Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Скарачэньні:
ВП:ІСТОТ
ВП:ІА
ВП:1000

Істотныя артыкулы — сьпіс найбольш істотных артыкулаў, сутнасьць якіх мусіць быць раскрытая ў найлепшай ступені (ідэальна — да ўзроўню абраных артыкулаў). Артыкулы разьдзеленыя па найбольш агульных галінах сьвету і дзейнасьці чалавека. Гэтыя артыкулы мусяць прысутнічаць ва ўсіх моўных разьдзелах Вікіпэдыі. Артыкулы пазначаюцца таксама адмысловымі цэтлікамі: абраныя артыкулы (Абраны артыкул), добрыя артыкулы (Добры артыкул), звычайныя артыкулы (больш за 10кб тэксту, прэамбула зь некалькімі разьдзеламі і крыніцамі, Звычайны артыкул), пачатковыя артыкулы (Пачатак артыкула) і накіды (Накід).

Гэта актуальная вэрсія істотных артыкулаў. Арыгінал сьпісу знаходзіцца ў meta:List of articles every Wikipedia should have. Агулам сьпіс складаецца з 1000 артыкулаў. Калі ласка, не дадавайце і не выдаляйце нічога з гэтага сьпісу. Усе прапановы па ўдасканаленьні сьпісу накіроўвайце ў гутаркі на meta:Talk:List of articles every Wikipedia should have.

Тлустым шрыфтам вылучаныя артыкулы, якія маюць найбольшы прыярытэт для напісаньня. Прапануецца пачаць зь іх пашырэньня. Рэальны і пералічаны памер артыкулу можна паглядзець на старонцы Сьпіс істотных артыкулаў паводле памеру.

Таксама даступныя папярэднія вэрсіі сьпісу істотных артыкулаў: вэрсія 1.0 (ад 14 жніўня 2006 году), вэрсія 1.1 (ад 15 лістапада 2008 году), вэрсія 1.2 (ад 3 лютага 2010 году).

Апошнія зьмены
Дата Дададзены Выдалены
1.6.2014 Электрамагнітнае ўзаемадзеяньне Клясычная электрадынаміка
10.10.2013 Малюскі Хордавыя
04.08.2013 Нэматоды Бясхвостыя
12.07.2013 Давід Гільбэрт Жан Батыст Жазэф Фур’е
12.07.2013 Брагмагупта Фібаначчы

Зьмест

Сэкцыя Колькасьць
Біяграфіі 205
Філязофія і псыхалёгія 17
Рэлігія 25
Грамадзкія навукі 70
Мова і літаратура 46
Навука 299
Тэхналёгія 71
Мастацтва і адпачынак 76
Гісторыя і геаграфія 191
Агулам 1000

Біяграфіі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Акторы, танцоры і мадэлі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Сара Бэрнар
  2. Марлен Дытрых
  3. Мэрылін Манро
  4. Чарлі Чаплін

Мастакі і архітэктары[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Дыега Вэляскес Звычайны артыкул
  2. Вінцэнт ван Гог Звычайны артыкул
  3. Франсыска Гоя Звычайны артыкул
  4. Сальвадор Далі Звычайны артыкул
  5. Альбрэхт Дурэр Звычайны артыкул
  6. Фрыда Калё Звычайны артыкул
  7. Лё Карбюзье Звычайны артыкул
  8. Леанарда да Вінчы Звычайны артыкул
  9. Анры Матыс Накід
  10. Мікелянджэлё Звычайны артыкул
  11. Паблё Пікаса Звычайны артыкул
  12. Фрэнк Лойд Райт Звычайны артыкул
  13. Рафаэль Накід
  14. Пітэр Паўль Рубэнс Звычайны артыкул
  15. Рэмбрант Добры артыкул
  16. Сынан Звычайны артыкул
  17. Эндзі Ўорхал Звычайны артыкул
  18. Кацусіка Хакусай Пачатак артыкула

