Ашмянскі раён
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
| Адміністрацыйная адзінка | |
| Ашмянскі раён | |
| Сьцяг | Герб |
| Агульныя зьвесткі | |
| Краіна | Беларусь |
| Уваходзіць у | Гарадзенская вобласьць |
| Адміністрацыйны цэнтар | Ашмяны |
| Дата ўтварэньня | 15 студзеня 1940 |
| Насельніцтва (2006) | 34,1 тыс. |
| Шчыльнасьць | 32 чал./км² |
| Плошча | 1,2 тыс. км² |
| Месцазнаходжаньне Ашмянскага раёну: | |
| Мэдыя-зьвесткі | |
| Часавы пас | UTC +2 |
| Тэлефонны код | +375-15-93 |
| Паштовыя індэксы | 231 1хх |
| Афіцыйны сайт | |
Ашмя́нскі раё́н - адміністрацыйная адзінка на паўночным усходзе Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Плошча раёну складае 1,2 тыс. км². Насельніцтва - 34,1 тыс. чалавек (2006). Адміністрацыйны цэнтар - места Ашмяны.
Зьмест |
[рэдагаваць] Геаграфічнае становішча
Ашмянскі раён знаходзіцца на паўночным ўсходзе Гарадзенскае вобласьці, мяжуе з Астравецкім, Іўеўскім і Смаргонскім раёнамі Гарадзенскае вобласьці, з Валожынскім раёнам Менскае вобласьці, а таксама зь Летувай.
[рэдагаваць] Рэльеф і карысныя выкапні
Раён разьмешчаны ў межах Ашмянскага ўзвышша, пераважаюць вышыні 220—250 м, максымальная — 311 м (каля в. Цюпішкі).
Карысныя выкапні: торф, гліны, пяшчана-жвірысты матэрыял.
[рэдагаваць] Клімат і расьліннасьць
Клімат умерана кантынэнтальны. Сярэдняя тэмпэратура студзеня -6,6 °С, ліпеня 17,1 °С. Сярэднярочная колькасьць ападкаў складае 605 мм. Працягласьць вэгетацыйнага пэрыяду 190 дзён.
Лясы пераважаюць іглічныя, сустракаюцца драбналістыя (бяроза, асіна, алешына). Лясы займаюць 34,5% тэрыторыі раёну. Глебы пераважаюць дзярнова-падзолістыя, дзярнова-падзолістыя забалочаныя. Агульная плошча балатоў 7,3 тыс. га.
[рэдагаваць] Гідраграфія
Асноўныя рэкі - Ашмянка, Гальшанка, Клява.
[рэдагаваць] Насельніцтва
Насельніцтва раёну на 2006 год складала 34,1 тыс. чалавек, у тым ліку 19,5 тыс. вясковага і 14,6 тыс гарадзкога насельніцтва.
[рэдагаваць] Гаспадарчая дзейнасьць
Агульная плошча сельскагаспадарчых земляў складае 65,7 тыс. га, зь іх асушаных 8,4 тыс. га. Асноўныя галіны сельскай гаспадаркі: мяса-малочная жывёлагадоўля, сьвінагадоўля, вырошчваньне льну. Пасевы збожжавых, кармавых культураў, бульбы, рапсу, гародніны.
Прадпрыемствы: харчовая (сыраробная, крухмальная, мясная, малочная – вытворчасьць сухога абястлушчанага малака) прамысловасьць, мэталаапрацоўка (дакладнае ліцьцё, інструмэнтальная вытворчасьць), прыладабудаўніцтва (радыётэхніка), лёгкая (ільновалакно, абутковая), камбікармавая і дражджавая, вытворчасьць будаўнічых матэрыялаў, торфапрадпрыемствы.
Па тэрыторыі раёну праходзіць чыгуначная галіна Менск — Вільня і аўтадарогі Менск — Вільня і Астравец — Горадня.
[рэдагаваць] Гісторыя
Створаны 15 студзеня 1940 году. Першапачаткова ўваходзіў у склад Вялейскай вобласьці. 20 лістапада 1960 уключаны ў склад Гарадзенскай вобласьці.
[рэдагаваць] Выбітныя асобы
- Вінцук Адважны (1890 — 1978) — каталіцкі сьвятар усходняга абраду, паэт, публіцыст.
- Антоні Эдвард Адынец (1804 — 1885) — паэт, перакладчык
- Андрэй Зязюля (1878 — 1921) — беларускі паэт
- Зыгмунд Мінейка (1840 — 1925) — кіраўнік паўстаньня 1863-1864 рр. у Ашмянскім павеце, археоляг і мэмуарыст
- Чэслаў Янкоўскі (1857 — 1929) — польскі паэт, крытык, публіцыст, гісторык-краязнавец.
[рэдагаваць] Інфармацыя для турыстаў
Найбольш цікавым пунктам раёну з турыстычнага пункту гледжаньня зьяўляецца Гальшанскі замак. Акрамя таго ўвагу могуць прыцягнуць касьцёлы з кляштаровымі карпусамі ў вёсках Баруны і Гальшаны, а таксама магіла Францішка Багушэвіча ў тых жа Жупранах. Акрамя гэтага, захаваліся: Сьвята-Георгіеўская царква ў в. Гальшаны, царква у в. Гароднікі, касьцёл сьвятых апосталаў Пятра і Паўла ў в. Граўжышкі, касьцёл сьвятых апосталаў Пятра і Паўла ў в. Жупраны, сядзіба ў в. Міхайлаўшчына, касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і будынак друкарні у в. Мураваная Ашмянка.
У вёсцы Тупішкі знаходзіцца пункт Дугі Струвэ, якая ўваходзіць у сьпіс Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКА, як частка аб'екту № 1187.
[рэдагаваць] Насельныя пункты
Гарады: Ашмяны
Буйныя вёскі: Баруны, Гальшаны, Граўжышкі, Гродзі, Жупраны, Мураваная Ашмянка, Цудзенішкі.
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
- Сайт Ашмянскага райвыканкаму
- Здымкі на Radzima.org
- Інфармацыя на старонцы Гарадзенскага аблвыканкаму
|
Гарадзенская вобласьць |
||
|---|---|---|
| Раёны | Астравецкі • Ашмянскі • Бераставіцкі • Ваўкавыскі • Воранаўскі • Гарадзенскі • Зьдзецельскі (Дзятлаўскі) • Зэльвенскі • Іўеўскі • Карэліцкі • Лідзкі • Мастоўскі • Наваградзкі • Слонімскі • Смаргонскі • Сьвіслацкі • Шчучынскі | |
| Гарады абласнога значэньня | Ваўкавыск • Гародня • Ліда • Наваградак • Слонім • Смаргонь | |

