Аркадзь Куляшоў

Аркадзь Куляшоў
Арка́дзь Алякса́ндравіч Куляшо́ў
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся:	6 студзеня 1914 (98 гадоў таму) вёска Саматэвічы, Клімавіцкі павет, Магілёўская губэрня
Памёр:	4 лютага 1978 (34 гады таму) места Нясьвіж, Менская вобласьць
Грамадзянства:	СССР
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці:	журналіст, перакладнік, пісьменьнік
Гады творчасьці:	1926—1972
Жанр:	паэзія, сцэнар
Значныя творы:	Паэмы «Сьцяг брыгады» (1943), «Новае рэчышча» (1951)
Прэміі:	Дзяржаўныя прэміі СССР (1946, 1949), камсамола Беларусі (1968), дзяржаўная прэмія БССР імя Янкі Купалы (1970)
Творы на сайце Knihi.com
www.kulyashou.ru

Арка́дзь Алякса́ндравіч Куляшо́ў (6 лютага [ст. ст. 24 студзеня] 1914 — 4 лютага 1978, Нясьвіж) — беларускі савецкі паэт, народны паэт БССР (1968).

Біяграфія

Нарадзіўся ў сям’і настаўніка ў вёсцы Саматэвічы Касьцюковіцкага раёну Магілёўскай вобласьці.

Пачаў друкавацца ў 1926 (першы верш апублікаваў у клімавіцкай акруговай ґазэце «Наш працаўнік»). У рэспубліканскім друку першыя вершы зьявіліся ў 1927 г. у часопісе «Чырвоны сейбіт».

З 1928 да 1931 году вучыўся ў Мсьціслаўскім пэдтэхнікуме, пасьля перавёўся на першы курс літаратурнага факультэту Беларускага вышэйшага пэдагагічнага інстытуту, дзе вучыўся да вясны 1933 году. Уваходзіў у БелАПП (Беларуская асацыяцыя пралетарскіх пісьменьнікаў). У 1934 годзе працаваў у рэдакцыі газэты «Чырвоная зьмена», з 1934 да 1936 году — на Беларускім радыё, літкансультантам пры Саюзе пісьменьнікаў БССР.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны (з 1941 да 1943 году працаваў у армейскай газэце «Сьцяг Саветаў» («Знамя Советов»), з 1943 да 1945 году — у Беларускім штабе партызанскага руху).

Пасьля вайны на працягу 1945—1946 гадоў быў рэдактарам газэты «Літаратура і мастацтва», потым начальнікам сцэнарнага аддзелу, і ўрэшце з 1958 да 1967 году галоўным рэдактарам кінастудыі «Беларусьфільм».

Суаўтар сцэнараў фільмаў «Чырвонае лісьце» (з А.Кучарам, пастаўлены ў 1958), «Першыя выпрабаваньні» (па трылогіі Якуба Коласа «На ростанях», з М.Лужаніным, пастаўлены ў 1960—1961) і «Запомнім гэты дзень» (з М. Лужаніным, пастаўлены ў 1967).

Перакладчык клясычнай паэзіі з расейскай, украінскай і іншых моваў. У яго перакладах выйшлі раман Г. Эрыксана «Валацужная Амэрыка» (1932), паэма А. Пушкіна «Цыганы» (1937) і раман у вершах «Яўгеній Анегін» (1949), паэма А. Парніса «Сказаньне пра Белаяніса» (1959), «Выбраная паэзія» М.Лермантава (1969), паэма «Энеіда» І. Катлярэўскага (1969), «Сьпеў аб Гаяваце» Г. Лангфела (1969), зборнік вершаў К. Куліева «Кніга зямлі» (1974), «Выбранае» С. Ясеніна (з Р. Барадуліным, 1976), асобныя творы Т. Шаўчэнкі, У. Маякоўскага, А. Твардоўскага, М. Ісакоўскага, А. Пракоф’ева, М. Рыльскага, А. Малышкі, М. Нагнібеды, Р. Гамзатава і інш.

Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 2—8-га скліканьняў (1947—1978). У 1961 г. у складзе дэлегацыі БССР удзельнічаў у рабоце XVI сесіі Генеральнай Асамблеі ААН. Сябра Саюзу пісьменьнікаў з 1934 г.

Творчасьць

Кнігі паэзіі

• «Росквіт зямлі» (1930)
• «Па песьню, па сонца!..» (1932)
• «Медзі дождж» (1932)

Зборнікі

• «Мы жывём на граніцы» (1938)
• «Радзіме і правадыру» (1938)
• «У зялёнай дуброве» (1940)
• «Добры чалавек» (1941)
• «На сотай вярсьце» (1945)
• «Вершы» (1946)
• «Паэмы» (1947)
• «Выбраныя вершы і паэмы» (1948)
• «Камуністы» (1949, на расейскай мове(?))
• «Выбраныя творы» (1947, 1951)
• «Новая кніга» (1964)
• «Сасна і бяроза» (1970)
• «Мая Беседзь» (1973)
• «Хуткасьць» (1976)
• «Крылы» (1985)
• «Профілі» (1987)
• «Маналёг» (1989, вершы і паэмы)

Паэмы

• «Аманал» (1933)
• «Габрун» (1935)
• «Баранаў Васіль» (1941)
• «Сьцяг брыгады» (1943)
• «Прыгоды цымбал» (1945)
• «Простыя людзі» (1949)
• «Новае рэчышча» (1951, у 1949 годзе была апублікаваная на расейскай мове ў зборніку «Камуністы»)
• «Грозная пушча» (1958)
• «Далёка ад акіяна» (1972)

Зборы твораў у 2-х (1957, 1964), 4-х (1966—1967), 5-ці тамах (1974—1977).

Узнагароды

Ляўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1946 за паэму «Сьцяг брыгады», 1949 за паэму «Новае рэчышча»). Народны паэт БССР (1968). Дзяржаўная прэмія БССР імя Янкі Купалы (1970) за пераклады вершаў ды паэм Лермантава, «Энеіды» І. Катлярэўскага і «Сьпева аб Гаяваце» Г. Лангфела. Заслужаны работнік культуры Ўкраінскай ССР (1973). Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна, ордэнам Чырвонага сьцяга, двума ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сьцяга.

Памяць

Імем Куляшова названы Магілёўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт.

У в. Новыя Саматэвічы знаходзіцца літаратурны музэй імя А. Куляшова.

Літаратура

• Куляшоў Аркадзь // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік; Склад. А.К. Гардзіцкі. Нав.рэд. А.Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994.— 653 с.: іл. ISBN 5-340-00709-X.
• Куляшоў Аркадзь // Аркадзь Куляшоў. Дарогі. — Мн.: Мастацкая літаратура, 2003.

 Грахоўскі С. "Вечны падарожны" //www.grahouski.org/ (Успаміны.Артыкулы)

Вонкавыя спасылкі

• Кароткая біяграфія на старонцы «Беларускія літаратары»
• Вершы Аркадзя Куляшова