Пісьменьнікі, драматургі і паэты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Абу Нувас Накід
  2. Авідыюс
  3. Ганс Крыстыян Андэрсэн
  4. Джордж Байран
  5. Мацуа Басё
  6. Хорхэ Люіс Борхэс
  7. Вэргіліюс
  8. Гамэр
  9. Габрыель Гарсія Маркес
  10. Гафіз
  11. Ёган Вольфганг фон Гётэ
  12. Дантэ Аліг’еры
  13. Фёдар Дастаеўскі
  14. Джэймз Джойс
  15. Чарлз Дыкенз
  16. Калідаса
  17. Франц Кафка
  18. Лі Бо
  19. Мальер
  20. Нагіб Махфуз
  21. Марсэль Пруст
  22. Аляксандар Пушкін
  23. Сафокл
  24. Мігель Сэрвантэс Накід
  25. Рабіндранат Тагор
  26. Леў Талстой
  27. Марк Твэн
  28. Джэфры Чосэр
  29. Антон Чэхаў
  30. Ўільям Шэксьпір
  31. Віктор Юго Накід

Кампазытары і музыкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Луіс Армстранг Звычайны артыкул
  2. Ёган Сэбастыян Бах
  3. The Beatles Звычайны артыкул
  4. Ёганэс Брамс Звычайны артыкул
  5. Людвіг ван Бэтговэн
  6. Рыхард Вагнэр Звычайны артыкул
  7. Антоніё Вівальдзі Накід
  8. Джузэпэ Вэрдзі Звычайны артыкул
  9. Ёзэф Гайдн Звычайны артыкул
  10. Георг Фрыдрых Гэндэль Звычайны артыкул
  11. Антанін Леапольд Дворжак
  12. Густаў Малер Звычайны артыкул
  13. Вольфганг Амадэй Моцарт Накід
  14. Джаваньні П’ерлюіджы да Палестрына
  15. Эдыт Піяф
  16. Элвіс Прэсьлі
  17. Джакама Пуччыні Звычайны артыкул
  18. Ігар СтравінскіНакід
  19. Пётар Чайкоўскі Накід
  20. Фрыдэрык Шапэн Звычайны артыкул
  21. Франц Шубэрт

Дасьледнікі і падарожнікі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Руаль АмундсэнНакід
  2. Ніл Армстранг
  3. Юры Гагарын
  4. Васка да Гама
  5. Ібн Батута
  6. Хрыстафор КалюмбНакід
  7. Эрнан Картэс
  8. Жак Карт’е
  9. Джэймз Кук
  10. Фэрнан Магелан
  11. Марка Полё
  12. Чжэн Хэ Звычайны артыкул

Кінарэжысэры і сцэнарысты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Інгмар Бэргман
  2. Альфрэд Гічкок Звычайны артыкул
  3. Ўолт Дыснэй Звычайны артыкул
  4. Стэнлі Кубрык Звычайны артыкул
  5. Акіра Курасава Звычайны артыкул
  6. Сат’яджыт Рай Накід
  7. Стывэн Сьпілбэрг Звычайны артыкул
  8. Фэдэрыка Фэліні Звычайны артыкул
  9. Сяргей Эйзэнштэйн Звычайны артыкул

Вынаходнікі, навукоўцы і матэматыкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Авіцэна
  2. Альбэрт Айнштайн
  3. Архімэд
  4. Брагмагупта
  5. Тым Бэрнэрз-Лі
  6. Гален
  7. Галілео Галілей Накід
  8. Карл Фрыдрых Гаўс
  9. Давід Гільбэрт
  10. Ёган Гутэнбэрг
  11. Чарлз Дарвін Накід
  12. Джэймз Прэскат Джоўль
  13. Мікалай Капэрнік
  14. Ёган Кеплер Звычайны артыкул
  15. Карл Лінэй
  16. Готфрыд Ляйбніц
  17. Джэймз Кларк Максўэл
  18. Дзьмітры Мендзялееў Накід
  19. Ісак Ньютан Звычайны артыкул
  20. Леанард Ойлер
  21. Люі Пастэр
  22. Макс Плянк
  23. Эрнэст Рэзэрфорд
  24. Марыя Складоўская-Кюры
  25. Нікола Тэсла Добры артыкул
  26. Элан Т’юрынг
  27. Джэймз Ўат
  28. Майкл Фарадэй
  29. Генры Форд
  30. Энрыка Фэрмі
  31. Мухамад Аль-Харэзьмі
  32. Эрвін Шрэдынгер
  33. Томас Эдысан Накід
  34. Эўклід

