ ст.) у в. Дворац, вадзяны млын (1875) у в. Дворац, сядзіба ў в. Жыбарты (1819), паркі ў мястэчку Казлоўшчына (ХІХ ст.) і в. Жукоўшчына (ХІХ ст.), Сьвята-Ўсьпенская царква (пач. ХХ ст.) у мястэчку Казлоўшчына, каталіцкая капліца (1908) ў в. Лапушна, Сьвята-Мікалаеўская царква (1850) у в. Нагародавічы, Сьвята-Раства-Багародзіцкая царква (кан. ХІХ ст.) і касьцёл Найсьвяцейшага Сэрца Езуса (1936) у мястэчку Наваельня, Сьвята-Барыса-Глебская царква (ХІХ) у в. Накрышкі, касцёл (1822) у в. Нянадавічы, касьцёл сьвятых Анёлаў-ахоўнікаў (1840) у в. Раготна, касьцёл сьвятога Язэпа (пач. ХХ ст.) у в. Руда Яварская, Сьвята-Раства-Багародзіцкая царква (1926) у в. Явар.

[рэдагаваць] Вядомыя асобы

[рэдагаваць] Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел

У складзе раёну гарадзкія пасёлкі Казлоўшчына і Наваельня, пасёлак Гезгалы, 223 сельскія населеныя пункты, пасялковы савет і 11 сельсаветаў: Казлоўшчынскі пасялковы савет і Вензавецкі, Войневіцкі, Данілавіцкі, Дварэцкі, Дзятлаўскі, Жукоўшчынскі, Мяляхавіцкі, Парэцкі, Раготнаўскі, Рудаяварскі сельсаветы[6].

[рэдагаваць] Крыніцы

  1. ^ a b c Перепись населения — 2009. Гродненская область(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  2. ^ Государственный земельный кадастр Республики Беларусь(рас.) (па стане на 1 студзеня 2010 г.)
  3. ^ Паходжаньне назвы «Дзятлава»
  4. ^ Дзятлаўшчына на скрыжаваньні часоў
  5. ^ Перепись населения — 2009. Гродненская область. Национальный состав населения(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  6. ^ Дятловский райисполком. Сельсоветы(рас.)

[рэдагаваць] Літаратура

  • Дятловский район // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн., 2007.— 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9.

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

п • а • р
Дзятлаўскі раён
Горад / Места
Мястэчкі
Пасёлак
Адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі базавага ўзроўню
п • а • р
Гарадзенская вобласьць  Сьцяг Гарадзенскай вобласьці
Раёны Герб Гарадзенскай вобласьці
Гарады
Мястэчкі
п • а • р
Баранавіцкая вобласьць БССР (на 1939)
Цэнтар вобласьці
Раёны
Цэнтры раёнаў
п • а • р
Гарадзенская вобласьць БССР (1944—1990)
Цэнтар вобласьці
Раёны
Астравецкі (1960—1962, з 1965) · Ашмянскі (з 1960) · Бераставіцкі (1944—1962, з 1966) · Васілішкаўскі (1944—1960) · Ваўкавыскі · Воранаўскі · Гарадзенскі · Дзятлаўскі (1954—1962, з 1965) · Жалудоцкі (1944—1962) · Зэльвенскі (1944—1962, з 1966) · Іўеўскі (з 1954) · Казлоўшчынскі (1954—1960) · Карэліцкі (1954—1962, з 1965) · Лідзкі · Любчанскі (1954—1956) · Мастоўскі (1944—1962, з 1965) · Мірскі (1954—1956) · Наваградзкі (з 1954) · Поразаўскі (1944—1960) · Радунскі (1944—1962) · Ружанскі (1944—1954) · Скідальскі (1944—1962) · Слонімскі (з 1954) · Смаргонскі (з 1960) · Сапоцкінскі (1944—1959) · Сьвіслацкі · Шчучынскі
Цэнтры раёнаў
Атрымана з «http://be-x-old.wikipedia.org/w/index.php?title=Дзятлаўскі_раён&oldid=1263011»
Асабістыя прылады
Прасторы назваў

Варыянты
Дзеяньні
Навігацыя
Удзел
Інструмэнты
На іншых мовах