Нясьвіскі раён

Адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка
Нясьвіскі раён (Нясвіжскі раён)
Краіна	Беларусь
Уваходзіць у	Менская вобласьць
Адміністрацыйны цэнтар	Нясьвіж
Дата ўтварэньня	15 студзеня 1940
Насельніцтва (2009)	41 618
Шчыльнасьць	48,33 чал./км²
Плошча	862,75 км²
Месцазнаходжаньне Нясьвіскага раёну
Мэдыя-зьвесткі
Часавы пас	UTC +2
Тэлефонны код	+375-17-70
Паштовыя індэксы	222 6хх
Афіцыйны сайт
Дадатковыя мультымэдыйныя матэрыялы

Нясьві́скі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Менскай вобласьці Беларусі. Плошча раёну складае 0,9 тыс. км². Насельніцтва — 43,5 тыс. чалавек (2006). Адміністрацыйны цэнтар — места Нясьвіж.

Геаграфічнае становішча

Мяжуе з Клецкім, Капыльскім, Стаўпецкім раёнамі Менскай вобласьці, Карэліцкім раёнам Гарадзенскай вобласьці, Баранавіцкім і Ляхавіцкім раёнамі Берасьцейскай вобласьці.

Працягласьць з поўначы на поўдзень складае 25 км, з захаду на ўсход — 38 км.

Рэльеф і карысныя выкапні

Паўночная частка раёну разьмяшчаецца ў межах Стаўпецкай раўніны, паўднёвая — на Капыльскай градзе. Пераважаюць вышыні 180—200 м, максымальная 230 м на поўдзень ад Нясьвіжу.

Клімат і расьліннасьць

Клімат умерана кантынэнтальны. Сярэдняя тэмпэратура студзеня −6,4 °C, ліпеня 17,8 °C. Сярэдняя колькасьць ападкаў складае 630 мм Вэгетацыйны пэрыяд — 195 дзён.

Лясы (12% тэрыторыі раёну) пераважна хваёвыя, яловыя, бярозавыя.

Гідраграфія

Найбуйнейшыя рэкі — Вуша і Тур’я (басэйн Нёману), Лань з Цапрай (басэйн Прыпяці).

Гаспадарчая дзейнасьць

Сельская гаспадарка спэцыялізуецца на мяса-малочнай жывёлагадоўлі, сьвінагадоўлі, вырошчваньні буракоў. Разьвіта птушкагадоўля. Пасевы зерневых і кармавых культураў, бульбы, ільну. Рыбная гаспадарка «Альба».

Прадпрыемствы харчовай, паліўнай (тарфяны), швацкай, тэкстыльнай, па першаснай апрацоўцы льну, мэблевай прамысловасьці.

Па тэрыторыі раёну праходзяць чыгунка і аўтамабільная дарога Менск — Берасьце, аўтамабільныя дарогі Баранавічы — Асіповічы, Нясьвіж — Наваградак, Нясьвіж — Клецак.

Турыстычная інфармацыя

Захаваліся помнікі архітэктуры: касьцёл (1773) і сядзіба (канец ХVIII — пачатак XIX ст.) у в. Вялікая Ліпа, Сьвята-Крыжаўзьвіжанская царква (1915) у в. Вялікая Лысіца, Спаса-Праабражэнская царква (1808) у м.-ку Гарадзея, сядзібны будынак (XIX ст.) у в. Заазер'е, сядзібна-паркавы комплекс (2-я палова XVIII — пачатак XIX ст.) у в. Завушша, Сьвята-Дабравешчанская царква (канец XIX ст.) у в. Кунаса, Сьвята-Пакроўская царква (1842) у в. Лань, Сьвята-Мікалаеўская царква (XIX ст.) у в. Мацылеўшчына, сядзібны будынак (сярэдзіна XIX ст.) у в. Новы Сноў, палацава-замкавы комплекс князёў Радзівілаў (XVI—XVIII стст.), Ратуша (XVI ст.), Слуцкая Брама (XVI ст.), Фарны касьцёл (XVI ст.), кляштары бэнэдыктынак (XVIІ ст.) і бэрнардынцаў (XVIІ ст.), Дом на Рынку (XVIІІ ст.) ў месьце Нясьвіж, Сьвята-Георгіеўская царква (1834) у в. Астраўкі, касьцёл (XIX ст.) у в. Салтанаўшчына, касьцёл (XVIІІ ст.) і Казьма-Даміянаўская царква (XVIІІ ст.), палацава-паркавы ансамбль (пач. XIХ ст.) у в. Сноў.

Вядомыя асобы

• Уладзімер Жылка (1900—1933) — беларускі паэт.
• Вера Касмовіч (нар. 1928) — удзельніца пасьляваеннага антысавецкага падпольнага руху.
• Аляксандар Незабытоўскі (1819—1849) — беларускі і польскі пісьменьнік.
• Аляксандар Надсан (Аляксандар Бочка; нар. 1926) — беларускі грэка-каталіцкі сьвятар.

Літаратура

• Несвижский район // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн., 2007.— 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9.

Вонкавыя спасылкі

•  Нясьвіскі раён — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
• Нясьвіскі раён на Radzima.org
• Нясьвіскі раён ^(рас.) на «Глёбусе Беларусі»
• Інфармацыя на старонцы Менскага аблвыканкаму
• Нясьвіскі райвыканкам