Філёзафы і сацыяльныя навукоўцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Арыстотэль
  2. Сымона дэ Бавуар
  3. Вальтэр
  4. Людвіг Вітгенштайн
  5. Макс Вэбэр
  6. Георг Вільгельм Фрыдрых Гэгель
  7. Рэнэ Дэкарт
  8. Ібн Хальдун
  9. Імануіл Кант
  10. Канфуцый
  11. Джон Мэйнард Кейнс
  12. Лао-Цзы
  13. Джон Лок
  14. Нікалё Мак’явэльлі
  15. Карл Маркс
  16. Фрыдрых Ніцшэ
  17. Плятон
  18. Жан-Жак Русо
  19. Сакрат
  20. Жан-Поль Сартр
  21. Сыма Цянь
  22. Эдам Сьміт
  23. Зыгмунд Фройд
  24. Чанак’я
  25. Чжу Сі
  26. Ноам Чомскі

Палітычныя лідэры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Акбар Вялікі
  2. Аляксандар Македонскі
  3. Мустафа Кемаль Ататурк
  4. Актавіян Аўгуст
  5. Ашока
  6. Сымон Балівар
  7. Напалеон I Банапарт
  8. Ота фон Бісмарк
  9. Джордж Вашынгтон
  10. Магатма Гандзі
  11. Чэ Гевара
  12. Адольф Гітлер
  13. Шарль дэ Голь
  14. Жанна д’Арк
  15. Канстантын I Вялікі
  16. Карл Вялікі
  17. Мартын Лютэр Кінг
  18. Кір II
  19. Уладзімер Ленін
  20. Лізавета I
  21. Абрагам Лінкальн
  22. Людовік XIV
  23. Роза Люксэмбург
  24. Нэльсан Мандэла
  25. Мао Дзэ-дун
  26. Кўамэ Нкрума
  27. Джавахарлал Нэру
  28. Пётар I
  29. Франклін Дэлана Рузвэлт
  30. Саладын
  31. Ёсіф Сталін
  32. Сулейман I
  33. Сунь Ятсэн
  34. Тымур
  35. Умар ібн аль-Хатаб
  36. Цынь Шыхуандзі
  37. Гай Юліюс Цэзар
  38. Чынгісхан
  39. Ўінстан Чэрчыль

Рэлігійныя фігуры і багасловы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Абрам
  2. Тамаш Аквінскі
  3. Аўгустын
  4. Гаўтама Буда
  5. Аль-Газалі
  6. Ісус Хрыстос
  7. Мартын Лютэр
  8. Майсей
  9. Мухамад
  10. Апостал Павал

Філязофія і псыхалёгія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Філязофія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Веды
  2. Імавернасьць
  3. Дыялектыка
  4. Ісьціна
  5. Лёгіка
  6. Прыгажосьць Накід
  7. Розум Накід
  8. Рэальнасьць
  9. Свабода волі Накід
  10. Філязофія
  11. Фэмінізм
  12. Эпістэмалёгія
  13. Этыка Накід

Псыхалёгія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Любоў
  2. Мысьленьне Накід
  3. Паводзіны Накід
  4. Псыхалёгія
  5. Эмоцыя Накід

Рэлігія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Сьветапогляд і рэлігія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Бог
  2. Міталёгія
  3. Сьветапоглядныя філязофіі
    1. Атэізм
    2. Матэрыялізм
    3. Монатэізм Накід
    4. Політэізм Накід
    5. Фундамэнталізм Накід
  4. Душа
  5. Рэлігія
  6. Пэўныя рэлігіі
    1. Будызм
    2. Даасізм Накід
    3. Джайнізм Накід
    4. Індуізм
      1. Трымурці
    5. Зараастрызм
    6. Іслам
      1. Шыізм Накід
    7. Канфуцыянства
    8. Сыкхізм Накід
    9. Хрысьціянства
      1. Каталіцкая Царква
    10. Юдаізм
  7. Духоўныя практыкі
    1. Дзэн
    2. Ёга
    3. Суфізм

Грамадзкія навукі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Грамадзтва
  2. Цывілізацыя
  3. Адукацыя

Сям’я і стасункі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Сям’я
  2. Дзіця
  3. Жанчына
  4. Мужчына
  5. Шлюб

Палітыка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Палітыка
  2. Анархізм
  3. Глябалізацыя
  4. Дзяржава
  5. Дыктатура
  6. Дыпляматыя
  7. Дэмакратыя
  8. Каляніялізм
  9. Ідэалёгія
  10. Імпэрыялізм
  11. Камунізм
  12. Кансэрватызм
  13. Лібэралізм
  14. Манархія
  15. Марксізм
  16. Нацыяналізм
  17. Палітычная партыя
  18. Прапаганда
  19. Рэспубліка
  20. Сацыялізм
  21. Тэрарызм
  22. Урад
  23. Фашызм

