Сьветлагорск (Гомельская вобласьць)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Сьветлагорск
Увечары ля фантану
Увечары ля фантану
Coat of Arms of Svietłahorsk, Belarus.png Flag of Svietlahorsk, Belarus.png
Герб Сьветлагорску Сьцяг Сьветлагорску
Першыя згадкі: 1560
Горад з: 1961
Былыя назвы: Шацілавічы, Шацілкі
Краіна: Беларусь
Вобласьць: Гомельская
Раён: Сьветлагорскі
Плошча: 25 км²
Вышыня: 131 м н. у. м.
Насельніцтва (2009)
колькасьць: 69 995 чал.[1]
шчыльнасьць: 2799,8 чал./км²
Часавы пас: UTC+3
Тэлефонны код: +375 2342
Паштовы індэкс: 24743х[2]
Нумарны знак: 3
Геаграфічныя каардынаты: 52°38′ пн. ш. 29°44′ у. д. / 52.633° пн. ш. 29.733° у. д. / 52.633; 29.733Каардынаты: 52°38′ пн. ш. 29°44′ у. д. / 52.633° пн. ш. 29.733° у. д. / 52.633; 29.733
Сьветлагорск на мапе Беларусі ±
Сьветлагорск
Сьветлагорск
Сьветлагорск
Сьветлагорск
Сьветлагорск
Сьветлагорск
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы
svetlogorsk.by(рас.)

Сьветлаго́рск, Шаці́лкі — горад раённага падпарадкаваньня ў Гомельскай вобласьці Беларусі, адміністрацыйны цэнтар Сьветлагорскага раёну. Да 1961 годугарадзкі пасёлак.

Геаграфічныя звесткі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Знаходзіцца на раўніне Гомельскае Палесьсе, сярэдняя тэмпература паветра студзеня −6,6 ºС, ліпеня 18,4 ºС, ападкаў 602 мм/год. Прыстань на р. Бярэзіна. За 90 км на захад ад Гомелю; на аўтамабільнай дарозе ПарычыРэчыца, адлегласць да Гомелю па аўтадарозе — 113 км (праз г. Рэчыцу)[3]. Вузел аўтамабільных дарог на Бабруйск, Жлобін, Гомель, Калінкавічы. Чыгуначная станцыя на лініі Жлобін — Калінкавічы.

Назва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Цяперашнюю назву Сьветлагорск атрымаў у 1961 г. пры пераўтварэньні гарадзкога пасёлку Шацілкі ў горад; яна зьвязаная з пабудовай электрастанцыі (цяпер — цеплаэлектрацэнтраль), якая выпрацоўвае сьвятло, што з сымбалічнай вяршыні (гары) асьвятляе краіну.

Гістарычная назва паселішча Шацілавічы[4] (Шацілкі), імаверна, паходзіць ад беларускага слова «шаць» — добрае, прыгожае месца, у слоўніку расейскай мовы Ул. Даля — «гара сярэдняй велічыні».

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ад узьнікненьня да 1918 году[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Паводле археалагічных раскопак, паселішча на месцы сучаснага гораду існавала з 67 ст. З 13 ст., згодна з археалягічнымі зьвесткамі, паселішча існуе непарыўна[5]. У 810 ст. гэтая мясцовасьць знаходзілася ў землях плямён дрыгавічоў, у якіх склалася Тураўскае княства (вядомае з 980 г.). У 12 ст. Тураўская зямля была падзелена на ўдзелы, і ў ніжнім цячэньні р. Бярэзіны ўзьнікла Сьвіслацкае княства. У сярэдзіне 14 ст. яно ўвайшло ў Вялікае Княства Літоўскае, Рускае і Жамойцкае (ВКЛ).

Прывілей Жыгімонта ІІ Аўгуста на Шацілінскі Востраў

Паводле пісьмовых крыніцаў, населены пункт вядомы з 15 ліпеня 1560 году як вёска ў Вялікім Княстве Літоўскім, у якой быў маёнтак Шацілінскі Востраў[6]. Як сьведчыць прывілей вялікага князя літоўскага і караля польскага Жыгімонта ІІ Аўгуста, выдадзены ў Варшаве, маёнтак (па-польску: Ostrow Szatylinski, Востраў Шатылінскі) пасьля папярэдняга ўладальніка Рамана Шацілы перадаваўся зямяніну Ждану Манкевічу за выкананьне вайсковай службы[7]. У 1566 годзе паселішча ўвайшло ў створаны Рэчыцкі павет Менскага ваяводзтва.

