Тоґа
Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.
| République Togolaise Тагалезкая Рэспубліка |
|||||
|
|||||
| Нацыянальны дэвіз: "Travail, Liberté, Patrie" (Праца, свабода, радзіма) | |||||
 |
|||||
| Афіцыйная мова | француская | ||||
| Сталіца | Ломэ | ||||
| Найбуйнейшы горад | Ломэ | ||||
| Урад | рэспубліка Фор Гнасімбэ Комлан Малі |
||||
| Плошча - Агульная - Адсотак вады |
125-е месца ў сьвеце 56 785 км² 4,2 |
||||
| Насельніцтва - Агульнае (2005) - Шчыльнасьць |
102-е месца ў сьвеце 6 100 000 108/км² |
||||
| СУП - Агульны (2005) - на душу насельніцтва |
144 месца ў сьвеце 8,945 млрд.$ 1 700$ |
||||
| Валюта | Франк КФА (XOF) |
||||
| Часавы пас - улетку |
GMT (UTC+0) +0 (UTC+0) |
||||
| Незалежнасьць ад Францыі |
27 красавіка 1960 | ||||
| Дзяржаўны гімн | ««Salut à toi, pays de nos aïeux»» | ||||
| Аўтамабільны знак | RT | ||||
| Дамэн верхняга ўзроўню | .tg | ||||
| Тэлефонны код | +228 | ||||
 |
|||||
То́га, Тагале́зкая рэспубліка – дзяржава ў Заходняй Афрыцы, мае выхад да Атлянтычнага акіяна, мяжуе з Ганай, Бэнінам і Буркіна-Фасо.
Зьмест |
[рэдагаваць] Гісторыя
У 1884 годзе ў горадзе Тогавіль нямецкі вандроўнік Густаў Нахцігаль падпісаў пагадненьне з мясцовым уладаром Млапай ІІІ і усталяваў тут нямецкі пратэктарат.
Да 1918 года Тога была нямецкай калёніяй, якую потым забрала Францыя. У 1960 годзе краіна атрымала незалежнасьць. 5 лютага 2005 года памёр кіруючы 38 гадоў прэзыдэнт Гнасінбэ Эядэма. Уладу атрымаў яго сын Фор Гнасімбэ.
[рэдагаваць] Палітыка
Тога – гэта рэспубліка. Паводле канстытуцыі 1992 года кіраўніком дзяржавы зьяўляецца прэзыдэнт, які выбіраецца агульным галасаваньнем на пяцігадовы тэрмін. Заканадаўчая ўлада належыць аднапалатнаму парлямэнту (Народнаму Сходу), які складаецца з 81 дэпутата. Тэрмін іх паўнамоцтваў – пяць гадоў. Выканаўчая ўлада належыць ураду і прэм'ер-міністру, якія назначаюцца прэзыдэнтам.
[рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел
Тога дзеліцца на 5 абласьцей і сталіцу, яны, у сваю чаргу дзеляцца на 30 прэфэктур і адзін раён.
| Вобласьць | Цэнтар | Плошча, км² | Насельніцтва, чал. |
|---|---|---|---|
| Кара | Кара | 11 630 | 847 846 |
| Марыцімэ | Ломэ | 6 396 | 1 975 652 |
| Плато | Атакпаме | 16 975 | 1 464 152 |
| Саваны | Дапаён | 8 602 | 676 215 |
| Цэнтральная | Сакодэ | 13 182 | 563 467 |
[рэдагаваць] Геаграфія
Тога разьмяшчаецца ў Заходняй Афрыцы, на ўзьбярэжжы Гвінэйскай затокі. На ўсходзе мяжуе з Бэнінам, на захадзе з Ганай, на поўначы з Буркіна-Фасо. Большая частка паверхні краіны занятая гарамі і ўзвышшамі. Узьбярэжжа прадстаўлена нізінай, якая на поўнач паступова ўздымаецца. У паўднёва-заходняй частцы краіны знаходзяцца горы Тога. На ўзьбярэжжы Тога знаходзяцца шматлікія лагуны. Сярэдняя тэмпэратура складае ад 23°C да 32°C. Клімат трапічны. Расьліннасьць саванная.
[рэдагаваць] Эканоміка
Эканоміка краіны слаба разьвітая. Асновай эканомікі застаецца сельская гаспадарка, якая забясьпечвае 34% нацыянальнага прыбытку і дае працу 69% працаздольнага насельніцтва.
Урадлівая зямля займае 11,3% паверхні краіны, большасьць зь якіх распрацаваная. Асноўныя сельскагаспадарчыя культуры гэта: маніёка, язьмін, рыс, кукуруза, сонгра, проса. На экспарт вырошчваецца кава, бавоўна і зямляны арэх.
На тэрыторыі Тога знаходзяцца вельмі вялікія радовішчы фасфатаў. Іх здабыча складае 2,1 млн. тонаў у год. Ёсьць так сама і вапняк, мармур, соль. Электрычнасьць выпрацоўваецца з водных рэсурсаў. Прамысловасьць забясьпечвае толькі 20,4% нацыянальнага прыбытку. Складаецца толькі з некалькіх прадпрыемстваў лёгкай і будаўнічай прамысловасьці.
Транспартная сетка разьвітая вельмі слаба. Агульная даўжыня чыгункі складае 568 км. Даўжыня аўтамабільных дарогаў складае 7,9 тыс. км, зь якіх 2,5 тыс з цьвёрдым пакрыцьцём (у асноўным вакол Ломы).
[рэдагаваць] Дэмаграфія
Большасьць насельніцтва Тога гэта анімісты (51%), другой па веравызнаньню групай зьяўляюцца хрысьціяне (29%), астатнія 20% - мусульмане.
[рэдагаваць] Культура
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