Бізнэс і эканоміка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Эканоміка
  2. Валюта
    1. Эўра
    2. Ена
    3. Амэрыканскі даляр
  3. Грошы
  4. Капітал
  5. Капіталізм
  6. Падатак
  7. Прамысловасьць

Права[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Права
  2. Канстытуцыя

Міжнародныя арганізацыі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Арабская ліга
  2. Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў
    1. Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры
    2. Міжнародны валютны фонд
    3. Міжнародны Суд ААН
    4. Сусьветная арганізацыя здароўя
    5. Усеагульная дэклярацыя правоў чалавека
  3. Арганізацыя краін-экспартэраў нафты
  4. Арганізацыя Паўночнаатлянтычнай дамовы Добры артыкул
  5. Асацыяцыя дзяржаваў Паўднёва-Ўсходняй Азіі
  6. Афрыканскі зьвяз
  7. Міжнародны рух Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца
  8. Нобэлеўская прэмія
  9. Садружнасьць нацыяў
  10. Садружнасьць Незалежных Дзяржаваў
  11. Сусьветная гандлёвая арганізацыя Добры артыкул
  12. Сусьветны банк
  13. Эўрапейскі Зьвяз

Вайна і войска[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Вайна
  2. Вайсковая справа
  3. Грамадзянская вайна
  4. Мір

Сацыяльныя пытаньні[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Аборт
  2. Правы чалавека
  3. Рабства
  4. Расізм
  5. Сьмяротная кара

Мова і літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Мова
  2. Пэўныя мовы
    1. Арабская мова
    2. Ангельская мова
    3. Бэнгальская мова
    4. Гіндустані
    5. Гішпанская мова
    6. Грэцкая мова
    7. Іўрыт
    8. Кітайская мова
    9. Лацінская мова
    10. Нямецкая мова
    11. Пэрсыдзкая мова
    12. Расейская мова
    13. Санскрыт
    14. Суахілі
    15. Тамільская мова
    16. Турэцкая мова
    17. Француская мова
    18. Эспэранта
    19. Японская мова
  3. Мовазнаўства
  4. Граматыка
  5. Слова
    1. Склад
    2. Фанэма
  6. Пераклад
  7. Пісьменнасьць
  8. Пісьменства
    1. Арабскі альфабэт
    2. Грэцкі альфабэт
    3. Кірыліца
    4. Кітайскае пісьмо
    5. Лацінскі альфабэт
    6. Хангыль
  9. Літаратура
    1. Проза Накід
    2. Мастацкая літаратура Накід
      1. Тысяча і адна ноч
    3. Раман Накід
      1. Аповесьць пра Гэндзі Накід
      2. Сон у чырвоным цераме
    4. Паэзія Накід
      1. Іліяда
      2. Магабгарата
      3. Шагнамэ Звычайны артыкул
      4. Эпас пра Гільгамэша Накід
    5. Мастацтва вайны

Навука[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Навука
  2. Прырода

Астраномія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Астраномія
  2. Астэроід
  3. Вялікі выбух
  4. Галяктыка
    1. Млечны Шлях
  5. Зорка
    1. Сонца
  6. Камэта
  7. Месяц
  8. Плянэта
    1. Вэнэра
    2. Зямля
    3. Марс
    4. Мэркурый
    5. Нэптун
    6. Сатурн
    7. Уран
    8. Юпітэр
  9. Сонечная сыстэма
  10. Сусьвет
  11. Касьмічны палёт
  12. Чорная дзірка

Біялёгія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Біялёгія
  2. Адамашненьне
  3. Батаніка
  4. Біялягічная клясыфікацыя
    1. Від
  5. Біялягічныя матэрыялы
    1. Бялкі
    2. Дэзоксырыбануклійная кісьля
    3. Фэрмэнты
  6. Жыцьцё
  7. Сьмерць
    1. Самагубства
  8. Экалёгія
    1. Віды пад пагрозай выміраньня

Біялягічныя працэсы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Мэтабалізм
    1. Дыханьне
    2. Страваваньне
    3. Фотасынтэз
  2. Эвалюцыя
  3. Размнажэньне Накід
    1. Плоць
    2. Цяжарнасьць чалавека