З 1 ліпеня 1569 году ў выніку аб’яднаньня ВКЛ і Польскага каралеўства — у Рэчы Паспалітай. 25 лютага 1576 году Ждан Манкевіч згадваецца ў лісьце караля і вялікага князя Стэфана Баторыя пра тое, што шляхта Рэчыцкага павету павінна несьці службу ў замку г. Чачэрску, і не прыцягвацца да іншых павіннасьцяў[8].

У 1634 годзе шляхціч Пётар Сулятыцкі падараваў дзялянку зямлі езуітам, якія збудавалі тут каля 1650 году драўляны касьцёл, утрымлівалі місіянэрскі пункт[4]. У 1639 годзе сяло Шацілавічы — у так званым Парыцкім двары Бабруйскага староства Рэчыцкага павету, мае 17 сялянскіх двароў (у вопіс ня ўносіліся шляхецкія двары)[9]. У вопісу 1684 году ў Шацілавічах шляхецкі двор Манкевічаў і 3 сялянскія двары[10].

У 1744 г. у сьпісе каталіцкіх парафіяў маюцца Шацілкі, у Карпілавіцкай парафіі Бабруйскага дэканату Віленскай дыяцэзіі[11]. У 1766 г. у Шацілках згадваецца мытны страж, які адносіўся да Глускай галоўнай мытнай каморы[12].

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Парыцкай воласьці Бабруйскага павету Менскай губэрні17951796 гг. называлася Менскім намесьніцтвам). У 1795 годзе згадваюцца вёска і ваколіца Шацілкі, у якіх разам было 30 двароў[13]. У 1800 г. у Шацілках 20 шляхецкіх і 3 сялянскія двары, дарослае насельніцтва складала 88 мужчын і 102 жанчыны. Праваслаўны прыход адносіўся да Сьвята-Петра-Паўлаўскага храма ў в. Чыркавічы (1879 г.)[14]. У 1890 — 49 двароў, прыстань[15].

Чыгуначны вакзал

У пачатку XX ст. Шацілкі вядомы як ваколіца (680 жыхароў, 70 двароў) і маёнтак (33 жыхары, 1 двор). У 1915 годзе побач праведзена чыгунка і ўтворана станцыя Шацілкі[16]. У 1916 г. у Шацілках згадваецца аднакласнае народнае вучылішча[17]. Паводле перапісу 1917 году, у ваколіцы Шацілкі 685 жыхароў, у маёнтку — 6, на чыгуначнай станцыі — 66 жыхароў, 13 двароў.

З 1918 г. да нашага часу[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

З 25 сакавіка 1918 году Шацілкі — у абвешчанай Беларускай Народнай Рэспубліцы; з 1 студзеня 1919 — у Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспубліцы, з 27 лютага 1919 — у Літоўска-Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспубліцы. Падчас савецка-польскай вайны 1919—1921 гг. занятыя польскімі войскамі з 6 сакавіка па 9 ліпеня 1920 года[18]. З 31 ліпеня 1920 — зноў у адноўленай БССР, якая ўваходзіла з 30 сьнежня 1922 да 26 сьнежня 1991 ў СССР, з 19 верасьня 1991 — Рэспубліка Беларусь.

У 1921 г. Менская губэрня была скасавана, а яе паветы (у тым ліку Бабруйскі) сталі ўваходзіць непасрэдна ў БССР. 20 жніўня 1924 года воласьці (у тым ліку Парыцкая) і паветы скасаваны. З гэтага дня мястэчка Шацілкі — цэнтар сельскага Савету (да 1960 г.) ва ўтвораным Парыцкім раёне[19], які ўваходзіў у Бабруйскую акругу (існавала да 26 ліпеня 1930 году), а затым: ад 20 лютага 1938 году — у Палескай, з 20 красавіка 1944 — у Бабруйскай, з 8 студзеня 1954 — у Гомельскай вобласьці. Чыгуначная станцыя Шацілкі была ўключана ў Чыркавіцкі сельсавет Парыцкага раёну.

У 1924 годзе ў Шацілках адчынена пачатковая школа з габрэйскай мовай навучаньня (65 вучняў, цяпер — школа № 2). У 1926 годзе дзейнічалі 2 воўначоскі, паравы млын, крупарушка. У 20 — 30-я гады Шацілкі — адзін з цэнтраў лесасплаву на р. Бярэзіне. У 19291932 гадох на базе кузьні створана суднабудаўнічая арцель, якая затым пераўтворана ў верф (зараз — завод зборнага жалезабэтону). 27 верасьня 1938 г. мястэчкі як тып населеных пунктаў былі скасаваныя, і м. Шацілкі аднесена да вёсак. У час Вялікай Айчыннай вайны Шацілкі пакінуты савецкімі войскамі 7 жніўня 1941 г., акупаваны нямецка-фашысцкімі войскамі да 27 лістапада 1943 г., на суднаверфі і чыгуначнай станцыі дзейнічалі антыфашысцкія падпольныя групы.

