Ашмянскі раён

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Адміністрацыйная адзінка
Ашмянскі раён

Сьцяг	Герб
Агульныя зьвесткі
Краіна	Беларусь
Уваходзіць у	Гарадзенская вобласьць
Адміністрацыйны цэнтар	Ашмяны
Дата ўтварэньня	15 студзеня 1940
Насельніцтва (2006)	34,1 тыс.
Шчыльнасьць	32 чал./км²
Плошча	1,2 тыс. км²
Месцазнаходжаньне Ашмянскага раёну:

Мэдыя-зьвесткі
Часавы пас	UTC +2
Тэлефонны код	+375-15-93
Паштовыя індэксы	231 1хх
Афіцыйны сайт
Дадатковыя мультымэдыйныя матэрыялы

Ашмя́нскі раё́н - адміністрацыйная адзінка на паўночным усходзе Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Плошча раёну складае 1,2 тыс. км². Насельніцтва - 34,1 тыс. чалавек (2006). Адміністрацыйны цэнтар - места Ашмяны.

[рэдагаваць] Геаграфічнае становішча

Ашмянскі раён знаходзіцца на паўночным ўсходзе Гарадзенскае вобласьці, мяжуе з Астравецкім, Іўеўскім і Смаргонскім раёнамі Гарадзенскае вобласьці, з Валожынскім раёнам Менскае вобласьці, а таксама зь Летувай.

[рэдагаваць] Рэльеф і карысныя выкапні

Раён разьмешчаны ў межах Ашмянскага ўзвышша, пераважаюць вышыні 220—250 м, максымальная — 311 м (каля в. Цюпішкі).

Карысныя выкапні: торф, гліны, пяшчана-жвірысты матэрыял.

[рэдагаваць] Клімат і расьліннасьць

Клімат умерана кантынэнтальны. Сярэдняя тэмпэратура студзеня -6,6 °С, ліпеня 17,1 °С. Сярэднярочная колькасьць ападкаў складае 605 мм. Працягласьць вэгетацыйнага пэрыяду 190 дзён.

Лясы пераважаюць іглічныя, сустракаюцца драбналістыя (бяроза, асіна, алешына). Лясы займаюць 34,5% тэрыторыі раёну. Глебы пераважаюць дзярнова-падзолістыя, дзярнова-падзолістыя забалочаныя. Агульная плошча балатоў 7,3 тыс. га.

[рэдагаваць] Гідраграфія

Асноўныя рэкі - Ашмянка, Гальшанка, Клява.

[рэдагаваць] Насельніцтва

Насельніцтва раёну на 2006 год складала 34,1 тыс. чалавек, у тым ліку 19,5 тыс. вясковага і 14,6 тыс гарадзкога насельніцтва.

[рэдагаваць] Гаспадарчая дзейнасьць

Агульная плошча сельскагаспадарчых земляў складае 65,7 тыс. га, зь іх асушаных 8,4 тыс. га. Асноўныя галіны сельскай гаспадаркі: мяса-малочная жывёлагадоўля, сьвінагадоўля, вырошчваньне льну. Пасевы збожжавых, кармавых культураў, бульбы, рапсу, гародніны.

Прадпрыемствы: харчовая (сыраробная, крухмальная, мясная, малочная – вытворчасьць сухога абястлушчанага малака) прамысловасьць, мэталаапрацоўка (дакладнае ліцьцё, інструмэнтальная вытворчасьць), прыладабудаўніцтва (радыётэхніка), лёгкая (ільновалакно, абутковая), камбікармавая і дражджавая, вытворчасьць будаўнічых матэрыялаў, торфапрадпрыемствы.

Па тэрыторыі раёну праходзіць чыгуначная галіна Менск — Вільня і аўтадарогі Менск — Вільня і Астравец — Горадня.

[рэдагаваць] Гісторыя

Створаны 15 студзеня 1940 году. Першапачаткова ўваходзіў у склад Вялейскай вобласьці. 20 лістапада 1960 уключаны ў склад Гарадзенскай вобласьці.

[рэдагаваць] Выбітныя асобы

Вінцук Адважны (1890 — 1978) — каталіцкі сьвятар усходняга абраду, паэт, публіцыст.
Антоні Эдвард Адынец (1804 — 1885) — паэт, перакладчык
Андрэй Зязюля (1878 — 1921) — беларускі паэт
Зыгмунд Мінейка (1840 — 1925) — кіраўнік паўстаньня 1863-1864 рр. у Ашмянскім павеце, археоляг і мэмуарыст
Чэслаў Янкоўскі (1857 — 1929) — польскі паэт, крытык, публіцыст, гісторык-краязнавец.

[рэдагаваць] Інфармацыя для турыстаў

Найбольш цікавым пунктам раёну з турыстычнага пункту гледжаньня зьяўляецца Гальшанскі замак. Акрамя таго ўвагу могуць прыцягнуць касьцёлы з кляштаровымі карпусамі ў вёсках Баруны і Гальшаны, а таксама магіла Францішка Багушэвіча ў тых жа Жупранах. Акрамя гэтага, захаваліся: Сьвята-Георгіеўская царква ў в. Гальшаны, царква у в. Гароднікі, касьцёл сьвятых апосталаў Пятра і Паўла ў в. Граўжышкі, касьцёл сьвятых апосталаў Пятра і Паўла ў в. Жупраны, сядзіба ў в. Міхайлаўшчына, касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і будынак друкарні у в. Мураваная Ашмянка.

У вёсцы Тупішкі знаходзіцца пункт Дугі Струвэ, якая ўваходзіць у сьпіс Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКА, як частка аб'екту № 1187.

[рэдагаваць] Насельныя пункты

Гарады: Ашмяны

Буйныя вёскі: Баруны, Гальшаны, Граўжышкі, Гродзі, Жупраны, Мураваная Ашмянка, Цудзенішкі.

[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

п • а • р Гарадзенская вобласьць
Раёны	Астравецкі • Ашмянскі • Бераставіцкі • Ваўкавыскі • Воранаўскі • Гарадзенскі • Зьдзецельскі (Дзятлаўскі) • Зэльвенскі • Іўеўскі • Карэліцкі • Лідзкі • Мастоўскі • Наваградзкі • Слонімскі • Смаргонскі • Сьвіслацкі • Шчучынскі
Гарады абласнога значэньня	Ваўкавыск • Гародня • Ліда • Наваградак • Слонім • Смаргонь