Анатомія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Анатомія
  2. Дыхальная сыстэма
    1. Лёгкія
  3. Вуза
  4. Кровазварот
    1. Кроў
    2. Сэрца
  5. Нэрвовая сыстэма
    1. Галаўны мозаг
    2. Сэнсорная сыстэма
      1. Вока
      2. Вуха
      3. Нос
  6. Грудзі
  7. Скура
  8. Рэпрадукцыйная сыстэма
  9. Страўнікава-кішачны тракт
    1. Печань
    2. Тонкая кішка
    3. Тоўстая кішка
  10. Цягліцы Добры артыкул
  11. Шкілет
  12. Эндакрынная сыстэма

Здароўе і мэдыцына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Мэдыцына
  2. Антыбіётык
    1. Пэніцылін
  3. Атлусьценьне
  4. Вірус
    1. Грып
    2. Натуральная воспа
  5. Вэнэрычныя хваробы
    1. СНІД
  6. Галаўны боль
  7. Залежнасьць
  8. Здароўе
  9. Імунная сыстэма
  10. Інваліднасьць
    1. Глухата
    2. Псыхічны разлад
    3. Сьлепата
  11. Інсульт
  12. Інфаркт міякарда
  13. Лекі
  14. Малярыя
  15. Мэнструацыя
  16. Недаяданьне
  17. Нікатын
    1. Тытунь
  18. Пандэмія
  19. Пнэўманія
  20. Поліяміэліт
  21. Застуда
  22. Рак
  23. Аданталёгія
  24. Сухоты
  25. Халера
  26. Хвароба
  27. Хвароба Альцгаймэра
  28. Цукровы дыябэт
  29. Этаноль

Арганізмы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Арганізм
  2. Жывёлы
    1. Нэматоды
    2. Малюскі
    3. Суставаногія
      1. Вусякі
        1. Apiformes
        2. Камары
        3. Мурашкі
      2. Павукі
    4. Хордавыя
      1. Земнаводныя
      2. Птушкі
        1. Галубовыя
        2. Курыца
      3. Рыбы
        1. Акулы
      4. Паўзуны
        1. Дыназаўр
        2. Зьмеі
      5. Сысуны
        1. Авечка
        2. Вярблюд
        3. Грызуны
        4. Карова
        5. Кітападобныя
        6. Конь
        7. Кот
        8. Прыматы
          1. Чалавек
        9. Сабака
        10. Слон
        11. Сьвіньня
  3. Археі
  4. Бактэрыі
  5. Грыбы
  6. Пратысты
  7. Расьліны
    1. Дрэва
    2. Кветка

Хімія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Хімія
  2. Неарганічная хімія
  3. Біяхімія
  4. Хімічнае злучэньне
    1. Аснова
    2. Кісьля
    3. Солі
  5. Хімічны элемэнт
    1. Пэрыядычная сыстэма хімічных элемэнтаў
    2. Азот
    3. Алюмін
    4. Вадарод
    5. Волава Накід
    6. Вуглярод
    7. Золата
    8. Жалеза
    9. Медзь
    10. Срэбра
    11. Тлен
  6. Арганічная хімія
    1. Вугляводы
    2. Гармоны
    3. Ліпіды
    4. Сьпірт
  7. Малекула
  8. Аналітычная хімія
  9. Фізычная хімія

Надвор’е, клімат і геалёгія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Вулькан
  2. Геалёгія
    1. Горная парода
    2. Мінэрал
      1. Алмаз
    3. Тэктоніка пліт
  3. Землятрус
  4. Клімат
    1. Глябальнае пацяпленьне
    2. Эль Ніньё
  5. Лявіна
  6. Надвор’е
    1. Вецер
    2. Дождж
    3. Паводка
    4. Сьнег
    5. Тарнада
    6. Трапічны цыклён
    7. Хмара
  7. Стыхійнае бедзтва
    1. Цунамі