У 19541958 гадох у Шацілках пабудавана Васілевіцкая ДРЭС[20] (цяпер — Светлагорская ЦЭЦ). 30 сьнежня 1956 г. вёска Шацілкі пераўтворана ў гарадзкі пасёлак[21], з 9 чэрвеня 1960 — цэнтар Парыцкага раёну. 29 ліпеня 1961 г. гар. п. Шацілкі пераўтвораны ў горад Сьветлагорск, а Парыцкі раён перайменаваны ў Сьветлагорскі[22]. З 7 сакавіка 1963 па 4 студзеня 2002 г. горад меў абласное падпарадкаваньне.

Паселішчы, уключаныя ў в. Шацілкі (г. Сьветлагорск)
Год Назва Зь якога сельсавету Спосаб уключэньня
1939 пасёлак Арэхаўка Чыркавіцкі Сьсяленьне
1939 хутар Зайванеў Чыркавіцкі Сьсяленьне
1930-я гг. пас. Краснае Знамя няма звестак Далучэньне
няма звестак пас. Прабуджэньне Шацілкаўскі Далучэньне
1966 чыгуначная станцыя Шацілкі Чыркавіцкі Далучэньне[23]
1975 в. Сьветач (да 1964 Какаль, гіст. Какель) Чыркавіцкі Далучэньне[24]

Насельніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Адукацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У горадзе: 11 агульнаадукацыйных школ, гімназія (былая школа № 7), міжшкольны навучальна-вытворчы камбінат; вечаровая сярэдняя школа. Дзейнічаюць цэнтар карэкцыйнага разьвіцьця; дом дзіцячай і юнацкай творчасьці, цэнтар пазашкольнай працы, міжшкольны экалягічны цэнтар; 3 дзіцяча-юнацкія спартовыя школы (1 зь іх — алімпійскага рэзэрву); дзіцячая музычная школа, дзіцячая школа мастацтваў. Маецца аўтамабільная школа. Працуюць 2 прафэсыйна-тэхнічныя навучальныя ўстановы; індустрыяльны каледж.

Культура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У месьце дзейнічаюць дом дзіцячай творчасьці, дамы культуры, 8 бібліятэк. Створаны музэй гісторыі места, мастацкая галерэя імя Г. Пранішнікава. У Сьветлагорску былі запачаткаваны наступныя рок-гурты Органы сну (1996), Relikt (2001).

Мэдыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Выдаюцца газэты «Ранак-плюс», «Сьветлагорскія навіны», «Светлогорский бизнес».

Спорт[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У горадзе ёсьць дзьве спартовыя школы (ДЮСШ1, ДЮСШ «Алімп»).

ДЮСШ1 мае наступныя аддзелы:

  • грэка-рымскае барацьбы
  • тхэквандо
  • боксу
  • баскетболу
  • плаваньня

ДЮСШ «Алімп» спэцыялізуецца на лёгкай атлетыцы.

У Сьветлагорску маюцца наступныя спартовыя збудаваньні і пляцоўкі:

  • стадыёны (3)
  • лёгкаатлетычны манэж (1)
  • спартовыя залі (49)
  • плавальныя басэйны (1)
  • міні-басэйны ў дзіцячых садох (10)
  • іншыя залі і пляцоўкі (школьныя спартовыя залі і г. д.) (202)

Забудова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Чыгунка, аўтамагістралі і лясныя масівы дзеляць места на 3 плянавальныя раёны: паўночны і паўднёвы, забудаваныя шматпавярховымі дамамі, і заходні з забудовай сядзібнага тыпу. У цэнтры 2-3- і 5—9-павярховыя будынкі. Яго галоўнай вышыннай дамінантай зьяўляецца 16-павярховы жылы дом. Створаныя 7 мікрараёнаў.

Прамысловасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прамысловы краявід Сьветлагорску

Сярод прамысловых прадпрыемстваў — вытворчае аб’яднаньне «Хімвалакно», цэлюлёзна-кардонны камбінат (ЦКК), цеплаэлектрацэнтраль, завод жалезабэтонных вырабаў і канструкцыяў, завод жалезабэтонных вырабаў будаўнічага трэсту, завод зборнага жалезабэтону, упраўленьне буравых работ, фабрыка мастацкіх вырабаў, друкарня, хлебазавод.

