Клайпеда
| Клайпеда | |||||
| Klaipėda | |||||
 |
|||||
|
|||||
| Першыя згадкі: | 1252 | ||||
| Горад з: | 1254 | ||||
| Павет: | Клайпедзкі | ||||
| Раён: | Клайпедзкі гарадзкі | ||||
| Насельніцтва: | 185 899 | ||||
| Часавы пас: • летні час: |
UTC+2 UTC+3 |
||||
| Геаграфічныя каардынаты: | 55°42′ пн. ш. 21°8′ у. д. / 55.7° пн. ш. 21.133° у. д.Каардынаты: 55°42′ пн. ш. 21°8′ у. д. / 55.7° пн. ш. 21.133° у. д. | ||||
|
Клайпеда на мапе Летувы
 Клайпеда
|
|||||
 Галерэя здымкаў у Wikimedia Commons |
|||||
| www.klaipeda.lt | |||||
Кла́йпеда (па-летувіску: Klaipėda, па-нямецку: Memel, мянушка: Uostamiestis — «партовы горад») — трэці па велічыні горад Летувы пасьля Вільні і Коўна, знаходзіцца на ўзьбярэжжы Балтыйскага мора ў Куршскай затоцы. Зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам Клайпедзкага павету і Клайпедзкага гарадзкога раёну. Горад зьяўляецца найбуйнейшым незамярзаючым портам Летувы і адным з найбуйнейшых у Балтыйскім моры.
Клайпеда і прылягаючыя землі маюць асобную ад Летувы гісторыю. Да 1923 году Клайпеда належала Нямеччыне.
Гісторыя [рэдагаваць]
Першыя паселішчы куршаў на тэрыторыі сучаснага гораду вядомыя зь першых стагодзьдзях н. э. У 1252 годзе пасьля захопу прылягаючых земляў крыжакамі тут быў заснаваны замак Мемельбург, а потым у 1253 годзе — горад. З 1525 году Мемель належыць Прускаму княству, а ў 1629—1635 гадах — Швэцыі. З 1701 году горад у Прускім каралеўстве. З 1757 да 1762 году горад быў захоплены Расейскай імпэрыяй, а з 1871 году трапіў у склад Германскай імпэрыі.
Пасьля Першай сусьветнай вайны з 1920 году горад быў перададзены пад кіраўніцтва Антанты і тут разьмясьціўся францускі гарнізон.
Урад Летувіскай Рэспублікі жадаў далучыць горад, але не было ні гістарычных, ні этнаграфічных падставаў для абгрунтаваньня такіх дзеяньняў. Каб атрымаць хоць якія падставы для прад’яўленьня правоў на горад, летувісы нанялі францускіх жаўнераў, якія пераапрануўшыся ў цывільнае адзеньне, зь лёзунгамі на летувіскай мове паднялі паўстаньне, якое выглядала як «жаданьне старажытнага летувіскага гораду» далучыцца да Летувы.
У 1924 годзе горад апынуўся Летуве, але 22 сакавіка 1939 году Нямеччына прад’явіла ўльтыматум з патрабаваньнем вяртаньня Клайпеды, які Летува прыняла. 28 студзеня 1945 году Клайпеда была акупаваная савецкімі войскамі і, спачатку, адносілася да Калінінградзкай вобласьці, а з 1950 году далучана да Летувіскай ССР.
Вонкавыя спасылкі [рэдагаваць]
Клайпеда — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