Фізыка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Фізыка
  2. Агрэгатны стан Накід
    1. Вадкасьць
    2. Газ
    3. Плязма
    4. Цьвёрдае цела Накід
  3. Агульная тэорыя рэлятыўнасьці
  4. Атам
  5. Вакуўм
  6. Гук Накід
  7. Дзяленьне ядра Накід
  8. Квантавая мэханіка Накід
  9. Клясычная мэханіка
  10. Магніт
  11. Маса
  12. Мэтал
    1. Сталь
  13. Паскарэньне
  14. Паўправаднік
  15. Радыяактыўнасьць
  16. Сіла
    1. Гравітацыя
    2. Моцнае ўзаемадзеяньне Накід
    3. Слабое ўзаемадзеяньне Накід
    4. Электрамагнітнае ўзаемадзеяньне Накід
      1. Магнітнае поле Накід
  17. Спэцыяльная тэорыя рэлятыўнасьці
  18. Тэмпэратура
  19. Тэрмадынаміка
  20. Хуткасьць Накід
    1. Хуткасьць сьвятла
  21. Час Накід
  22. Электрамагнітнае выпраменьваньне Накід
    1. Інфрачырвонае выпраменьваньне Накід
    2. Сьвятло
      1. Колер
    3. Ультрафіялетавае выпраменьваньне Накід
  23. Энэргія
    1. Закон захаваньня энэргіі Накід

Сыстэма мераў і адзінкі вымярэньня[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Вымярэньне Накід
  2. Кіляграм
  3. Літар
  4. Міжнародная сыстэма СІ
  5. Мэтар
  6. Сэкунда

Хронамэтрыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Год
  2. Содні
  3. Каляндар
    1. Грэгарыянскі каляндар
  4. Часавы пас
  5. Гадзіньнік

Харчаваньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Ежа
  2. Гародніна
    1. Бульба
  3. Збожжа
    1. Авёс пасяўны
    2. Жыта пасяўное
    3. Кукуруза
    4. Пшаніца
    5. Рыс
    6. Сорга
    7. Ячмень звычайны
  4. Мёд
  5. Мяса
  6. Плод
    1. Арэхі
    2. Банан
    3. Вінаград
    4. Лімон
    5. Соевыя бабы
    6. Яблык
  7. Сыр
  8. Хлеб
  9. Цукар
  10. Шакаляд

Напоі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Вада
  2. Віно
  3. Гарбата
  4. Кава
  5. Малако
  6. Піва
  7. Сок

Матэматыка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Матэматыка
  2. Альгебра
    1. Лінейная альгебра
    2. Лягарытм
  3. Арытмэтыка
  4. Бясконцасьць
  5. Геамэтрыя
    1. Кут
    2. Пі
    3. Плошча
    4. Тэарэма Пітагора
  6. Лік
    1. Камплексны лік
    2. Тэорыя лікаў
  7. Матэматычны аналіз
    1. Вылічальная матэматыка
    2. Дыфэрэнцыйнае раўнаньне
  8. Матэматычны доказ
  9. Раўнаньне
  10. Статыстыка
  11. Сымэтрыя
  12. Сыстэма каардынат
  13. Трыганамэтрыя
  14. Тэорыя мностваў
  15. Функцыя (матэматыка)

Тэхналёгія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Тэхналёгія
  2. Адзеньне
    1. Бавоўна
  3. Біятэхналёгія
  4. Мэталюргія
  5. Нанатэхналёгіі
  6. Сельская гаспадарка
    1. Арашэньне
    2. Плуг
  7. Інжынэрная справа
    1. Кола
    2. Машына
    3. Робат
    4. Шруба

Камунікацыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Зносіны
  2. Друк
  3. Журналістыка
    1. Газэта
    2. Сродкі масавай інфармацыі
  4. Інфармацыя
    1. Энцыкляпэдыя
  5. Кніга
  6. Тэлефон

Электроніка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Электроніка
    1. Частасьць
    2. Электрычны ток
  2. Кампанэнты
    1. Дыёд
    2. Кандэнсатар
    3. Рэзыстар
    4. Транзыстар
    5. Трансфарматар
    6. Шпуля індуктыўнасьці

Кампутары і Інтэрнэт[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Кампутар Накід
    1. Цьвёрды дыск
    2. Цэнтральны працэсар Накід
  2. Апэрацыйная сыстэма
  3. Інтэрнэт
    1. Сусьветнае павуціньне Пачатак артыкула
    2. Электронная пошта
  4. Інфармацыйныя тэхналёгіі
    1. Альгарытм
  5. Мова праграмаваньня
  6. Праграмнае забесьпячэньне
  7. Штучны інтэлект

Энэргія і паліва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Агонь
  2. Аднаўляльная энэргія
  3. Выкапнёвае паліва
  4. Парасілавая ўстаноўка
  5. Рухавік унутранага згараньня
  6. Электрычнасьць
    1. Ядзерная энэргія

