Башкартастан
| Адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка | |
| Башкартастан Республика Башкортостан Башҡортоста́н Респу́бликаһы |
|
| Герб | Сьцяг |
| Агульныя зьвесткі | |
| Краіна | Расея |
| Статус | Рэспубліка |
| Адміністрацыйны цэнтар | Уфа |
| Дата ўтварэньня | 23 сакавіка 1919 |
| Афіцыйныя мовы | расейская, башкірская |
| Насельніцтва (2005) | 4 063 409 |
| Плошча | 142 947 км² |
| Месцазнаходжаньне Башкартастану | |
| Мэдыя-зьвесткі | |
| Часавы пас | +5 |
| Код аўтам. нумароў | 02, 102 |
Рэспубліка Башкартастан (Башкартастан, Башкірыя, па-башкірску: Башҡортоста́н Респу́бликаһы) — суб’ект Расейскай Фэдэрацыі[1], уваходзіць у склад Прыволскай фэдэральнай акругі. Сталіца — горад Уфа.
Мяжуе зь Сьвярдлоўскай, Чалябінскай і Арэнбурскай абласьцямі, Пермскім краем, а таксама з рэспублікамі Татарстан і Ўдмуртыя.
Утвораная 23 сакавіка 1919 году.
Зьмест |
[рэдагаваць] Геаграфія
Башкартастан разьмешчаны на схілах Паўднёвага Ўрала і ў Прыўральлі.
[рэдагаваць] Гісторыя
[рэдагаваць] Насельніцтва
Паводле зьвестак Усерасейскага перапісу насельніцтва 2002 году, колькасьць насельніцтва Башкартастану складае 4 104 336 чалавек, зь іх 2 626 613 гарадзкіх месьцічаў, 1 447 723 вяскоўцаў. Мужчын — 1 923 233 чалавек, або 46,9% ад агульнай колькасці.
Найбуйнейшыя гарады — Уфа (сталіца, 1042,4 тыс. жыхароў), Сьцерлітамак (264,4 тыс. жыхароў), Салават (158,6 тыс. жыхароў), Нефцекамск (122,3 тыс. жыхароў), Акцябрскі (108,6 тыс. жыхароў).
Насельніцтва рэспублікі па дадзеных 2006 году складае 4063,4 тыс. чал. (4078,8 — 2005). Шчыльнасьць насельніцтва 28,4 чал./км² (2006, 2005), удзельная вага гарадзкога насельніцтва 59,6% (2006) (59,7% — 2005).
Этнічны склад насельніцтва: расейцы — 36,3%, башкіры — 29,3%, татары — 24,1%, чувашы — 2,9%, марыйцы — 2,6%, украінцы — 1,3%, мардва — 0,6%, удмурты — 0,6%, беларусы — 0,4%.
Усяго ў Башкартастане пражывае звыш за 100 нацыянальнасцяў. 96,4% насельніцтва валодае расейскай мовай. Башкірскай мовай валодае 25,8%, татарская — 34,0% насельніцтва.
| Год | Агулам | Башкіры | Расейцы | Татары | Чувашы | Марыйцы | Украінцы | Мардва | Удмурты | Беларусы |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1897 г. (на 9 лютага) | 199 1438 | |||||||||
| 1926 г. (на 17 сьнежня) | 266 5836 | 625 845 | 106 4707 | 621 121 | 84 886 | 79 298 | 76 710 | 49 813 | 23 256 | 18 281 |
| 1939 г. (на 17 студзеня) | 3 158 969 | 671 188 | 128 1347 | 777 230 | 106 892 | 90 163 | 92 289 | 57 826 | 25 103 | 23 761 |
| 1959 г. (на 15 сьнежня) | 3 336 289 | 737 711 | 1 418 147 | 768 566 | 109 970 | 93 902 | 83 594 | 43 582 | 25 388 | 20 792 |
| 1970 г. (на 15 сьнежня) | 3 814 926 | 892 248 | 1 546 304 | 944 505 | 126 638 | 109 638 | 76 005 | 40 745 | 27 918 | 17 985 |
| 1979 г. (на 17 сьнежня) | 3 844 280 | 935 880 | 1 547 893 | 940 436 | 122 344 | 106 793 | 75 571 | 35 900 | 25 906 | 17 393 |
| 1989 г. (на 12 сьнежня) | 3 943 113 | 863 808 | 1 548 291 | 1 120 702 | 118 509 | 105 768 | 74 990 | 31 923 | 23 696 | 17 038 |
| 2002 г. (на 9 кастрычніка) | 4 104 336 | 1 221 302 | 1 490 715 | 990 702 | 117 317 | 105 829 | 55 249 | 26 020 | 22 625 | 17 117 |
У рэспубліцы 54 адміністрацыйных раёны, 21 горад, 4674 паселішчы.
[рэдагаваць] Крыніцы
[рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі
Башкартастан — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
|
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Расеі |
||
|---|---|---|
| Рэспублікі: | ||
| Краі: |
Алтайскі · Забайкальскі · Камчацкі · Краснадарскі · Краснаярскі · Пермскі · Прыморскі · Стаўрапольскі · Хабараўскі
|
|
| Вобласьці: |
Амурская · Арлоўская · Архангельская · Арэнбурская · Астраханская · Белгародзкая · Бранская · Валагодзкая · Валгаградзкая · Варонеская · Іванаўская · Іркуцкая · Калінінградзкая · Калуская · Кастрамская · Кемераўская · Кіраўская · Курганская · Курская · Ленінградзкая · Ліпецкая · Магаданская · Маскоўская · Мурманская · Новасыбірская · Наўгародзкая · Ніжагародзкая · Омская · Пензенская · Пскоўская · Растоўская · Разанская · Самарская · Саратаўская · Сахалінская · Смаленская · Сьвярдлоўская · Тамбоўская · Томская · Тульская · Цьвярская · Цюменская · Уладзімерская · Ульянаўская · Чалябінская · Яраслаўская
|
|
| Гарады фэдэральнай значнасьці: | ||
| Аўтаномная вобласьць: | ||
| Аўтаномныя акругі: | ||
| Фэдэральныя акругі | ||
| Краіны і рэгіёны са значнай прысутнасьцю цюрскага этнаса | |
|---|---|
| Краіны | |
| Былыя дзяржавы | |
| Іншыя краіны, тэрыторыі і рэгіёны з пераважнай прысутнасьцю цюрскага этнасу або якія прызналі нейкую цюрскую мову афіцыйнай |
Іран: Паўднёвы Азэрбайджан, Занджан
Кіпр Кітай: Сінцзян-Уйгурскі аўтаномны раён Малдова: Гагаўзія Манголія: Баян-Улэгейскі аймак Расея: Рэспубліка Алтай · Башкартастан · Дагестан · Кабардына-Балкарыя · Карачаева-Чаркесія · Саха (Якутыя) · Татарстан · Тыва · Хакасія · Чувашыя Украіна: Крым |