Транспарт[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Праз горад праходзіць чыгуначная магістраль Санкт-Пецярбург — Кішынёў, ёсьць чыгуначны вакзал, аўтобусная станцыя.

Працуе гарадзкі аўтобусны парк № 5, аўтобусы якога ходзяць па 17 гарадзкіх маршрутах, а таксама маршрутныя і легкавыя таксі.

У горадзе — грузавая прыстань (Бабруйскага рачнога порта).

Турыстычная інфармацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Камень з крыжом, музэй м. Сьветлагорск

У Сьветлагорску працуюць музэй гісторыі гораду, дом рамёстваў (дэкаратыўна-прыкладное мастацтва), карцінная галерэя «Традыцыя» імя Германа Пранішнікава.

Дзейнічаюць 2 праваслаўныя царквы, каталіцкі касьцёл, новаапостальская царква.

Помнікі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • помнік-звон воінам, якія загінулі пры вызваленьні Шацілак ад нацысцкіх акупантаў (усталяваны ў 2005 г. на месцы ранейшага помніка);
  • Алея герояў — помнікі воінам, якія атрымалі званьні Герояў пры вызваленьні раёна ад нацысцкіх акупантаў;
  • помнік землякам, якія загінулі ў розных войнах — на гарадзкой набярэжнай;
  • помнік Раману Шацілу — заснавальніку і першапасяленцу Шацілак (усталяваны ў 2006 г.)

Галерэя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вядомыя асобы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Раман Шаціла — першы жыхар Шацілак, які вядомы паводле пісьмовай крыніцы (1560 г.), меў у карыстаньні маёнтак Шацілінскі Востраў. У 2006 г. у цэнтры Сьветлагорску ўсталяваны помнік, правобразам якога зьяўляецца Р. Шаціла. Скульптура ўвасабляе ў сябе заснавальнікаў і першапасяленцаў Шацілак (першы ў Беларусі помнік заснавальнікам паселішча).

Ураджэнцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Жыхары[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы і заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б Перепись населения — 2009. Гомельская область(рас.) Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
  2. ^ http://zip.belpost.by/street/svetlogorsk-gomel
  3. ^ Гомельская область. Общегеографический атлас. — Мн., 2005. С. 1.
  4. ^ а б Шацілавічы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 754
  5. ^ Рассадин С. Е. О некоторых находках 2008 г. на Шатилинском Острове // Исследования по истории Восточной Европы: научный сборник. — Вып. 1. — Мн., 2008. — С. 234—236.
  6. ^ Маслюкоў Т. В. З гісторыі Шацілавічаў // Гомельшчына: старонкі мінулага. ІІ выпуск. Гомель, 1996. С. 23
  7. ^ Маслюкоў Т. В. Узнікненне Шацілак. Шацілы і Манкевічы — старажытныя шляхецкія роды Беларусі // Памяць: Светлагорск. Светлагорскі раён. У 2 кн. Кн. 1. Мн., 2000, с. 47—49.
  8. ^ Маслюкоў Т. Студэнт са Светлагорска выявіў невядомыя звесткі па гісторыі свайго горада // Светлагорск — рэгіянальны партал. 2008. 3 кастрычніка.
  9. ^ Кернажыцкі К. Аграрная рэформа ў Бабруйскім старостве і эканамічнае становішча яго насельніцтва з 17 да паловы 19 ст. Мн., 1931.
  10. ^ Рассадзін С. Я. Аб пісьмовых крыніцах пра гістарычныя пачаткі сучаснага Светлагорска
  11. ^ Diecezja Wilenska, 1744 // Suwalskie Towarzystwo Genealogiczne im. prof. J. Wisniewskiego. (пол.)
  12. ^ Доўнар А. Стан дарог і дарожных камунікацый Рэчыцкага павета (1765 — 1766 гг.) // Пятыя Міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Гомель, 2005, с. 220—225.
  13. ^ а б в Дулеба Г. І., Курыловіч Г. М. Светлагорск // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Светлагорска і Светлагорскага раёна. У 2-х кн.Кн. 2. — Мн., 2004. С. 741—742.
  14. ^ З апісання цэркваў Светлагоршчыны // Памяць: Светлагорск. Светлагорскі раён. У 2 кн. Кн. 1. Мн., 2000, с. 77—85.
  15. ^ Jelski A. Szaciłki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich(пол.). Tom XI: Sochaczew — Szlubowska Wola. — Warszawa, 1890. S. 755.
  16. ^ Киштымов А. Этапы железнодорожного строительства на Беларуси // Гістарычны альманах. Т. 7. 2002
  17. ^ Кароткая інфармацыя аб навучальных установах, якія існавалі на тэрыторыі Светлагорскага раёна // Памяць: Светлагорск. Светлагорскі раён. У 2 кн. Кн. 1. Мн., 2000, с. 112—113.
  18. ^ КРАЎЦОЎ, І. Я.; ХОМІЧ, А. М. У віхуры грамадзянскай вайны // Памяць: Светлагорск. Светлагорскі раён. У 2 кн. Кн. 1. Мн., 2000, с. 121—133.
  19. ^ Камінскі М. І., Пятросава А. Ю. Светлагорск // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. Мн., 1985, с. 334.
  20. ^ Назва па радовішчы торфу каля г. Васілевічы Рэчыцкага раёну.
  21. ^ Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 30 снежня 1956 г. «Аб пераўтварэнні вёскі Шацілкі Парыцкага раёна Гомельскай вобласці ў гарадскі пасёлак».
  22. ^ Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 29 ліпеня 1961 г. «Аб пераўтварэнні гарадскога пасёлка Шацілкі ў горад раённага падпарадкавання і перайменаванні Парыцкага раёна Гомельскай вобласці».
  23. ^ ДУЛЕБА, Г. І.; КУРЫЛОВІЧ, Г. М. Аб населеных пунктах, якія ўжо не існуюць ці перайменаваны // Памяць: Светлагорск. Светлагорскі раён. У 2-х кн. Кн. 2. Мн., 2003, с. 742—748.
  24. ^ ПРАЧ, С. Мінулае сяла Чырковічы // Агні камунізму. 1982. 15 чэрвеня. С. 3.
  25. ^ Хоміч А. М., Рабянок П. П. Светлагорск у рыштаваннях // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Светлагорска і Светлагорскага раёна. У 2-х кн.Кн. 2. — Мн., 2004.
  26. ^ Численность наличного населения городов и других поселений, районов, районных центров и крупных сельских населённых мест на 15 января 1959 года по республикам, краям и областям. Белорусская ССР.
  27. ^ Светлогорск // Краткая географическая энциклопедия. Т. 3. — М., 1962.
  28. ^ г. Светлогорск (Гомельская область) // Belarus.by
  29. ^ Светлогорск // Большая советская энциклопедия, 3-е изд.: в 30 т. / Гл. ред. А.М. Прохоров. — М.: Сов. энциклопедия, 1969—1978.
  30. ^ Светлогорск // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.
  31. ^ «Мой муж наіўным не быў. Ён разумеў, што творыцца ў краіне». Юрыю Захаранку сёння споўнілася б 60 гадоў.// "Наша ніва". - 2012. - 4 студзеня

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Светлагорска і Светлагорскага раёна. У 2-х кн.Кн. 1. — Мн., 2000.
  • Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Светлагорска і Светлагорскага раёна. У 2-х кн.Кн. 2. — Мн., 2004.
  • Светлагорск // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 2002. — 512 с.: іл. ISBN 985-11-0238-5 (т. 14), ISBN 985-11-0035-8. — С. 253—254.
  • Светлагорск // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 6. Кн. 1: Пузыны — Усая / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. ISBN 985-11-0214-8. — С. 257.
  • Лук’янаў П. Р. З гісторыі Светлагорска // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. 1979. № 3. С. 42—43.
  • Сцепук У., Савасценка Я. Светлагорск. — Мн., 1966.
  • Рассадзін С. Я., Міхальчанка А. М. Гербы і сцягі гарадоў і раёнаў Беларусі. — Мн., 2005.
  • Светлагорскі раён // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. — Мн., 1985. — С. 334—336.
  • Светлагорск // Нашы гарады: грамадска-палітычнае даведачнае выданне / У. А. Малішэўскі, П. М. Пабока. — Мн.: Народная асвета, 1991. — 303 с.: фота. — ISBN 5-341-00240-7.
  • Светлогорск // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол. Г. П. Пашков [и др.]; под общ. ред. И. И. Пирожника. — Мн., 2007.— 648 с. ISBN 978-985-11-0384-9.
  • Асташкевіч І. 50 заўтра ці 450 сёння? — або таямніцы жыцця маладога горада, які сталее на вачах // Звязда. 2010. 21 мая.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg  Сьветлагорск (Гомельская вобласьць)сховішча мультымэдыйных матэрыялаў