Сыравіна[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Драўніна
  2. Папера
  3. Плястмаса
  4. Шкло

Транспарт[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Транспарт
  2. Аўтамабіль
  3. Карабель
  4. Паветранае судна
  5. Падводная лодка
  6. Ровар
  7. Цягнік

Зброя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Зброя
    1. Меч
    2. Пальная зброя
      1. Кулямёт
    3. Ядзерная зброя
  2. Выбуховае рэчыва
    1. Порах
  3. Танк

Мастацтва і адпачынак[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Культура
  2. Мастацтва Накід
    1. Жывапіс Накід
    2. Комікс
    3. Скульптура
      1. Ганчарства
    4. Фатаграфія Звычайны артыкул
  3. Каліграфія
  4. Мода
  5. Танец Накід
  6. Тэатар Накід

Архітэктура і грамадзкае праектаваньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Архітэктура Накід
  2. Арка Накід
  3. Вежа
  4. Жытло Накід
  5. Канал
  6. Купал Звычайны артыкул
  7. Мост Звычайны артыкул
  8. Піраміда
  9. Плаціна
  10. Пэўныя збудаваньні
    1. Ангкор-Ват Звычайны артыкул
    2. Вялікая кітайская сьцяна
    3. Калізэй Добры артыкул
    4. Нэкропаль Гізы
    5. Партэнон Звычайны артыкул
    6. Сабор Сьвятога Пятра Звычайны артыкул
    7. Сафійскі сабор Звычайны артыкул
    8. Статуя Свабоды Пачатак артыкула
    9. Тадж Махал
    10. Эйфэлева вежа Накід
    11. Эмпайр-Стэйт-Білдынг Накід
    12. ГЭС Тры цясьніны

Фільм, радыё і тэлебачаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Фільм Накід
    1. Мультыплікацыя
      1. Анімэ
  2. Радыё Накід
  3. Тэлебачаньне Накід

Музыка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Музыка Накід
  2. Песьня Накід
  3. Пэўныя музычныя жанры
    1. Блюз Звычайны артыкул
    2. Гіп-гоп Звычайны артыкул
    3. Джаз
    4. Клясычная музыка
      1. Опэра
      2. Сымфонія
    5. Рок-музыка Накід
    6. Рэгі
    7. Самба
    8. Флямэнка Накід
    9. Электронная музыка
  4. Пэўныя музычныя інструмэнты
    1. Барабан
    2. Гітара
    3. Скрыпка
    4. Труба Накід
    5. Фартэпіяна Звычайны артыкул
    6. Флейта

Адпачынак[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Гульня Накід
    1. Го Накід
    2. Кароткія нарды
    3. Шахматы Абраны артыкул
  2. Адзінаборства
    1. Дзюдо
    2. Каратэ
  3. Азартная гульня
  4. Алімпійскія гульні Накід
  5. Спорт Звычайны артыкул
    1. Аўтаспорт
    2. Баскетбол
    3. Бэйсбол Звычайны артыкул
    4. Гольф
    5. Крыкет
    6. Лёгкая атлетыка
    7. Рэгбі Звычайны артыкул
    8. Тэніс Звычайны артыкул
    9. Футбол Звычайны артыкул
  6. Цацка

Гісторыя і геаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Гісторыя

Першабытнае грамадзтва і старажытны сьвет[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Першабытнае грамадзтва
  2. Каменны век
  3. Бронзавы век
  4. Жалезны век
  5. Мэсапатамія
  6. Старажытны Эгіпет
  7. Старажытная Грэцыя
  8. Рымская імпэрыя
  9. Дынастыя Хань
  10. Імпэрыя Гупта

Сярэднявечча і Адраджэньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Адраджэньне
  2. Асманская імпэрыя
  3. Ацтэкі
  4. Бізантыйская імпэрыя
  5. Вікінгі
  6. Дынастыя Мін
  7. Дынастыя Тан
  8. Крыжовыя паходы
  9. Мангольская імпэрыя
  10. Рэфармацыя Добры артыкул
  11. Стогадовая вайна
  12. Сьвятая Рымская імпэрыя
  13. Сярэднявечча
  14. Трыццацігадовая вайна
  15. Халіфат Абасыдаў
  16. Эпоха Асьветніцтва

Сучаснасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Апартэід
  2. Арабска-ізраільскі канфлікт
  3. Брытанская імпэрыя
  4. Вайна ў Віетнаме
  5. Вэрсальская мірная дамова 1919 году
  6. Вялікая дэпрэсія
  7. Галакост
  8. Грамадзянская вайна ў ЗША
  9. Дынастыя Цын
  10. Індустрыяльная рэвалюцыя
  11. Культурная рэвалюцыя ў Кітаі
  12. Рэвалюцыя 1917 году ў Расеі
  13. Рэстаўрацыя Мэйдзі
  14. Першая сусьветная вайна
  15. Другая сусьветная вайна
  16. Трэці Райх
  17. Француская рэвалюцыя
  18. Халодная вайна

Геаграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Геаграфія
  2. Акіян
  3. Гара
  4. Горад
  5. Кантынэнт
  6. Лес
  7. Мора
  8. Паўднёвы полюс
  9. Паўночны полюс
  10. Пустэльня
  11. Рака

Кантынэнты і асноўныя рэгіёны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Азія
  2. Акіянія
  3. Антарктыда
  4. Афрыка
  5. Паўднёвая Амэрыка
  6. Паўночная Амэрыка
  7. Сярэдні Ўсход
  8. Эўропа

Краіны[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Альжыр
  2. Аргентына
  3. Аўганістан
  4. Аўстралія
  5. Аўстрыя
  6. Банглядэш
  7. Бразылія
  8. Ватыкан
  9. Віетнам
  10. Вэнэсуэла
  11. Вялікабрытанія
  12. Гішпанія
  13. Дэмакратычная Рэспубліка Конга
  14. Злучаныя Штаты Амэрыкі
  15. Ізраіль
  16. Інданэзія
  17. Індыя
  18. Ірак
  19. Іран
  20. Італія
  21. Канада
  22. Кітай
  23. Куба
  24. Мэксыка
  25. Нігерыя
  26. Нідэрлянды
  27. Новая Зэляндыя
  28. Нямеччына
  29. Пакістан
  30. Партугалія
  31. Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка
  32. Польшча
  33. Расея
  34. Рэспубліка Карэя
  35. Саудаўская Арабія
  36. Судан
  37. Тайлянд
  38. Танзанія
  39. Турэччына
  40. Украіна
  41. Францыя
  42. Швайцарыя
  43. Эгіпет
  44. Этыёпія
  45. Японія

Гарады[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Амстэрдам
  2. Атэны
  3. Багата
  4. Багдад
  5. Бангкок
  6. Брусэльскі сталічны рэгіён
  7. Буэнас-Айрэс
  8. Бэрлін
  9. Вашынгтон
  10. Вена
  11. Ганконг
  12. Дака
  13. Дамаск
  14. Джакарта
  15. Дубай
  16. Дэлі
  17. Ерусалім
  18. Каір
  19. Калката
  20. Карачы
  21. Кейптаўн
  22. Кіншаса
  23. Лагас
  24. Лёндан
  25. Лос-Анджэлес
  26. Мадрыд
  27. Масква
  28. Мумбаі
  29. Мэка
  30. Мэхіка
  31. Найробі
  32. Нью-Ёрк
  33. Парыж
  34. Пэкін
  35. Рыё-дэ-Жанэйра
  36. Рым
  37. Санкт-Пецярбург
  38. Сан-Паўлу
  39. Стамбул
  40. Сыднэй
  41. Сынгапур
  42. Сэул
  43. Токіё
  44. Тэгеран
  45. Шанхай

Вадаёмы і вадатокі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Амазонка
  2. Арктычны акіян
  3. Атлянтычны акіян
  4. Байкал
  5. Балтыйскае мора
  6. Вікторыя
  7. Волга
  8. Вялікі бар’ерны рыф
  9. Вялікія азёры
  10. Ганг
  11. Дунай
  12. Інд
  13. Індыйскі акіян
  14. Карыбскае мора Накід
  15. Касьпійскае мора
  16. Конга
  17. Міжземнае мора
  18. Місысыпі
  19. Нігер
  20. Ніл
  21. Панамскі канал
  22. Паўднёвы акіян
  23. Паўночнае мора
  24. Райн
  25. Суэцкі канал
  26. Танганьіка
  27. Хуанхэ
  28. Ціхі акіян
  29. Чорнае мора
  30. Янцзы

Горы, даліны і пустэльні[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. Альпы
  2. Анды
  3. Гімалаі
    1. Эвэрэст
  4. Кіліманджара
  5. Сахара
  6. Скалістыя горы